Wypadanie narządów miednicy mniejszej – Rokowania, prognozy i postęp choroby

Wypadanie narządów miednicy mniejszej
Rokowania, prognozy i postęp choroby

Wypadanie narządów miednicy mniejszej (POP) dotyka około 21% kobiet, z 45% zgłaszających objawy uwypuklenia pochwy. Epidemiologia w populacji holenderskiej wskazuje na 12,2% częstość objawów POP oraz 17,5% występowanie POP w stadium 2B lub wyższym według skali POPQ. Modele predykcyjne, takie jak Slieker-POP-Score-Chart (AUC 0,640 dla stadium 2B i 0,672 dla 2C) oraz ultrasonograficzny model z AUC 0,967, umożliwiają ocenę ryzyka POP i jego zaawansowania. Dodatkowo opracowano modele statystyczne przewidujące nawroty POP, powikłania chirurgiczne i zmiany stanu zdrowia 12 miesięcy po operacji, z indeksami zgodności od 0,60 do 0,74. Czynniki prognostyczne nawrotu i powikłań obejmują doświadczenie chirurga (współczynnik ryzyka 804,6), stadium cystocele (8,80), młody wiek (0,94) oraz parametry urodynamiczne, np. Qmax ≥19,2 ml/s (1,03). Brak objawów pęcherza nadreaktywnego (OAB) przed operacją jest najlepszym predyktorem braku objawów pooperacyjnych, a operacje z użyciem siatki Prolift wykazują korzystny wpływ na objawy naglącego oddawania moczu.

Prognoza wypadania narządów miednicy mniejszej

Modele predykcyjne w prognozowaniu wypadania narządów miednicy mniejszej
Przewidywanie wyników leczenia chirurgicznego
Predyktory objawów pęcherza nadreaktywnego po operacji
Wpływ operacji na jakość życia związaną ze zdrowiem
Nowe podejścia w prognozowaniu wyników pooperacyjnych
Ogólna prognoza dla pacjentek z POP
Wnioski i prognozy długoterminowe
Kolejne rozdziały

Prognoza wypadania narządów miednicy mniejszej

Wypadanie narządów miednicy mniejszej (POP – Pelvic Organ Prolapse) to schorzenie, które dotyka znaczną część populacji kobiet. Według badań epidemiologicznych, klinicznie istotne wypadanie narządów miednicy (definiowane jako wypadanie sięgające błony dziewiczej lub wykraczające poza nią) występuje u około 21% kobiet w populacji ogólnej. Spośród tych kobiet, około 45% zgłasza odczuwanie lub widzenie uwypuklenia w pochwie.¹ W populacji holenderskiej częstość występowania objawów POP wynosiła 12,2%, a częstość występowania POP oceniana za pomocą skali POPQ, na poziomie lub poza błoną dziewiczą (2B) wynosiła 17,5% w ogólnej grupie. W grupie objawowej, 45,5% miało POP w stadium 2B.²

Modele predykcyjne w prognozowaniu wypadania narządów miednicy mniejszej

W celu lepszego prognozowania ryzyka występowania POP, opracowano różne modele predykcyjne. Jednym z nich jest model Slieker-POP-Score-Chart, który został opracowany i zwalidowany jako proste i niedrogie narzędzie do przewidywania klinicznie istotnego POP stadium 2B (na poziomie lub poza błoną dziewiczą) i 2C (poza błoną dziewiczą) z wynikami AUC odpowiednio 0,640 i 0,672.³ Model ten opiera się na 8 pytaniach, podczas gdy bardziej rozbudowany model predykcyjny zawiera 17 pytań. Oba narzędzia pozwalają zdrowym kobietom samodzielnie oszacować ryzyko rozwoju POP.⁴³

Innym przykładem jest model oparty na ultrasonografii przezktoczowej. Model ten, wykorzystujący różnicę odległości między spojeniem łonowym a dnem macicy w spoczynku i podczas manewru Valsalvy, a także wiek pacjentki, pozwala przewidzieć 96,7% pacjentek z wypadaniem macicy. Model ten osiągnął wartość AUC 0,967 (95% CI, 0,939-0,995; p < 0,0005).⁵ Jest to stosunkowo łatwe w zastosowaniu narzędzie, wykorzystujące dwuwymiarową ultrasonografię i uwzględniające wiek jako parametr kliniczny.

Przewidywanie wyników leczenia chirurgicznego

Opracowano również modele statystyczne do przewidywania nawrotu POP, powikłań chirurgicznych i zmiany stanu zdrowia 12 miesięcy po operacji wypadania szczytowego. Modele te dokładnie przewidywały złożony nawrót wypadania (indeks zgodności = 0,72, 95% CI 0,69-0,76), uciążliwe uwypuklenie pochwy (indeks zgodności = 0,73, 95% CI 0,68-0,77), wypadanie poza błonę dziewiczą (indeks zgodności = 0,74, 95% CI 0,70-0,77), poważne zdarzenia niepożądane (indeks zgodności = 0,60, 95% CI 0,56-0,64), powikłanie stopnia III lub wyższego według klasyfikacji Dindo (indeks zgodności = 0,62, 95% CI 0,58-0,66) oraz poprawę stanu zdrowia (indeks zgodności = 0,64, 95% CI 0,62-0,67) lub pogorszenie (indeks zgodności = 0,63, 95% CI 0,60-0,67).⁶ Modele te mogą dostarczyć dokładnych i różnicujących oszacowań nawrotu wypadania, powikłań i stanu zdrowia 12 miesięcy po operacji.

W kontekście operacji z użyciem siatki przezpochwowej, zidentyfikowano czynniki prognostyczne wyniku klinicznego. Najmniej doświadczony chirurg (współczynnik ryzyka = 804,6) i zaawansowane stadium cystocele (współczynnik ryzyka = 8,80) były czynnikami prognostycznymi nawrotu POP, szczególnie u kobiet z cystocele w stadium 4. Młody wiek (współczynnik ryzyka = 0,94) był czynnikiem prognostycznym ekstruzji siatki, szczególnie u kobiet w wieku ≤67 lat. Wysoki maksymalny przepływ moczu (Qmax, współczynnik ryzyka = 1,03) był jedynym czynnikiem prognostycznym pooperacyjnego wysiłkowego nietrzymania moczu, szczególnie u kobiet z Qmax ≥19,2 ml/s. Przedoperacyjny zespół pęcherza nadreaktywnego (współczynnik ryzyka = 3,22) był czynnikiem prognostycznym pooperacyjnego zespołu pęcherza nadreaktywnego.⁷

Predyktory objawów pęcherza nadreaktywnego po operacji

Badania koncentrowały się również na czynnikach, które przewidują obecność objawów pęcherza nadreaktywnego (OAB) po operacji wypadania narządów miednicy. Najlepszym predyktorem braku objawów pooperacyjnych był brak uciążliwych objawów OAB przed operacją. Brak objawów OAB przed operacją był zdecydowanie najlepszym predyktorem braku objawów OAB po operacji.⁸

Co ciekawe, operacja z wykorzystaniem materiału siatkowego do pochwy (Prolift) miała korzystny wpływ na objawy naglącego oddawania moczu w porównaniu z konwencjonalną operacją. Brak noktrurii chronił przed pooperacyjną częstotliwością i nokturią, z OR wynoszącym ponad 7 (aż do 7,4 (95% CI 4,2; 13,2)).⁸

Wpływ operacji na jakość życia związaną ze zdrowiem

Chirurgiczna naprawa wypadania skutecznie poprawia jakość życia związaną ze zdrowiem (HRQoL) pacjentek, a satysfakcja pacjentek jest wysoka. Głównym celem operacji POP jest zapewnienie jakościowej opieki z istotnym wpływem na pacjenta, tj. zmniejszenie objawów i poprawa HRQoL.⁹

Zmiana wyniku P-QoL po operacji była związana ze zmianą wyniku POP-SS, PHQ, BIPOP i stanem cywilnym (p<0,001). Jednakże wiek, rodzaj operacji i stadium wypadania nie były związane z poprawą wyników P-QoL. Badanie kontrolne wykazało poprawę objawów wypadania u pacjentek, obrazu ciała i HRQoL po naprawie POP.⁹

Przyczynia się to do rosnącej liczby dowodów literaturowych, które wskazują, że operacja POP wiąże się z poprawą HRQoL. P-QoL uczestników badania poprawiła się jeszcze bardziej, a różnica między wartościami przedoperacyjnymi pozostała istotna. Badanie wykazało również wyższy poziom satysfakcji pacjentek przy 6-miesięcznej kontroli.¹⁰

Nowe podejścia w prognozowaniu wyników pooperacyjnych

Nowatorskie podejście w przewidywaniu wyników pooperacyjnych dla implantacji siatki wykorzystuje poziomy cytokin we krwi pacjenta po ekspozycji na biomateriał. Badanie pilotażowe wykazało, że analiza cytokin we krwi może być skutecznie stosowana w warunkach klinicznych do przewidywania wyników operacji POP.¹¹

Analiza głównych składowych (PCA) ujawniła, że cytokiny prozapalne interferon gamma, interleukina 12p70 i interleukina 2 mają największy wkład w wariancję wyjaśnioną w PC 1, podczas gdy cytokiny przeciwzapalne interleukiny 10, 4 i 6 mają największy wkład w wariancję wyjaśnioną w PC 2. To wstępne badanie, obejmujące próbę zaledwie 20 uczestników, zidentyfikowało korelacje między cytokinami i wykazało potencjał tego nowatorskiego podejścia do przewidywania ekspozycji siatki przez ścianę pochwy po przezpochwowej operacji naprawczej POP.¹²

Ogólna prognoza dla pacjentek z POP

Wypadanie narządów miednicy jest często stresujące dla dotkniętych nim kobiet. Jednakże, wiele kobiet nie doświadcza żadnych objawów i może nie być świadomych tego stanu, dopóki nie zostanie on wykryty podczas rutynowego badania miednicy.¹³

Kobiety mogą spodziewać się 11-12% szansy na konieczność chirurgicznej naprawy wypadania, a jedna trzecia będzie potrzebować powtórnej operacji. Jeśli kobiety nie mają objawów, nie potrzebują specjalnego leczenia wypadania. Jedynym wskazaniem do leczenia jest sytuacja, gdy stan powoduje znaczące objawy.¹³

Bardziej zaawansowane stopnie wypadania nie poprawią się wyłącznie dzięki ćwiczeniom mięśni dna miednicy. Jednakże, wypadanie może nie pogarszać się dzięki tym ćwiczeniom, jeśli są one konsekwentnie wykonywane. Dla osób z istotnie ciężkimi objawami lub których objawy powodują poważne niedogodności, interwencja chirurgiczna może przynieść rzeczywistą poprawę jakości życia.¹³

Operacja wypadania powinna być poprzedzona dokładną oceną przy użyciu systemu punktacji, takiego jak POP-Q, który ujawni, które obszary wymagają wzmocnienia. Nawrót wypadania narządów miednicy jest znaczącym ryzykiem pooperacyjnym, ponieważ trudno jest wzmocnić osłabione tkanki miednicy bez użycia trwałego przeszczepu lub siatki.¹⁴

Wnioski i prognozy długoterminowe

Dostęp do usług chirurgicznych dla pacjentek znajdujących się w niekorzystnej sytuacji może być ważny dla poprawy HRQoL. Zalecane są również długoterminowe badania oceniające anatomiczne i funkcjonalne wyniki operacji wypadania.¹⁰

Wyniki badań mogą służyć jako wskazówka do przedoperacyjnej konsultacji podobnych procedur.⁷ Karta wyników Slieker-POP może być używana nie tylko przez położne, ale także w Internecie lub innych mediach informacyjnych i może być wykorzystywana do badań nad strategiami profilaktycznymi.²

Wykorzystanie modeli predykcyjnych w praktyce klinicznej może pomóc w lepszym przewidywaniu wyników leczenia i odpowiednim doborze metody terapeutycznej, co może przyczynić się do poprawy jakości życia pacjentek z wypadaniem narządów miednicy mniejszej.

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

Materiały źródłowe

#1 Prediction model and prognostic index to estimate clinically relevant pelvic organ prolapse in a general female population
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2721134/
Estimation on prevalence and distribution of pelvic organ prolapse (POP) signs in a general female population is difficult. We therefore developed and validated a prediction model and prognostic instrument. […] The prevalence of clinically relevant POP was 21%. […] The prevalence of POP at or beyond the hymen could be estimated in a general female population using our prediction model with 17 questions and our POP score chart with eight questions. […] The distribution of pelvic organ prolapse in this population indicated that POP was present at or beyond the hymen (stage 2B) in 21% of the women. Within this 21%, 45% of the women had reported the symptom of seeing and/or feeling vaginal bulging. […] We developed a prediction model that has substantial sensitivity and specificity to help researchers estimate the prevalence of clinically relevant POP on a basis of a short questionnaire alone.
#2 Prediction model and prognostic index to estimate clinically relevant pelvic organ prolapse in a general female population
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2721134/
The Slieker-POP-Score-Chart can not only be used by midwifes but also on internet or other informative media and can be used for research to preventive strategies. […] The prevalence of POP symptoms in a general Dutch female population was 12.2%. The prevalence of POP, scored by the POPQ, at or beyond the hymen (2B) was 17.5% in the overall group. In the symptomatic group, 45.5% had POP stage 2B.
#3
https://link.springer.com/article/10.1007/s00192-009-0903-0
We developed and validated a simple, inexpensive tool, the Slieker-POP-Score-Chart, to predict the outcome of clinically relevant stage 2B (at or beyond the hymen) and 2C (beyond the hymen) POP with AUC scores of 0.640 and 0.672, respectively. […] The newly developed prediction model (based on 17 questions) and the Slieker POP Score Chart (based on eight questions), the risk of developing POP can be estimated by healthy women themselves.
#4
https://link.springer.com/article/10.1007/s00192-009-0903-0
Estimation on prevalence and distribution of pelvic organ prolapse (POP) signs in a general female population is difficult. We therefore developed and validated a prediction model and prognostic instrument. […] The prevalence of POP at or beyond the hymen could be estimated in a general female population using our prediction model with 17 questions and our POP score chart with eight questions. […] The present study was designed to investigate the prevalence of POP in a general female population and to develop a prediction model based on prognostic factors that could be considered into a prognostic index. […] We developed a prediction model that has substantial sensitivity and specificity to help researchers estimate the prevalence of clinically relevant POP on a basis of a short questionnaire alone.
#5 Predictive Model for the Diagnosis of Uterine Prolapse Based on Transperineal Ultrasound
https://www.mdpi.com/2379-139X/8/4/144
We want to describe a model that allows the use of transperineal ultrasound to define the probability of experiencing uterine prolapse (UP). […] We used two binary logistic regression models to predict UP. Model 1 was based on the difference in the pubisâuterine fundus distance at rest and with the Valsalva maneuver and the age of the patient [AUC: 0.967 (95% CI, 0.939â0.995; p < 0.0005)]. Model 2 used the difference in the pubisâuterine fundus distance at rest and with the Valsalva maneuver, age, avulsion and ballooning (AUC: 0.971 (95% CI, 0.945â0.997; p < 0.0005)). In conclusion, the model based on the difference in the pubisâuterine fundus distance at rest and with the Valsalva maneuver and the age of the patient could predict 96.7% of patients with UP. [...] The main finding of our study was that Model 1, which was based on the difference in the pubisâuterine fundus distance at rest and with the Valsalva maneuver and the patientâs age, can predict 96.7% of patients with UP. [...] We have established a software based on an easy-to-apply model using two-dimensional ultrasound that includes age as a clinical parameter to predict UP.
#6 Models for Predicting Recurrence, Complications, and Health Status in Women After Pelvic Organ Prolapse Surgery
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6060003/
To develop statistical models predicting recurrent pelvic organ prolapse, surgical complications, and change in health status 12 months after apical prolapse surgery. […] The models accurately predicted composite recurrent prolapse (concordance index = 0.72, 95% CI 0.69-0.76), bothersome vaginal bulge (concordance index = 0.73, 95% CI 0.68-0.77), prolapse beyond the hymen (concordance index = 0.74, 95% CI 0.70-0.77), SAE (concordance index = 0.60, 95% CI 0.56-0.64), Dindo Grade III or greater complication (concordance index = 0.62, 95% CI 0.58-0.66) and health status improvement (concordance index = 0.64, 95% CI 0.62-0.67) or worsening (concordance index = 0.63, 95% CI 0.60-0.67). […] These prediction models are able to provide accurate and discriminating estimates of prolapse recurrence, complications and health status 12 months after prolapse surgery.
#7 Predictors of Clinical Outcome in Women with Pelvic Organ Prolapse Who Underwent Transvaginal Mesh Reconstruction Surgery
https://www.mdpi.com/1648-9144/58/2/148
Predictors of clinical outcome in women who underwent transvaginal POP mesh reconstruction are identified. […] The least experienced surgeon (hazard ratio = 804.6) and advanced stage of cystocele (hazard ratio = 8.80) were the predictors of POP recurrence, especially those women with stage 4 of cystocele. […] Young age (hazard ratio = 0.94) was a predictor for mesh extrusion, especially those women with age â¤67 years. […] High maximum flow rate (Qmax, hazard ratio = 1.03) was the sole predictor of postoperative stress urinary incontinence, especially those women with Qmax â¥19.2 mL/s. […] Preoperative overactive bladder syndrome (hazard ratio = 3.22) were a predictor for postoperative overactive bladder syndrome. […] The findings can serve as a guide for preoperative consultation of similar procedures.
#8
https://link.springer.com/article/10.1007/s00192-010-1152-y
This study focussed on the factors which predict the presence of symptoms of overactive bladder (OAB) after surgery for pelvic organ prolapse (POP). […] The best predictor for the absence of postoperative symptoms was the absence of preoperative bothersome OAB symptoms. […] The absence of bothersome OAB symptoms preoperatively was the best predictor for the absence of postoperative symptoms. […] The absence of preoperative OAB symptoms was by far the best predictor for the absence of postoperative OAB symptoms. […] Interestingly, we have found that an operation with the use of vaginal mesh material (Prolift) had a favourable effect on urgency symptoms as compared to conventional surgery. […] The absence of nocturia protected against postoperative frequency and nocturia, with an OR of more than 7 (as high as 7.4 (95% CI 4.2; 13.2)). […] The absence of bothersome OAB symptoms preoperatively is the best predictor for the absence of postoperative symptoms. Use of vaginal mesh material had a favourable effect on urgency symptoms.
#9 Pelvic organ prolapse surgery and health-related quality of life: a follow-up study | BMC Women’s Health | Full Text
https://bmcwomenshealth.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12905-020-01146-8
Surgical repair for prolapse effectively improves patients HRQoL, and patient satisfaction is high. The result could be useful for patient counselling on the expected HRQoL outcomes of surgical treatment. […] The primary goal of POP surgery is to provide quality care with meaningful patient impact, i.e. reduce symptoms and improve HRQoL. […] This study aims to evaluate the effect of prolapse surgery on patient symptoms and HRQoL and determine the predictive factors for change in HRQoL. […] The change in P-QoL score after surgery was associated with the change in POP-SS, PHQ, BIPOP scores and marital status (p<0.001). However, age, type of surgery, and prolapse stage were not associated with the improvement of P-QoL scores. [...] This follow-up study revealed an improvement in patients prolapse symptoms, body image and HRQoL after repair of POP.
#10 Pelvic organ prolapse surgery and health-related quality of life: a follow-up study | BMC Women’s Health | Full Text
https://bmcwomenshealth.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12905-020-01146-8
This adds to the growing body of literature that POP surgery is associated with an improvement in HRQoL. […] The P-QoL of the study participants had improved even more, and the difference between the preoperative figures remained significant. […] Our study also showed a higher patient satisfaction at the 6 month follow-up. […] The change in the POP-SS, PHQ, and BIPOP score was found to be associated with a change in P-QoL score after POP surgery. However, this follow-up study did not show a significant difference in the P-QoL score among the age group, parity, and stage of POP. […] Access to surgical services for disadvantaged patients may be important to improve HRQoL, and long-term studies evaluating anatomical and functional outcomes of prolapse surgery are also recommended.
#11 JMIR Perioperative Medicine – Prediction of Pelvic Organ Prolapse Postsurgical Outcome Using Biomaterial-Induced Blood Cytokine Levels: Machine Learning Approach
https://periop.jmir.org/2023/1/e40402
This exploratory study demonstrates a novel and efficient approach to predicting postsurgical outcomes for mesh implantation using cytokine levels in patient blood following exposure to a biomaterial. […] The results of this pilot study highlight the importance of inflammatory markers in the prediction of this postsurgical condition. […] This result suggests that blood cytokine analysis might be feasibly used in a clinical setting to predict POP surgical outcomes.
#12 JMIR Perioperative Medicine – Prediction of Pelvic Organ Prolapse Postsurgical Outcome Using Biomaterial-Induced Blood Cytokine Levels: Machine Learning Approach
https://periop.jmir.org/2023/1/e40402
Background: Pelvic organ prolapse (POP) refers to symptomatic descent of the vaginal wall. […] Objective: Here, we explore the levels of biomaterial-induced blood cytokines from patients who have undergone POP repair surgery to (1) identify correlations among cytokine expression and (2) predict postsurgical mesh exposure through the vaginal wall. […] Results: PCA revealed that proinflammatory cytokines interferon gamma, interleukin 12p70, and interleukin 2 are the largest contributors to the variance explained in PC 1, while anti-inflammatory cytokines interleukins 10, 4, and 6 are the largest contributors to the variance explained in PC 2. […] Conclusions: This preliminary study, incorporating a sample size of just 20 participants, identified correlations among cytokines and demonstrated the potential of this novel approach to predict mesh exposure through the vaginal wall following transvaginal POP repair surgery.
#13 Azthena logo with the word Azthena
https://www.news-medical.net/health/Pelvic-Organ-Prolapse-Prognosis.aspx
Prolapse of the pelvic organs is often distressing for affected women. However, many women do not experience any symptoms, and may not be aware of the condition until it is found during a routine pelvic examination. […] Women may expect to have an 11-12% chance of having to have surgical repair for prolapse, and one-third will need a repeat surgery. […] If women have no symptoms, they need take no special treatment for the prolapse. The only indication for treatment is if the condition is causing significant symptoms. […] More major degrees of prolapse will not improve with pelvic floor muscle exercises alone. However, prolapse may keep from worsening with this training if consistently carried out. […] For those with significantly severe symptoms or whose symptoms cause major inconvenience, surgical intervention can produce a real improvement in their quality of life.
#14 Azthena logo with the word Azthena
https://www.news-medical.net/health/Pelvic-Organ-Prolapse-Prognosis.aspx
Surgery for prolapse should be preceded by a thorough evaluation using a scoring system such as the POP-Q, which will reveal which areas require strengthening. […] Recurrence of pelvic organ prolapse is a significant post-operative risk because it is difficult to strengthen the weakened pelvic tissues without using a permanent graft or mesh.