Psychiatria
Patofizjologia i mechanizm
Zaburzenia psychiczne charakteryzują się złożoną patogenezą obejmującą setki genów i liczne szlaki molekularne, w tym metylację DNA, transkrypcję i składanie RNA, co potwierdza model omnigeniczny genetyki tych schorzeń. Neuroprzekaźniki takie jak dopamina, serotonina i noradrenalina odgrywają kluczową rolę, jednak ich dysfunkcje nie wyczerpują mechanizmów chorobowych, co wskazuje na udział dodatkowych szlaków, m.in. układu immunologicznego (TNF-α), mitochondrialnego oraz mózgowego układu renina-angiotensyna (RAS). Nowe terapie, takie jak zatwierdzony w 2024 roku lek Cobenfy (ksanomelina i chlorek tropium) działający na receptory cholinergiczne, stanowią przełom w leczeniu schizofrenii, oferując alternatywę dla tradycyjnych leków dopaminergicznych. Integracja danych wieloomicznych i sieciowych umożliwia identyfikację nowych celów terapeutycznych oraz biomarkerów, co jest kluczowe dla rozwoju psychiatrii precyzyjnej i poprawy wyników leczenia, zwłaszcza w kontekście oporności na standardowe terapie.
- Mechanizmy psychopatologiczne – podstawy teoretyczne
- Mechanizmy genetyczne i molekularne
- Neuroprzekaźniki i układy transmisji
- Rola zapalenia i układu immunologicznego
- Synaptopatia i neurobiologia objawów psychotycznych
- Badania nad neurobiologicznym mechanizmem halucynacji i urojeń
- Psychoza jako adaptacyjny mechanizm ewolucyjny
- Nowe podejścia terapeutyczne
- Działania niepożądane terapii psychiatrycznych
- Badania biomarkerów w psychiatrii
- Oś jelito-mózg w zaburzeniach psychicznych
- Neuroneuropsychiatria jako nowa dziedzina
Mechanizmy psychopatologiczne – podstawy teoretyczne
Zaburzenia psychiczne są złożonymi schorzeniami mózgu charakteryzującymi się wysokim stopniem heterogenności genetycznej, dotykającymi miliony ludzi na całym świecie. Pomimo postępów w genetyce psychiatrycznej, podstawowe mechanizmy patogenetyczne tych zaburzeń pozostają w dużej mierze niewyjaśnione, co utrudnia opracowanie nowych racjonalnych terapii1. Dla większości chorób psychicznych koncepcje patogenetyczne, a także paradygmaty leżące u podstaw podejść neuropsychofarmakologicznych, obecnie koncentrują się wokół neuroprzekaźników takich jak dopamina, serotonina i noradrenalina. Jednak skuteczność tych leków jest ograniczona, a wskaźniki nawrotów w chorobach psychicznych są stosunkowo wysokie, co wskazuje na potencjalne zaangażowanie innych szlaków patogenetycznych2.
Badania prowadzone w ostatnich latach wykazały, że patogeneza głównych chorób psychicznych obejmuje setki genów i liczne szlaki poprzez tak fundamentalne procesy jak metylacja DNA, transkrypcja i składanie3. Rosnąca liczba dowodów sugeruje, że genetykę złożonych zaburzeń można postrzegać przez pryzmat omnigeniczny, który polega na kontekstualizacji genów w wysoce połączonych sieciach. Zatem zastosowanie metod integracji wieloomicznej opartej na sieci może rzucić nowe światło na patofizjologię zaburzeń psychicznych4.
Wieloczynnikowy model patogenezy
Zdrowie psychiczne jest kształtowane przez różne czynniki, w tym zmiany neuroprzekaźników, czynniki genetyczne, czynniki środowiskowe, czynniki neurorozwojowe oraz choroby autoimmunologiczne i zapalne5. Złożone interakcje między czynnikami genetycznymi, neurologicznymi, środowiskowymi i psychologicznymi definiują patofizjologię chorób psychicznych6.
Obecnie uważa się, że do patofizjologii objawów psychiatrycznych w zaburzeniach OUN przyczyniają się dysfunkcje wielu obwodów mózgowych, które regulują ich manifestacje7. Różne manifestacje psychopatologiczne, takie jak objawy afektywne, psychotyczne, obsesyjno-kompulsywne i zaburzenia kontroli impulsów, mogą występować w większości zaburzeń ośrodkowego układu nerwowego (OUN), w tym w chorobach neurodegeneracyjnych i neurozapalnych8.
Wspólne mechanizmy patofizjologiczne
Występowanie objawów psychiatrycznych w chorobach neurologicznych może wynikać z różnych przyczyn. Te same szlaki patofizjologiczne leżące u podstaw manifestacji neurologicznych mogą przyczyniać się do rozwoju cech psychopatologicznych w zaburzeniach OUN, co silnie sugeruje neurobiologiczny związek między objawami neurologicznymi i psychiatrycznymi9.
Kilka powszechnych chorób psychiatrycznych i neurodegeneracyjnych dzieli ryzyko epidemiologiczne, a badania sugerują, że dzielą one również wspólną podstawę genetyczną i molekularną1011. Stwierdzono, że te główne zaburzenia psychiczne i neurodegeneracyjne mają wspólną podatność genetyczną i patofizjologię. Zidentyfikowano 13 wspólnych białek przyczynowych, 118 oddziałujących białek przyczynowych oraz centralną rolę transmisji synaptycznej, funkcji immunologicznej i procesów mitochondrialnych we wspólnej patogenezie12.
Mechanizmy genetyczne i molekularne
Od czasu ukończenia przełomowego Projektu Genomu Ludzkiego w 2003 roku, badacze odkryli zmiany w setkach części DNA, zwanych wariantami genetycznymi, które są powiązane z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, schizofrenią i innymi chorobami psychicznymi13. Najnowsze badania na dużą skalę powiązały wiele z tych zmian w DNA z ich molekularnymi skutkami w mózgu, ujawniając po raz pierwszy mechanizmy leżące u podstaw tych chorób14.
Badania genomowe i molekularno-biologiczne wykazały, że patogeneza głównych chorób psychicznych obejmuje setki genów i liczne szlaki poprzez takie fundamentalne procesy jak metylacja DNA, transkrypcja i składanie15. Zbiór danych, stanowiący szczegółowy model molekularnego funkcjonowania ludzkiego mózgu, jest obecnie dostępny dla innych naukowców jako punkt wyjścia do badań nad mechanizmami choroby i potencjalnymi celami leków16.
Model omnigeniczny
Rośnie liczba dowodów sugerujących, że genetykę złożonych zaburzeń można postrzegać przez pryzmat omnigeniczny, który polega na kontekstualizacji genów w wysoce połączonych sieciach17. Model omnigeniczny zakłada, że rzadkie warianty genetyczne są podstawowymi genami w sieci, które mają większy wpływ, odpowiadają za niewielki procent dziedziczności i są bardziej specyficzne dla fenotypu18.
Zdecydowana większość dziedziczności wiąże się z powszechnymi wariantami, które często znajdują się w obszarach niekodujących, których nie można bezpośrednio mapować na sieć genów. Aby połączyć te loci z sieciami molekularnymi w tkankach istotnych dla choroby, genomika funkcjonalna służy jako pomost między genetyką a innymi omikami19.
Integracja wieloomiczna
Podejścia wieloomiczne integrują genetykę, genomikę funkcjonalną, transkryptomikę, proteomikę i epigenetykę20. Integracja i osadzanie danych wielotkankowych i wieloomicznych w architekturach sieciowych oferuje bezprecedensowe spostrzeżenia relacyjne, jednocześnie zakotwiczając je w kontekstach fizjologicznych21.
Wśród niespodzianek w danych jest to, że zmienione poziomy RNA wydają się być powiązane ze zmianami w układzie odpornościowym mózgu u osób z schizofrenią, zaburzeniami ze spektrum autyzmu i zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym22. Wreszcie, na podstawie wyników RNA powiązano nowe geny z chorobami: pięć z zaburzeniem ze spektrum autyzmu, 11 z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym i 56 ze schizofrenią23.
Neuroprzekaźniki i układy transmisji
Dopamina (DA) jest głównym neuroprzekaźnikiem monoaminowym w mózgu i pełni istotne role w wyższych funkcjach mózgu. Dysfunkcje przekaźnictwa dopaminergicznego zostały powiązane z różnymi zaburzeniami psychicznymi, takimi jak uzależnienie, zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD), choroba Huntingtona, choroba Parkinsona (PD) i schizofrenia24.
Patogeneza PD i schizofrenii obejmuje interakcję między defektem mitochondrialnym a nieprawidłowościami metabolizmu DA. W schizofenii, która ma bardziej złożone i zróżnicowane manifestacje kliniczne w kategoriach objawów pozytywnych, negatywnych i zaburzeń poznawczych, objawy pozytywne przypisuje się hiperdopaminergii podkorowej, podczas gdy hipodopaminergia korowa może przyczyniać się do objawów negatywnych i zaburzeń poznawczych25.
Rola serotoniny i układów monoaminergicznych
Serotonina jest jednym z wielu przekaźników chemicznych w mózgu zwanych neuroprzekaźnikami. Neuroprzekaźniki przenoszą sygnały między komórkami nerwowymi w mózgu, zwanymi neuronami26. Po przeniesieniu sygnału między komórkami mózgowymi serotonina jest zwykle wchłaniana z powrotem do tych komórek, proces ten nazywany jest wychwytem zwrotnym. Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) blokują ten proces, co zwiększa dostępność serotoniny do przekazywania sygnałów między komórkami mózgowymi27.
Leki przeciwdepresyjne, takie jak selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), mogą łagodzić objawy depresyjne, ale także pozostawiają objawy resztkowe. Mechanizm działania SSRI zwiększa aktywność serotoniny (5-HT), ale zmniejsza aktywność noradrenaliny (NE) i dopaminy (DA)28. Poprzez zaangażowanie dodatkowych celów (np. NE, DA) wraz z 5-HT, klinicyści mogą pomóc pacjentom z objawami resztkowymi i depresją oporną na leczenie29.
Układ renina-angiotensyna w patogenezie
Nowe dowody z badań klinicznych wykazały potencjalną rolę mózgowego układu renina-angiotensyna (RAS) zarówno w zaburzeniach afektywnych, jak i psychotycznych30. Najnowsze ustalenia wskazują na zaangażowanie mózgowego RAS, szczególnie angiotensyny II (Ang II), w neuralną patofizjologię zaburzeń psychicznych poprzez modulację neuroendokrynną i wpływ na uwalnianie neuroprzekaźników, głównie noradrenaliny, acetylocholiny i dopaminy31.
Potencjalne efekty hamowania enzymu konwertującego angiotensynę (ACE) i blokady receptora angiotensyny typu 1 (AT1R) w leczeniu zaburzeń psychicznych są przedmiotem znacznego zainteresowania32. Ta intrygująca możliwość poprawy wyników leczenia farmakologicznego, gdzie stosowanie inhibitorów enzymu konwertującego angiotensynę (ACEI) i blokerów receptora angiotensyny (ARB) wykracza poza kontrolę ciśnienia krwi33.
Rola zapalenia i układu immunologicznego
Istnieją liczne dowody w literaturze wskazujące, że zmiany w układzie immunologicznym, a dokładniej w układzie cytokin, do którego należy również czynnik martwicy nowotworów alfa (TNF-α), są zaangażowane w rozwój chorób neurologicznych o charakterze zapalnym i neurodegeneracyjnym, takich jak stwardnienie rozsiane, choroba Alzheimera i choroba Parkinsona, a także chorób psychicznych, takich jak depresja, schizofrenia i narkolepsja34.
TNF-α może przyczyniać się do patogenezy tych chorób poprzez aktywację osi podwzgórze-przysadka-nadnercza (HPA), aktywację transporterów serotoniny, stymulację indolamino-2,3-dioksygenazy, co prowadzi do wyczerpania tryptofanu, immunologicznie zapośredniczoną śmierć neuronów lub efekty neurotoksyczne poprzez uwalnianie glutaminianu35.
Immuno-psychiatria
Patogeneza zaburzeń nastroju pozostaje w dużej mierze niewyjaśniona. W ciągu ostatnich trzech dekad badania zidentyfikowały kilka mechanizmów immunopatofizjologicznych i potencjalnych immunologicznych predyktorów wyników leczenia zaburzeń nastroju36. Integracja tych danych w model neuro-immunologiczny zaczyna umożliwiać identyfikację jednorodnych podgrup pacjentów, diagnozowanych za pomocą obiektywnych i wymiernych testów, co umożliwia strategie terapeutyczne, które są skuteczniejsze niż regularne, ponieważ opierają się na korygowaniu podstawowych mechanizmów immunologiczno-biologicznych37.
Badania wykazały nieprawidłowości w różnicowaniu komórek T i zapalenie o niskim stopniu w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym oraz u dzieci z ryzykiem rozwoju zaburzenia afektywnego dwubiegunowego38. Korzystne efekty terapii niskimi dawkami IL-2 w depresji jednobiegunowej i dwubiegunowej zostały potwierdzone w badaniach klinicznych, takich jak IL-2REG i DEPIL39.
Mechanizmy zapalne w schizofrenii
Istnieją coraz liczniejsze dowody eksperymentalne i kliniczne dotyczące interakcji między nieprawidłowym metabolizmem DA a defektami mitochondrialnymi w schizofrenii40. Ta interakcja między DA a mitochondriami odgrywa istotną rolę w patogenezie schizofrenii41.
W przeciwieństwie do PD, w której dysfunkcja mitochondrialna i stres oksydacyjny związany z DA prowadzą do utraty neuronów dopaminergicznych w istocie czarnej, pacjenci ze schizofrenią nie wykazują spójnej neuropatologii42. Jednak interakcja między defektami mitochondrialnymi a nieprawidłowym metabolizmem DA w patogenezie schizofrenii została potwierdzona przez obserwację, że leki przeciwpsychotyczne chroniły przed zmianami wywołanymi przez kupryzon lub promowały procesy regeneracji tych zmian u myszy43.
Synaptopatia i neurobiologia objawów psychotycznych
Dysfunkcja synaptyczna może być postrzegana jako wspólne zdarzenie końcowe w strefie granicznej między neurologią a psychiatrią44. Potencjalna rola synaptoppatii o podłożu immunologicznym w rozwoju objawów psychiatrycznych w zaburzeniach OUN została niedawno udokumentowana45.
W niektórych przypadkach objawy psychiatryczne mogą stanowić wczesny wyraz mechanizmów patofizjologicznych, które przyczyniają się również do wystąpienia manifestacji neurologicznych4647.
Badania nad neurobiologicznym mechanizmem halucynacji i urojeń
Badacze Kenneth Wengler i Guillermo Horga znaleźli dowody na potencjalny neurobiologiczny mechanizm halucynacji i urojeń, który pasuje do hierarchicznego modelu psychozy i może wyjaśnić ich prezentację kliniczną48. Badali oni neurobiologiczne mechanizmy dwóch objawów schizofrenii: halucynacji i urojeń, które tworzą zespół psychozy49.
Wyniki sugerują, że objawy te mogą mieć wspólny mechanizm neurobiologiczny, jednocześnie zależąc od szlaków specyficznych dla objawów50. Hierarchiczny model psychozy przedstawia halucynacje jako wynik dysfunkcji na niższych poziomach hierarchii, a urojenia jako wynik dysfunkcji na wyższych poziomach hierarchii51.
Wspólny mechanizm neurobiologiczny dla obu objawów może prowadzić do zwiększonych skal czasowych neuronalnych, ale szlaki specyficzne dla objawów to poziom hierarchii, na którym skale czasowe neuronalne są zwiększone52.
Psychoza jako adaptacyjny mechanizm ewolucyjny
Objawy psychotyczne mogą być postrzegane nie jako choroba, ale jako zjawisko adaptacyjne, które może wymknąć się spod kontroli z powodu różnych podstawowych wrażliwości mózgu i stresorów zewnętrznych, prowadząc do wykluczenia społecznego53. Objawy psychotyczne można wyjaśnić jako naturalny mechanizm obronny lub reakcję ochronną na stresujące środowisko54.
Gdy ta naturalna odpowiedź na nowe środowisko staje się zbyt ekstremalna lub wymyka się spod kontroli, przestaje być funkcjonalna55. Systemem kontrolującym lub hamującym psychozę może być zdolność i szybkość adaptacji do nowego środowiska56.
Psychoza, jako normalne zjawisko, może stać się problematyczna, gdy wyższe funkcje poznawcze, takie jak funkcje wykonawcze, kompetencje społeczne, świadomość/autorefleksja i/lub myślenie abstrakcyjne, nie są solidnie rozwinięte, prowadząc do trudności w adaptacji, gdy ktoś znajduje się w sytuacji bycia społecznym outsiderem57.
Nowe podejścia terapeutyczne
Przypadkowe odkrycia chlorpromazyny, imipraminy i litu jako skutecznych leków odpowiednio na schizofrenię, depresję i zaburzenie afektywne dwubiegunowe zrewolucjonizowały psychiatrię na początku lat 50. XX wieku58. Chociaż te nowe leki przyniosły cudowne wyniki w porównaniu z wcześniejszymi metodami leczenia, ich niedoskonałości skłoniły do badań nad opracowaniem nowych wariantów o lepszej skuteczności i poprawionych profilach działań niepożądanych59.
W 2017 roku znaczna liczba pacjentów wykazuje jedynie częściową lub nawet brak odpowiedzi na leczenie pierwszego lub drugiego rzutu w przypadku różnych zaburzeń psychicznych60. Istnieje zatem pilna potrzeba opracowania nowych strategii leczenia, które fundamentalnie poprawią życie pacjentów61.
Nowe mechanizmy działania leków
W maju 2024 roku Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła kapsułki Cobenfy (ksanomelina i chlorek tropium) do stosowania doustnego w leczeniu schizofrenii u dorosłych. Jest to pierwszy lek przeciwpsychotyczny zatwierdzony do leczenia schizofrenii, który działa na receptory cholinergiczne, a nie na receptory dopaminowe, które od dawna stanowią standard opieki62.
Ten lek wprowadza pierwsze nowe podejście do leczenia schizofrenii od dziesięcioleci. To zatwierdzenie oferuje nową alternatywę dla leków przeciwpsychotycznych, które wcześniej przepisywano osobom ze schizofrenią63. Skuteczność Cobenfy w leczeniu schizofrenii u dorosłych oceniano w dwóch badaniach o identycznych projektach. W obu badaniach uczestnicy, którzy otrzymali Cobenfy, doświadczyli znacznego zmniejszenia objawów od wartości wyjściowej do tygodnia 5, mierzonego za pomocą całkowitego wyniku PANSS w porównaniu z grupą placebo64.
Terapie spersonalizowane i integracja wielodyscyplinarna
Psychiatria zbiegnościowa (Convergence Psychiatry) dostarcza historycznej okazji do prowadzenia nowej ery innowacji i postępu, prowadząc do poprawy wyników dla wszystkich ludzi i przygotowując psychiatrię do sprostania bezprecedensowym wyzwaniom związanym ze zdrowiem psychicznym w XXI wieku65.
Psychiatria zbiegnościowa jest podejściem do rozwiązywania problemów, które przekracza granice dyscyplinarne. Integruje ona wiedzę, narzędzia i strategie myślowe z różnych dziedzin w celu rozwiązywania wyzwań, które istnieją na styku wielu dziedzin66.
Leki psychotropowe wpływają również na układ TNF-α. Podczas leczenia psychofarmakologicznego schizofrenii niektóre leki przeciwpsychotyczne mogą działać na metabolizm neuroprzekaźników poprzez indukcję prozapalnego układu cytokin67.
We Francji nowy program badawczy PROPSY ma na celu przekształcenie psychiatrii. Skupiając się na najbardziej upośledzających zaburzeniach psychiatrycznych (bipolarność, uporczywa depresja, autyzm i schizofrenia), PROPSY opiera się na psychiatrii precyzyjnej, aby zrewolucjonizować diagnostykę i opiekę nad pacjentami68.
Działania niepożądane terapii psychiatrycznych
Chociaż większość leków przeciwdepresyjnych jest generalnie bezpieczna, FDA wymaga, aby wszystkie leki przeciwdepresyjne zawierały ostrzeżenia w ramkach, najsurowsze ostrzeżenia dotyczące recept. W niektórych przypadkach u dzieci, nastolatków i młodych dorosłych poniżej 25. roku życia może nastąpić wzrost myśli lub zachowań samobójczych podczas przyjmowania leków przeciwdepresyjnych. Jest to bardziej prawdopodobne w pierwszych kilku tygodniach po rozpoczęciu leczenia lub po zmianie dawki69.
SSRI mogą również zwiększać ryzyko krwawienia. Ryzyko jest wyższe, gdy jednocześnie przyjmujesz inne leki, które zwiększają ryzyko krwawienia, na przykład niesteroidowy lek przeciwzapalny, taki jak aspiryna lub ibuprofen (Advil, Motrin IB i inne), lub warfaryna (Jantoven) i inne leki przeciwzakrzepowe70.
Rzadko lek przeciwdepresyjny może powodować gromadzenie się wysokich poziomów serotoniny w organizmie. Zespół serotoninowy najczęściej występuje, gdy dwa leki, które podnoszą poziom serotoniny, są połączone. Należą do nich na przykład inne leki przeciwdepresyjne, niektóre leki przeciwbólowe lub przeciw migrenie oraz suplement ziołowy dziurawiec71.
Syndrom odstawienia
SSRI nie uzależniają. Jednak nagłe przerwanie leczenia przeciwdepresyjnego lub pominięcie kilku dawek może powodować objawy podobne do odstawienia. Jest to czasami nazywane zespołem odstawienia72.
Poszukiwanie nowych terapii oraz zrozumienie mechanizmów działania obecnych leków przeciwdepresyjnych jest kluczowe dla poprawy skuteczności leczenia. Klinicyści, którzy rozumieją mechanizm działania leków przeciwdepresyjnych, mogą w razie potrzeby zmieniać lub łączyć środki, aby pomóc pacjentom osiągnąć całkowitą remisję73.
Środki o podwójnym działaniu i strategie kombinacyjne mogą być stosowane w celu leczenia określonych objawów lub blokowania/aktywacji określonych receptorów w celu uzyskania szerszych korzyści terapeutycznych74.
Badania biomarkerów w psychiatrii
Leki przeciwpsychotyczne są kluczowe dla łagodzenia objawów schizofrenii (SCZ). Jednak odpowiedzi na leczenie różnią się w zależności od osób, a obecnie istnieje niewiele wiarygodnych biomarkerów do przewidywania wyniku klinicznego75.
Dysregulacja metabolizmu lipidów, szczególnie w fosfolipidach, sfingolipidach i kwasach tłuszczowych, została powiązana z mechanizmami patofizjologicznymi SCZ76. Badania wskazują, że dysregulacja lipidów może wynikać z nieprawidłowego katabolizmu fosfolipidów błonowych i odpowiedzi zapalnych, które mogą być częściowo odwrócone przez interwencję terapeutyczną77.
Rola lipidów jako biomarkerów
Badacze zidentyfikowali zestaw trzech potencjalnych biomarkerów lipidowych na podstawie regresji logistycznej w celu odróżnienia osób reagujących od niereagujących z wysoką dokładnością78. Ustalenia te łącznie podkreślają potencjalną rolę PE w leczeniu SCZ z różnych perspektyw79.
Potencjalną przyczyną tych nieprawidłowości mogą być transportery fosfolipidów błonowych lub enzymy degradacyjne zaangażowane w metabolizm fosfolipidów, prowadzące do zmienionej dystrybucji fosfolipidów80. Chociaż dokładny mechanizm, w którym podwyższone poziomy TG poprawiają odpowiedź na leki, nie jest w pełni zrozumiały, badania sugerują, że lipidy w surowicy mogą wpływać na wyniki leczenia, zmieniając farmakokinetykę leków przeciwpsychotycznych81.
Badania nad rolą witaminy A
Zespół badawczy z Newcastle bada rolę witaminy A w patogenezie zaburzeń psychicznych82. Profesor Murray Cairns z Uniwersytetu w Newcastle i Instytutu Badań Medycznych Huntera powiedział, że uważa się, że łączność między neuronami w mózgu jest zmieniona u osób z schizofrenią i innymi chorobami psychicznymi83.
„Nasze wcześniejsze badania sugerują, że może to mieć związek z poziomami witaminy A lub retinolu, które jak wiadomo odgrywają ważną rolę w różnicowaniu, dojrzewaniu i funkcji synaptycznej komórek mózgowych”84. „Korzystając z tego podejścia, możemy potwierdzić znaczenie retinolu w zapaleniu, lipidach osocza, otyłości, widzeniu, mikrobiomie, strukturze/łączności mózgu, astmie, POChP i kilku innych cechach”85.
Oś jelito-mózg w zaburzeniach psychicznych
Zaburzenia psychiczne mogą znacznie pogarszać jakość życia pacjentów i są ważnymi przyczynami niepełnosprawności społecznej. Wiele danych wykazało, że zaburzenia psychiczne są związane ze zmienionym składem mikrobioty jelitowej86.
Spożycie pokarmów może determinować mikrobiotę, która przyczynia się do produkcji różnych metabolitów fermentacji, takich jak krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe. Niektóre z metabolitów mogą powodować zmiany epigenetyczne prowadzące do podatności na choroby87.
Rola mikrobioty jelitowej
Mikrobiota jelitowa może przyczyniać się do korzystnej produkcji SCFA, ROS i D-aminokwasów, które mogą działać przeciwko postępowi zaburzeń psychicznych88. Kilka badań wykazało, że mikrobiom jelitowy może wpływać na funkcję ośrodkowego układu nerwowego89.
Ponadto udowodniono, że zmiany w składzie mikrobioty jelitowej mogą wpływać na dwukierunkową komunikację między jelitem a mózgiem90. Podobnie, dowody wykazujące związek między zaburzeniami psychicznymi a mikrobiotą jelitową pochodzą z badań przedklinicznych91.
Jasne jest, że między gospodarzem a mikrobem może istnieć złożony związek symbiotyczny, chociaż praktyczne znaczenie mikrobioty jelitowej nie zostało jeszcze określone92.
Neuroneuropsychiatria jako nowa dziedzina
Neuropsychiatria to gałąź medycyny, która zajmuje się psychiatrią w odniesieniu do neurologii, w celu zrozumienia i przypisania zachowania interakcji między neurobiologią a czynnikami psychologii społecznej93.
W neuropsychiatrii umysł jest uważany „za właściwość emergentną mózgu”, podczas gdy inne specjalności behawioralne i neurologiczne mogą rozważać te dwa jako odrębne jednostki94. Dowody z ostatniego stulecia badań pokazały, że nasze życie psychiczne ma swoje korzenie w mózgu95.
Integracja neurologii i psychiatrii
Mózg i umysł nie są odrębnymi jednostkami, ale po prostu różnymi sposobami patrzenia na ten sam system96. Podejście to argumentuje, że to zwiększone zrozumienie etiologii doprowadzi do lepszych strategii naprawy i rehabilitacji dzięki zrozumieniu różnych poziomów w procesie przyczynowym, na których można interweniować97.
Zrozumienie zaburzeń psychicznych musi mieć nie tylko szczegółową wiedzę o składnikach mózgu i genetyce (wewnątrz skóry), ale także o kontekście (na zewnątrz skóry), w którym te części działają98.
Podsumowując, argumentuje się, że pacjenci zarówno z tradycyjnych oddziałów psychiatrycznych, jak i neurologicznych zobaczą poprawę swojej opieki po ponownym połączeniu specjalizacji99.
Kolejne badania w dziedzinie neuropsychiatrii mają potencjał do zrewolucjonizowania naszego zrozumienia i leczenia zaburzeń psychicznych, a tym samym do poprawy jakości życia milionów ludzi na całym świecie.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.