Leki w grupie
„leki zawierające paracetamol”

Paracetamol (acetaminofen) to popularny nieopioidowy lek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy, działający głównie poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn w ośrodkowym układzie nerwowym. W przeciwieństwie do niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), wykazuje słabe działanie przeciwzapalne i nie wpływa znacząco na funkcję płytek krwi.

Leki zawierające paracetamol stosowane są w leczeniu bólu o łagodnym i umiarkowanym nasileniu oraz w stanach gorączkowych różnego pochodzenia. Paracetamol dostępny jest w różnych postaciach farmaceutycznych: tabletek, kapsułek, syropów, zawiesin, czopków doodbytniczych oraz w formie dożylnej.

Do najczęściej spotykanych preparatów zawierających paracetamol jako jedyną substancję czynną należą: Paracetamol, Apap, Panadol, Codipar, Efferalgan, Gripex, Acenol i Paramol. Paracetamol występuje również w licznych preparatach złożonych, takich jak: Coldrex, Gripex, Fervex, Theraflu czy Febrisan, gdzie jest łączony z substancjami przeciwhistaminowymi, pseudoefedryną lub kofeiną.

Główną zaletą stosowania paracetamolu jest jego względne bezpieczeństwo przy stosowaniu w zalecanych dawkach. W przeciwieństwie do NLPZ, nie drażni błony śluzowej żołądka, nie zwiększa ryzyka krwawień ani nie wpływa na funkcję nerek przy normalnym stosowaniu. Jest lekiem z wyboru u pacjentów z przeciwwskazaniami do stosowania NLPZ, kobiet w ciąży oraz małych dzieci.

Największym niebezpieczeństwem związanym ze stosowaniem paracetamolu jest jego hepatotoksyczność przy przedawkowaniu. Przekroczenie maksymalnej dobowej dawki (4g dla dorosłych) może prowadzić do ciężkiego uszkodzenia wątroby, a nawet niewydolności tego narządu wymagającej przeszczepienia. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami wątroby, osób niedożywionych oraz nadużywających alkoholu. Warto pamiętać, że paracetamol występuje w wielu preparatach złożonych, co zwiększa ryzyko nieświadomego przedawkowania.

Paracetamol można podzielić na preparaty o standardowym uwalnianiu oraz o przedłużonym uwalnianiu (np. Panadol Extra). Dostępne są również specjalne formy pediatryczne (zawiesiny, syropy, czopki) dostosowane dawką do wieku i masy ciała dziecka. W lecznictwie szpitalnym stosowany jest paracetamol w formie dożylnej (Perfalgan), szczególnie przydatny w okresie okołooperacyjnym.