Leki w grupie
„leki przeciwświerzbowcowe”

Leki przeciwświerzbowcowe (antyskabiozy) to grupa preparatów stosowanych w leczeniu świerzbu – choroby pasożytniczej wywoływanej przez świerzbowca ludzkiego (Sarcoptes scabiei var. hominis). Działają one poprzez uśmiercanie pasożytów oraz ich jaj, przerywając cykl rozwojowy świerzbowca.

Główne substancje czynne stosowane w leczeniu świerzbu to permetryna, krotamiton, benzoesan benzylu, lindan (obecnie rzadko stosowany ze względu na neurotoksyczność) oraz iwermektyna. Permetryna działa na kanały sodowe komórek nerwowych pasożyta, prowadząc do jego paraliżu i śmierci. Iwermektyna natomiast wzmacnia przekaźnictwo GABA-ergiczne, co również prowadzi do paraliżu i śmierci pasożyta.

Wśród polskich preparatów przeciwświerzbowcowych dostępne są: permetryna (Infectoscab, Permethrin), krotamiton (Crotamiton Farmapol, Euroton), benzoesan benzylu (Novoscabin), a także iwermektyna (Stromectol) do stosowania ogólnego. Do najczęściej stosowanych należą preparaty zawierające permetrynę, która charakteryzuje się wysoką skutecznością i bezpieczeństwem.

Leki przeciwświerzbowcowe można podzielić na preparaty do stosowania miejscowego (permetryna, krotamiton, benzoesan benzylu, lindan) oraz ogólnego (iwermektyna). Preparaty miejscowe aplikuje się na całe ciało, pozostawiając na określony czas, a następnie zmywając. Iwermektyna podawana jest doustnie, co jest szczególnie korzystne w przypadku leczenia ognisk epidemicznych lub u pacjentów z rozległymi zmianami skórnymi.

Główną zaletą leków przeciwświerzbowcowych jest ich wysoka skuteczność przy prawidłowym stosowaniu. Permetryna charakteryzuje się najlepszym profilem bezpieczeństwa, co umożliwia jej stosowanie u kobiet w ciąży oraz dzieci powyżej 2 miesiąca życia. Iwermektyna doustna pozwala na wygodne leczenie całych rodzin lub większych skupisk ludzkich w przypadku ognisk epidemicznych.

Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem tych leków obejmują możliwość wystąpienia podrażnień skóry, reakcji alergicznych oraz nasilenia świądu po aplikacji. Lindan, ze względu na potencjalną neurotoksyczność, nie jest zalecany u dzieci, kobiet w ciąży oraz pacjentów z niektórymi chorobami neurologicznymi. Iwermektyna może powodować efekty niepożądane jak bóle głowy, wysypkę, bóle stawów i mięśni. Ważnym aspektem leczenia świerzbu jest równoczesne odkażanie odzieży i pościeli pacjenta, aby uniknąć ponownego zakażenia.

Lista leków w tej grupie

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl