zmiana patologiczna w obrębie trzustki
Wskazanie

Zmiana patologiczna w obrębie trzustki to termin określający wszelkie nieprawidłowości strukturalne i czynnościowe tego narządu. Zmiany te mogą mieć charakter łagodny (np. torbiele, pseudotorbiele, przewlekłe zapalenie) lub złośliwy (nowotwory). Zmiany w trzustce często wykrywane są przypadkowo podczas badań obrazowych wykonywanych z innych przyczyn.

Najczęstsze zmiany patologiczne obejmują ostre zapalenie trzustki (wywołane m.in. przez kamicę żółciową lub alkohol), przewlekłe zapalenie trzustki, torbiele, guzy neuroendokrynne oraz gruczolakoraka trzustki. Objawy mogą obejmować ból brzucha, nudności, wymioty, utratę masy ciała, żółtaczkę, zaburzenia trawienia i wchłaniania pokarmów.

W farmakoterapii zmian patologicznych trzustki stosuje się leki dobrane do konkretnego schorzenia. W ostrym zapaleniu trzustki kluczowa jest intensywna terapia płynowa i leczenie przeciwbólowe (Ketonal, Paracetamol, Metamizol). Przy niewydolności zewnątrzwydzielniczej stosuje się enzymy trzustkowe (Kreon, Lipancrea, Pangrol). W przewlekłym zapaleniu oprócz enzymów wykorzystuje się inhibitory pompy protonowej (Controloc, Helicid, Nolpaza) oraz leki przeciwbólowe.

W przypadku zmian nowotworowych leczenie może obejmować chemioterapię (np. Gemcitabinum, Folfirinox, Abraxane), a w niektórych przypadkach terapie celowane jak Lynparza (olaparyb) w przypadku mutacji BRCA. Przy guzach neuroendokrynnych stosuje się analogi somatostatyny (Sandostatin, Somatuline Autogel).

Największą trudnością w leczeniu zmian patologicznych trzustki jest późne rozpoznanie, zwłaszcza w przypadku nowotworów, które często nie dają objawów we wczesnych stadiach. Wyzwaniem jest również sam dostęp chirurgiczny do trzustki ze względu na jej położenie anatomiczne. Leczenie przewlekłego zapalenia trzustki komplikuje trudne do opanowania dolegliwości bólowe oraz postępująca niewydolność zewnątrz- i wewnątrzwydzielnicza. Dodatkowo, objawy niepożądane farmakoterapii mogą znacząco obniżać jakość życia pacjentów, a wielolekowe schematy leczenia wymagają precyzyjnego monitorowania.