zapobieganie zakrzepicy żylnej
Wskazanie

Zapobieganie zakrzepicy żylnej (profilaktyka przeciwzakrzepowa) to strategia mająca na celu redukcję ryzyka wystąpienia zakrzepicy żylnej u pacjentów z czynnikami ryzyka. Wskazania do profilaktyki przeciwzakrzepowej obejmują przede wszystkim unieruchomienie (np. po zabiegach operacyjnych, w czasie długotrwałego leczenia szpitalnego), urazy, choroby nowotworowe, ciążę i połóg u pacjentek z dodatkowymi czynnikami ryzyka, a także stany nadkrzepliwości wynikające z chorób genetycznych lub nabytych.

W profilaktyce zakrzepicy żylnej stosuje się farmakoterapię oraz metody niefarmakologiczne. Do leków najczęściej wykorzystywanych należą heparyny drobnocząsteczkowe, takie jak: Clexane (enoksaparyna), Fraxiparine (nadroparyna), Fragmin (dalteparyna). W wybranych przypadkach stosuje się także heparynę niefrakcjonowaną (Heparinum WZF, Heparinum Polfa). Coraz częściej wykorzystuje się również doustne antykoagulanty niebędące antagonistami witaminy K, jak Xarelto (rywaroksaban), Pradaxa (dabigatran) czy Eliquis (apiksaban), zwłaszcza w profilaktyce przeciwzakrzepowej u pacjentów ortopedycznych.

Metody niefarmakologiczne obejmują wczesne uruchamianie pacjenta po zabiegach, stosowanie pończoch uciskowych o stopniowanym ucisku, przerywaną kompresję pneumatyczną oraz odpowiednie nawodnienie. U pacjentów wysokiego ryzyka często stosuje się kombinację metod farmakologicznych i niefarmakologicznych.

Największe trudności w profilaktyce zakrzepicy żylnej wiążą się z prawidłową oceną ryzyka zakrzepowo-zatorowego w zestawieniu z ryzykiem krwawienia u danego pacjenta. Indywidualizacja terapii stanowi wyzwanie, szczególnie u pacjentów z licznymi chorobami współistniejącymi. Problem stanowią również pacjenci z przeciwwskazaniami do farmakologicznej profilaktyki przeciwzakrzepowej, takimi jak aktywne krwawienie czy małopłytkowość. Wyzwaniem pozostaje również zapewnienie właściwej profilaktyki po wypisie ze szpitala, gdyż ryzyko zakrzepicy utrzymuje się nawet do kilku tygodni po hospitalizacji.