zapobieganie wrzodom żołądka i dwunastnicy związanym z leczeniem niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi
Wskazanie

Zapobieganie wrzodom żołądka i dwunastnicy związanym z leczeniem niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) jest istotnym elementem terapii pacjentów długotrwale przyjmujących NLPZ. Niesteroidowe leki przeciwzapalne, stosowane powszechnie w leczeniu bólu, stanów zapalnych i gorączki, mogą powodować uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego, prowadząc do rozwoju owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego. Ryzyko tych powikłań wzrasta u osób starszych, z wcześniejszą historią choroby wrzodowej, jednocześnie stosujących kortykosteroidy, antykoagulanty lub inne NLPZ, a także u pacjentów z infekcją Helicobacter pylori.

W zapobieganiu wrzodom związanym z NLPZ najczęściej stosuje się inhibitory pompy protonowej (IPP). Leki te skutecznie hamują wydzielanie kwasu solnego w żołądku, co sprzyja gojeniu istniejących owrzodzeń i zapobiega powstawaniu nowych. W Polsce dostępne są takie preparaty jak: Controloc (pantoprazol), Helicid, Gasec, Ortanol (omeprazol), Nexium (esomeprazol), Lanzul (lansoprazol) czy Emanera (esomeprazol). IPP zaleca się stosować przez cały okres terapii NLPZ, zwłaszcza u pacjentów z grup wysokiego ryzyka.

Alternatywnie można zastosować antagonistów receptora H2, takie jak Ranigast, Ranitydyna (ranitydyna) czy Famotydyna WZF (famotydyna), choć ich skuteczność w zapobieganiu owrzodzeniom jest niższa niż IPP. W przypadku pacjentów z infekcją Helicobacter pylori, przed rozpoczęciem długotrwałej terapii NLPZ, zaleca się eradykację bakterii, stosując schematy leczenia obejmujące IPP i antybiotyki.

Największą trudnością w zapobieganiu wrzodom związanym z NLPZ jest identyfikacja pacjentów z wysokim ryzykiem powikłań i zapewnienie odpowiedniej profilaktyki. Częstym problemem jest też niedostateczna współpraca ze strony pacjentów, którzy mogą nie przestrzegać zaleceń dotyczących jednoczesnego stosowania IPP, szczególnie gdy nie odczuwają żadnych dolegliwości. Dodatkowym wyzwaniem jest balansowanie między ryzykiem powikłań żołądkowo-jelitowych a potencjalnymi działaniami niepożądanymi długotrwałego stosowania IPP, takimi jak zwiększone ryzyko infekcji, zaburzenia wchłaniania witamin i minerałów czy interakcje z innymi lekami.