powikłane zakażenia układu moczowego
Wskazanie

Powikłane zakażenia układu moczowego (pZUM) to infekcje bakteryjne występujące u pacjentów z anatomicznymi lub czynnościowymi nieprawidłowościami układu moczowego, które utrudniają leczenie. Zaliczamy do nich zakażenia u pacjentów z cewnikiem moczowym, przeszkodą w odpływie moczu (np. kamica, przerost prostaty), zaburzeniami neurologicznymi pęcherza, a także u kobiet w ciąży, mężczyzn, osób starszych oraz pacjentów z obniżoną odpornością.

Głównymi patogenami wywołującymi pZUM są bakterie Gram-ujemne, przede wszystkim Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae, Proteus mirabilis, Pseudomonas aeruginosa oraz enterokoki. W przeciwieństwie do niepowikłanych ZUM, powikłane infekcje często wywoływane są przez szczepy wielooporne, co znacząco utrudnia terapię.

W leczeniu pZUM stosuje się antybiotyki o szerokim spektrum działania. W Polsce często wykorzystywane są: fluorochinolony (Cipronex, Proxacin, Avelox), cefalosporyny III generacji (Zinacef, Biofuroksym, Tarsime), karbapenemy (Meronem, Invanz), aminoglikozydy (Gentamycin, Amikacin) oraz połączenia beta-laktamów z inhibitorami beta-laktamaz (Augmentin, Tazocin, Taromentin). Wybór leku powinien być oparty o wynik posiewu moczu z antybiogramem.

Największym wyzwaniem w leczeniu pZUM jest narastająca antybiotykooporność patogenów, szczególnie szczepów wytwarzających beta-laktamazy o rozszerzonym spektrum (ESBL). Trudności terapeutyczne wynikają również z konieczności usunięcia przyczyny powikłania (np. kamienia moczowego, cewnika), co nie zawsze jest możliwe. Nawroty zakażeń są częste, a dłuższy czas terapii (7-14 dni) zwiększa ryzyko działań niepożądanych leków.

U pacjentów z przewlekłymi pZUM stosuje się czasem długotrwałą profilaktykę antybiotykową (Furagin, Urotrim), jednak podejście to budzi kontrowersje ze względu na ryzyko selekcji szczepów opornych. Istotnym elementem postępowania jest także korekta zaburzeń anatomicznych, gdy jest to możliwe, oraz edukacja pacjenta w zakresie higieny i odpowiedniego nawodnienia.