owrzodzenie żołądka wywołane przez nieselektywne niesteroidowe leki przeciwzapalne
Wskazanie

Owrzodzenie żołądka wywołane przez nieselektywne niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) to poważne powikłanie terapii przeciwbólowej i przeciwzapalnej. Niesteroidowe leki przeciwzapalne, hamując aktywność enzymów COX-1 i COX-2, zmniejszają produkcję prostaglandyn, które chronią błonę śluzową żołądka. Prowadzi to do osłabienia mechanizmów obronnych żołądka, zwiększenia wydzielania kwasu solnego oraz zaburzenia mikrokrążenia w błonie śluzowej.

Owrzodzenia żołądka wywołane przez NLPZ występują u około 15-30% pacjentów przyjmujących te leki regularnie. Czynnikami ryzyka są: wiek powyżej 65 lat, wcześniejsze epizody choroby wrzodowej, jednoczesne stosowanie kilku NLPZ, stosowanie wysokich dawek, jednoczesne przyjmowanie kortykosteroidów, leków przeciwzakrzepowych, a także zakażenie Helicobacter pylori.

W leczeniu i profilaktyce owrzodzeń żołądka wywołanych przez NLPZ stosuje się przede wszystkim inhibitory pompy protonowej (IPP). Na polskim rynku dostępne są: Controloc, Nolpaza, Emanera, Esomeprazol Sandoz, Pantoprazol Krka, Omeprazol Polpharma. Alternatywą mogą być antagoniści receptora H2: Famotydyna Ranigast, Ranigast Max. W przypadku konieczności kontynuacji leczenia NLPZ warto rozważyć zmianę na selektywne inhibitory COX-2 (Celebrex, Aclexa) lub połączenie z mizoprostolem (Arthrotec).

Największą trudnością w leczeniu pacjentów z owrzodzeniem żołądka wywołanym przez NLPZ jest konieczność kontynuacji terapii przeciwbólowej/przeciwzapalnej przy jednoczesnym zabezpieczeniu przewodu pokarmowego. Często pacjenci wymagają długotrwałego leczenia NLPZ z powodu chorób reumatycznych, co zwiększa ryzyko powikłań. Problemem jest również niska świadomość pacjentów odnośnie zagrożeń związanych z samodzielnym stosowaniem NLPZ dostępnych bez recepty oraz niedostateczne przestrzeganie zaleceń dotyczących przyjmowania leków gastroprotekcyjnych.

Istotnym wyzwaniem jest także identyfikacja pacjentów z bezobjawowym przebiegiem owrzodzenia, ponieważ u części chorych pierwsze objawy mogą wystąpić dopiero przy poważnych powikłaniach, takich jak krwawienie z przewodu pokarmowego czy perforacja. Dlatego kluczowa jest właściwa ocena ryzyka i wdrożenie odpowiedniej profilaktyki u pacjentów rozpoczynających terapię NLPZ.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl