Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Wyciąg z owoców głogu

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania wyciągu z owoców głogu

Wyciąg z owoców głogu (Crataegi fructus extractum) jest substancją aktywną stosowaną w lecznictwie, występującą m.in. w preparacie Doppelherz Energovital Tonik K. Podczas stosowania preparatów zawierających tę substancję należy zachować szczególną ostrożność i uwzględnić specjalne ostrzeżenia, które wynikają zarówno z właściwości samej substancji, jak i z towarzyszących jej składników pomocniczych.¹

Przeciwwskazania związane z zawartością alkoholu

Preparaty zawierające wyciąg z owoców głogu często występują w postaci wyciągów płynnych, w których ekstrahentami są roztwory etanolu o różnych stężeniach. W przypadku preparatu Doppelherz Energovital Tonik K, zawartość etanolu wynosi 17% objętościowych. Z tego powodu lek nie jest zalecany dla następujących grup pacjentów:²

• Pacjenci z chorobami wątroby – etanol może dodatkowo obciążać wątrobę i wpływać na jej funkcje metaboliczne
• Osoby z chorobą alkoholową – nawet niewielkie ilości alkoholu mogą prowokować nawrót uzależnienia
• Pacjenci z epilepsją – alkohol może obniżać próg drgawkowy i wywoływać napady
• Osoby z uszkodzeniami mózgu – etanol może nasilać istniejące deficyty neurologiczne
• Kobiety w ciąży lub karmiące piersią – alkohol może niekorzystnie wpływać na rozwój płodu lub przechodzić do mleka matki
• Dzieci – ze względu na niedojrzałość układu nerwowego i metabolizmu alkoholu

³

Zawartość alkoholu w preparacie

Pacjenci powinni być świadomi dokładnej zawartości alkoholu w stosowanym preparacie. W przypadku Doppelherz Energovital Tonik K, pojedyncza dawka leku (20 ml) zawiera 2,8 g alkoholu etylowego, co odpowiada 70 ml piwa (5% obj.) lub 30 ml wina (12% obj.). Ta informacja jest szczególnie istotna dla pacjentów, którzy muszą kontrolować spożycie alkoholu z powodów zdrowotnych lub z innych przyczyn, np. prowadzenia pojazdów mechanicznych czy obsługi maszyn.⁴

Przeciwwskazania związane z zawartością cukru

Preparaty z wyciągiem z owoców głogu mogą zawierać również różne formy cukrów, które stanowią przeciwwskazanie dla niektórych grup pacjentów. W przypadku preparatu Doppelherz Energovital Tonik K, obecny jest cukier inwertowany, który nie jest zalecany dla:⁵

• Osób z dziedziczną nietolerancją fruktozy – ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych reakcji metabolicznych
• Pacjentów z zaburzeniami wchłaniania glukozy-galaktozy – stan, w którym organizm nie jest w stanie prawidłowo przyswajać tych cukrów prostych

⁶

Zawartość węglowodanów w preparacie

Dla pacjentów z cukrzycą istotna jest informacja dotycząca zawartości węglowodanów w preparacie. W przypadku Doppelherz Energovital Tonik K, dawka dobowa (60-80 ml) odpowiada 1-1,4 wymiennika węglowodanowego (WW). Jest to znacząca ilość, którą należy uwzględnić w bilansie węglowodanowym pacjentów z cukrzycą stosujących insulinoterapię lub leki hipoglikemizujące.⁷

Dodatkowe środki ostrożności przy stosowaniu wyciągu z owoców głogu

Oprócz przeciwwskazań wynikających z zawartości alkoholu i cukrów, należy zwrócić uwagę na skład preparatu Doppelherz Energovital Tonik K, który oprócz wyciągu z owoców głogu (w dwóch różnych postaciach) zawiera również inne wyciągi roślinne:⁸

• Wyciąg płynny z liści melisy (Melissae folii extractum fluidum)
• Wyciąg płynny z liści rozmarynu (Rosmarini folii extractum fluidum)
• Wyciąg płynny z korzenia kozłka lekarskiego (Valerianae radicis extractum fluidum)

⁹

Dodatkowo preparat zawiera substancje pomocnicze, które mogą wywoływać reakcje u osób z predyspozycjami:¹⁰

• Miód (100 mg w dawce 20 ml) – może wywoływać reakcje alergiczne u osób uczulonych
• Glicerol (1 060 mg w dawce 20 ml) – w większych dawkach może powodować bóle głowy, zaburzenia żołądkowe i biegunkę
• Wino słodkie (18 010 mg w dawce 20 ml) – stanowi dodatkowe źródło alkoholu oraz cukrów

¹¹

Skład i ekstrahenty wyciągu z owoców głogu

W preparacie Doppelherz Energovital Tonik K występują dwa rodzaje wyciągu z owoców głogu, różniące się zarówno stosunkiem surowca do ekstraktu (DER – Drug Extract Ratio), jak i rodzajem użytego ekstrahenta:¹²

Ze względu na różnice w stężeniu etanolu używanego jako ekstrahent, oba wyciągi mogą zawierać nieco odmienne spektrum związków czynnych, co należy uwzględnić przy ocenie potencjalnych działań niepożądanych i interakcji z innymi lekami.¹³

Zalecenia dla lekarzy przepisujących preparaty z wyciągiem z owoców głogu

Lekarze przepisujący preparaty zawierające wyciąg z owoców głogu powinni:¹⁴

• Dokładnie przeprowadzić wywiad dotyczący historii choroby pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem chorób wątroby, epilepsji i uzależnień
• Zebrać informacje o zaburzeniach metabolicznych, w tym nietolerancji fruktozy i zaburzeniach wchłaniania glukozy-galaktozy
• U pacjentów z cukrzycą zwrócić uwagę na konieczność uwzględnienia zawartości wymienników węglowodanowych w dawce leku
• Poinformować pacjenta o zawartości alkoholu w preparacie i związanymi z tym ograniczeniami (np. prowadzenie pojazdów)
• Rozważyć alternatywne preparaty zawierające wyciąg z głogu, ale pozbawione alkoholu lub cukrów, jeśli istnieją przeciwwskazania do ich stosowania

¹⁵