Przeciwwskazania stosowania
Wyciąg sosnowy płynny

Przeciwwskazania stosowania wyciągu sosnowego płynnego

Wyciąg sosnowy płynny (Pini extractum fluidum) jest jedną z substancji czynnych zawartych w preparacie Sirupus Pini compositus, który w swoim składzie zawiera również nalewkę z owocu kopru włoskiego oraz fosforan kodeiny półwodny. Przeciwwskazania do stosowania tej substancji wynikają zarówno z właściwości samego wyciągu sosnowego, jak i pozostałych składników leku, z którymi często występuje w połączeniu.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania wyciągu sosnowego płynnego jest nadwrażliwość na tę substancję czynną lub którykolwiek inny składnik preparatu. W przypadku preparatu Sirupus Pini compositus należy uwzględnić możliwość wystąpienia reakcji alergicznej nie tylko na sam wyciąg sosnowy, ale również na nalewkę z owocu kopru włoskiego oraz fosforan kodeiny półwodny.²

Przeciwwskazania związane z układem oddechowym

Wyciąg sosnowy płynny, szczególnie w połączeniu z substancjami takimi jak kodeina, nie powinien być stosowany w określonych stanach chorobowych układu oddechowego. Do najważniejszych przeciwwskazań należą:³

• Ostry napad astmy oskrzelowej – zastosowanie wyciągu sosnowego płynnego w połączeniu z kodeiną może nasilić obturację oskrzeli i pogorszyć przebieg astmy
• Ostra niewydolność oddechowa – ze względu na depresyjny wpływ kodeiny na ośrodek oddechowy
• Rozedma płuc – stosowanie substancji może nasilać istniejące problemy z wymianą gazową
• Choroby układu oddechowego przebiegające z zaleganiem gęstej wydzieliny w drzewie oskrzelowym
• Stany z utrudnionym odkrztuszaniem – wyciąg sosnowy w połączeniu z kodeiną może dodatkowo hamować odruch kaszlowy, co prowadzi do pogorszenia oczyszczania dróg oddechowych

⁴

Przeciwwskazania związane z przewodem pokarmowym

Preparaty zawierające wyciąg sosnowy płynny w połączeniu z kodeiną (jak Sirupus Pini compositus) są przeciwwskazane w przypadku przewlekłych zaparć. Działanie opioidowe kodeiny może prowadzić do nasilenia zaparć, spowolnienia perystaltyki jelit i pogorszenia stanu pacjenta.⁵

Przeciwwskazania wiekowe

Preparaty zawierające wyciąg sosnowy płynny w połączeniu z kodeiną (jak Sirupus Pini compositus) nie powinny być stosowane u dzieci poniżej 12 roku życia. Jest to spowodowane zwiększonym ryzykiem wystąpienia ciężkich i zagrażających życiu działań niepożądanych, szczególnie związanych z komponentem kodeinowym.⁶

Przeciwwskazania u kobiet karmiących

Stosowanie wyciągu sosnowego płynnego z kodeiną jest przeciwwskazane u kobiet karmiących piersią. Kodeina oraz jej metabolity przenikają do mleka matki, co może prowadzić do wystąpienia działań niepożądanych u niemowlęcia, włącznie z depresją oddechową.⁷

Przeciwwskazania metaboliczne

Preparaty zawierające wyciąg sosnowy płynny i kodeinę (jak Sirupus Pini compositus) są przeciwwskazane u pacjentów z bardzo szybkim metabolizmem z udziałem enzymu CYP2D6. U tych pacjentów kodeina jest szybko przekształcana do morfiny, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka toksyczności opioidowej, nawet przy stosowaniu standardowych dawek terapeutycznych.⁸

Kiedy odradzać stosowanie wyciągu sosnowego płynnego

Pacjenci z ryzykiem depresji oddechowej

Lekarz powinien odradzić stosowanie preparatów zawierających wyciąg sosnowy płynny w połączeniu z kodeiną pacjentom z jakimkolwiek ryzykiem wystąpienia depresji oddechowej. Dotyczy to szczególnie pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc, zwłaszcza w okresie zaostrzenia, a także pacjentów z obniżoną rezerwą oddechową, hipowentylacją lub hipoksją.⁹

Pacjenci w trakcie leczenia innymi lekami przeciwkaszlowymi

Należy odradzić stosowanie wyciągu sosnowego płynnego w połączeniu z kodeiną pacjentom, którzy już przyjmują inne leki przeciwkaszlowe, szczególnie te o działaniu opioidowym. Może to prowadzić do nadmiernego hamowania odruchu kaszlowego i zwiększać ryzyko zalegania wydzieliny w drogach oddechowych.¹⁰

Pacjenci z nietolerancją sacharozy

Należy zachować ostrożność u pacjentów z nietolerancją sacharozy, ponieważ preparaty z wyciągiem sosnowym (jak Sirupus Pini compositus) zawierają znaczne ilości sacharozy – nawet do 62 g na 100 g syropu. Może to być istotne u pacjentów z cukrzycą lub innymi zaburzeniami metabolizmu węglowodanów.¹¹

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Ze względu na zawartość etanolu w wyciągu sosnowym płynnym (preparat Sirupus Pini compositus zawiera nie więcej niż 5% etanolu m/m), należy odradzić jego stosowanie pacjentom z zaburzeniami czynności wątroby, alkoholizmem lub padaczką.¹²

Pacjenci przyjmujący leki wpływające na CYP2D6

Należy odradzić stosowanie wyciągu sosnowego płynnego z kodeiną pacjentom przyjmującym leki hamujące lub indukujące aktywność enzymu CYP2D6, gdyż może to prowadzić do zmiany metabolizmu kodeiny i wpływać na jej skuteczność lub bezpieczeństwo.¹³