Przeciwwskazania stosowania
Sodu siarczan bezwodny

Przeciwwskazania stosowania sodu siarczanu bezwodnego jako składnika preparatów farmaceutycznych

Sodu siarczan bezwodny jest substancją czynną wchodzącą w skład preparatów wykorzystywanych w oczyszczaniu przewodu pokarmowego przed badaniami diagnostycznymi lub zabiegami chirurgicznymi. W preparacie Fortrans stanowi jeden z głównych składników (5,700 g w saszetce) obok makrogolu 4000, sodu wodorowęglanu, sodu chlorku i potasu chlorku. Znajomość przeciwwskazań do stosowania tej substancji ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa pacjentów.¹

Nadwrażliwość na substancję czynną lub pomocniczą

Podstawowym przeciwwskazaniem do zastosowania preparatów zawierających sodu siarczan bezwodny jest nadwrażliwość pacjenta na tę substancję lub jakąkolwiek inną substancję wchodzącą w skład preparatu. W przypadku występowania reakcji alergicznych w wywiadzie należy bezwzględnie odstąpić od podania leku Fortrans zawierającego tę substancję.²

Niewydolność krążenia

Preparaty zawierające sodu siarczan bezwodny są przeciwwskazane u pacjentów z ciężką niewydolnością serca. Substancja ta, znajdująca się w preparacie Fortrans, może prowadzić do nadmiernego obciążenia układu sercowo-naczyniowego poprzez zwiększenie objętości płynów wewnątrznaczyniowych, szczególnie u pacjentów z już istniejącą dysfunkcją mięśnia sercowego.³

Ciężki stan ogólny pacjenta

Należy odradzić stosowanie preparatów z sodu siarczanem bezwodnym pacjentom w ciężkim stanie ogólnym, szczególnie w przypadku odwodnienia. Substancja ta, jako składnik preparatu Fortrans, może nasilić zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej i pogorszyć ogólny stan zdrowia.⁴

Zaawansowane choroby nowotworowe przewodu pokarmowego

Stosowanie preparatów zawierających sodu siarczan bezwodny jest przeciwwskazane u pacjentów z zaawansowanym stadium choroby nowotworowej jelita grubego lub jakąkolwiek inną chorobą okrężnicy, która prowadzi do nadmiernej kruchości błony śluzowej. Fortrans zawierający tę substancję może zwiększać ryzyko uszkodzenia ściany jelita, która jest już osłabiona przez proces nowotworowy.⁵

Ostre fazy chorób zapalnych jelit

Pacjentom z ostrymi fazami chorób zapalnych jelit, włączając w to chorobę Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego, należy odradzić stosowanie preparatów zawierających sodu siarczan bezwodny, takich jak Fortrans. Substancja ta może nasilać stan zapalny i powodować zaostrzenie objawów klinicznych tych chorób.⁶

Perforacja przewodu pokarmowego

Sodu siarczan bezwodny jako składnik preparatu Fortrans jest przeciwwskazany u pacjentów z perforacją przewodu pokarmowego lub z ryzykiem jej wystąpienia. Własności osmotyczne tej substancji mogą nasilać wynaczynienie płynów do jamy otrzewnej i pogłębiać powikłania związane z perforacją.⁷

Zapalenie okrężnicy i toksyczne zapalenie okrężnicy

Stosowanie preparatów z sodu siarczanem bezwodnym jest przeciwwskazane u pacjentów z zapaleniem okrężnicy lub toksycznym zapaleniem okrężnicy. Fortrans zawierający tę substancję może nasilać stan zapalny i prowadzić do pogorszenia stanu klinicznego pacjenta.⁸

Niedrożność jelit i ryzyko niedrożności

Preparaty zawierające sodu siarczan bezwodny, jak Fortrans, są przeciwwskazane u pacjentów z występującą niedrożnością jelit lub z ryzykiem jej wystąpienia. Zwiększona objętość treści jelitowej wywołana działaniem osmotycznym tej substancji może nasilać objawy niedrożności i prowadzić do poważnych powikłań.⁹

Zwężenia przewodu pokarmowego

Pacjentom z występującym zwężeniem przewodu pokarmowego lub zagrożonym jego wystąpieniem należy odradzić stosowanie preparatów zawierających sodu siarczan bezwodny. Fortrans może prowadzić do nasilenia objawów w przypadku istniejącego zwężenia poprzez zwiększenie objętości treści jelitowej.¹⁰

Zaburzenia opróżniania żołądka

Stosowanie preparatów z sodu siarczanem bezwodnym jest przeciwwskazane u pacjentów z zaburzeniami opróżniania żołądka, takimi jak gastropareza. Fortrans zawierający tę substancję może nasilać objawy kliniczne i prowadzić do powikłań w przypadku opóźnionego opróżniania żołądka.¹¹

Przeciwwskazania wiekowe

Ze względu na brak wystarczających danych klinicznych, preparaty zawierające sodu siarczan bezwodny, jak Fortrans, są przeciwwskazane u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia. Bezpieczeństwo stosowania tej substancji w tej grupie wiekowej nie zostało dostatecznie zbadane.¹²

Uwagi dotyczące zawartości sodu

Należy zwrócić szczególną uwagę na zawartość sodu w preparatach zawierających sodu siarczan bezwodny. W przypadku Fortrans każda saszetka zawiera 2,890 g sodu, co może stanowić istotne ograniczenie u pacjentów na diecie niskosodowej, z nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością nerek czy obrzękami.¹³

Zestawienie przeciwwskazań do stosowania preparatów z sodu siarczanem bezwodnym

• Nadwrażliwość na substancje czynne lub pomocnicze¹⁴
• Ciężka niewydolność serca – ryzyko przeciążenia objętościowego układu krążenia¹⁵
• Ciężki stan ogólny, szczególnie odwodnienie¹⁶
• Zaawansowane stadium chorób nowotworowych jelita grubego lub inne schorzenia powodujące nadmierną kruchość błony śluzowej¹⁷
• Ostre fazy chorób zapalnych jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego)¹⁸
• Perforacja przewodu pokarmowego lub ryzyko jej wystąpienia¹⁹
• Zapalenie okrężnicy lub toksyczne zapalenie okrężnicy²⁰
• Niedrożność jelit lub ryzyko jej wystąpienia²¹
• Niedrożność lub zwężenie przewodu pokarmowego²²
• Zaburzenia opróżniania żołądka (np. gastropareza)²³
• Wiek poniżej 18 lat – brak odpowiednich danych klinicznych²⁴