Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Salbutamol
Brak jest danych klinicznych dotyczących wpływu salbutamolu na płodność u ludzi, natomiast badania na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu na reprodukcję. Stosowanie salbutamolu w ciąży powinno być ograniczone do sytuacji, gdy korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu, zwłaszcza w pierwszym trymestrze. W badaniach na zwierzętach przy dawkach znacznie przekraczających zalecane dawki kliniczne odnotowano wady rozwojowe, takie jak rozszczep podniebienia, niecałkowite zamknięcie jamy czaszki oraz zaburzenia kończyn. Rzadkie doniesienia kliniczne wskazują na możliwe wady wrodzone u dzieci matek stosujących salbutamol, jednak współistnienie innych leków utrudnia ustalenie jednoznacznego związku przyczynowego. Salbutamol może hamować czynność skurczową macicy, a podanie dużych dawek ogólnoustrojowo pod koniec ciąży może wywołać u płodu tachykardię i hipoglikemię, choć leczenie wziewne w zalecanych dawkach nie powinno powodować takich działań niepożądanych.
Wpływ salbutamolu na płodność, ciążę i laktację
Płodność
W dostępnej literaturze medycznej brakuje danych klinicznych dotyczących wpływu salbutamolu na płodność u ludzi. Badania niekliniczne przeprowadzone na zwierzętach nie wykazały niepożądanego działania salbutamolu na płodność.123
W przypadku preparatów złożonych, takich jak Ipratropium/Salbutamol Cipla, badania na zwierzętach wynikające z konwencjonalnych badań dotyczących toksycznego wpływu na rozród nie ujawniły żadnego szczególnego zagrożenia dla człowieka.4
Ciąża
Bezpieczeństwo stosowania salbutamolu u kobiet w ciąży nie zostało w pełni ustalone. Dostępne dane kliniczne dotyczące stosowania leku, zwłaszcza we wczesnym okresie ciąży, są ograniczone.56
W badaniach na zwierzętach, przy zastosowaniu dawek znacznie przekraczających zalecane dawki kliniczne, wykazano potencjalny szkodliwy wpływ na rozwój płodu, w tym rozwój kostny. Obserwowano rozszczep podniebienia i niecałkowite zamknięcie jamy czaszki oraz zaburzenia kończyn.789
W literaturze medycznej istnieją rzadkie doniesienia o występowaniu wad wrodzonych u dzieci matek przyjmujących salbutamol w okresie ciąży, w tym rozszczepu wargi i zniekształcenia kończyn oraz zaburzenia serca.1011 Należy jednak podkreślić, że niektóre matki przyjmowały jednocześnie również inne leki w trakcie ciąży, co utrudnia ustalenie związku przyczynowego między wadami a działaniem salbutamolu.121314
Zalecenia dla lekarzy dotyczące stosowania salbutamolu w ciąży:
- Salbutamol należy stosować u kobiet w ciąży jedynie w przypadkach, gdy oczekiwana korzyść dla matki przewyższa możliwe ryzyko dla płodu.151617
- Szczególną ostrożność należy zachować przepisując salbutamol kobietom w ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze.1819
202122
Stosowanie podczas porodu
Należy poinformować pacjentkę, że salbutamol może hamować czynność skurczową macicy. Stosowanie salbutamolu w czasie porodu jest dopuszczalne tylko w razie bezwzględnej konieczności.23
Podanie dużych dawek ogólnoustrojowo pod koniec ciąży może spowodować zahamowanie skurczów macicy i wystąpienie u płodu i (lub) noworodka specyficznych reakcji związanych z pobudzeniem receptorów beta2-adrenergicznych, takich jak tachykardia i hipoglikemia. Lekarz powinien poinformować pacjentkę, że nie przewiduje się wystąpienia takich niekorzystnych działań niepożądanych po zastosowaniu leczenia wziewnego w zalecanych dawkach pod koniec ciąży.24
Karmienie piersią
Lekarz powinien poinformować pacjentkę, że salbutamol najprawdopodobniej przenika do mleka kobiecego.25262728
Obecnie brakuje wystarczających danych, aby jednoznacznie określić, czy salbutamol wykazuje szkodliwe działanie na niemowlęta karmione piersią.293031
Zalecenia dla lekarzy dotyczące stosowania salbutamolu podczas karmienia piersią:
- Stosowanie salbutamolu u kobiet karmiących piersią należy ograniczyć do sytuacji, gdy korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla niemowląt.3233
- W przypadku konieczności zastosowania salbutamolu u kobiety karmiącej piersią, zaleca się rozważenie przerwania karmienia piersią na czas terapii.343536
- Należy podjąć decyzję, czy kontynuować/przerwać karmienie piersią lub kontynuować/przerwać leczenie, biorąc pod uwagę korzyści z karmienia piersią dla dziecka oraz korzyści ze stosowania produktu dla matki.3738
- W przypadku konieczności stosowania salbutamolu podczas karmienia piersią zaleca się, jeżeli to możliwe, zastosowanie salbutamolu w postaci inhalacji zamiast form doustnych, choć nadal nie można wykluczyć szkodliwego wpływu leku na noworodka.39
4041
Preparaty złożone (ipratropium + salbutamol)
W przypadku produktów zawierających zarówno salbutamol, jak i bromek ipratropiowy (Ipratropium/Salbutamol Cipla, Iprixon Neb), należy przekazać pacjentce dodatkowe informacje:
Ciąża a preparaty złożone
Brak wystarczających danych dotyczących stosowania bromku ipratropiowego razem z salbutamolem u kobiet w ciąży (we wczesnym okresie ciąży). Badania na zwierzętach wykazały szkodliwy wpływ na płód po zastosowaniu bardzo dużych dawek. Potencjalne ryzyko dla ludzi nie jest znane.42
W odniesieniu do bromku ipratropiowego, brak danych dotyczących stosowania w okresie ciąży u ludzi. Badania na zwierzętach nie wykazały bezpośredniego ani pośredniego szkodliwego wpływu produktu podawanego w okresie ciąży. Potencjalne ryzyko dla ludzi nie jest znane.43
Karmienie piersią a preparaty złożone
Salbutamol można stosować w okresie karmienia piersią. Nie wiadomo dokładnie, w jakich ilościach bromek ipratropiowy przenika do mleka kobiecego. Ze względu na jego właściwości farmakokinetyczne, nie wydaje się prawdopodobne, aby produkt przenikał do mleka w dużych ilościach.44
Dlatego bromek ipratropiowy z salbutamolem może być stosowany podczas karmienia piersią, przy zachowaniu ostrożności i po dokonaniu oceny korzyści i ryzyka.45
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania