Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Prymidon

Wpływ prymidonu na płodność, ciążę i laktację

Prymidon, substancja czynna zawarta w produkcie leczniczym Mizodin (250 mg, tabletki), wymaga szczególnej uwagi w kontekście stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Poniższe informacje stanowią istotne wytyczne dla lekarzy odnośnie postępowania w tych szczególnych sytuacjach klinicznych.¹

Kobiety w wieku rozrodczym i antykoncepcja

Prymidon nie powinien być stosowany u kobiet w wieku rozrodczym, chyba że po dokładnym rozważeniu alternatywnych opcji leczenia zostanie wykazana potencjalna korzyść przewyższająca ryzyko. Przed rozpoczęciem leczenia produktem Mizodin należy rozważyć wykonanie testu ciążowego w celu wykluczenia ciąży.²

Kobietom w wieku rozrodczym należy przekazać następujące informacje:

• Konieczność stosowania wysoce skutecznej antykoncepcji podczas leczenia prymidonem i przez 2 miesiące po przyjęciu ostatniej dawki leku
• Ryzyko osłabienia działania terapeutycznego doustnych środków antykoncepcyjnych zawierających estrogen i/lub progesteron z powodu indukcji enzymów przez prymidon
• Zalecenie stosowania alternatywnych metod antykoncepcji, np. dwóch uzupełniających się metod, w tym bariery mechanicznej, doustnych środków antykoncepcyjnych zawierających większe dawki estrogenu lub niehormonalnej wkładki domacicznej

³

Istotne jest, aby lekarz poinformował pacjentkę o ryzyku potencjalnego uszkodzenia płodu związanego ze stosowaniem prymidonu w okresie ciąży oraz o znaczeniu planowania ciąży. Kobietom, które planują zajść w ciążę, należy zalecić wcześniejsze skonsultowanie się z lekarzem w celu uzyskania specjalistycznej porady i omówienia innych, odpowiednich opcji leczenia przed poczęciem i przed zaprzestaniem stosowania antykoncepcji.⁴

Leczenie przeciwpadaczkowe należy regularnie weryfikować, zwłaszcza gdy kobieta planuje zajść w ciążę. Pacjentki powinny zostać poinstruowane, aby natychmiast skontaktować się z lekarzem, jeśli zajdą w ciążę lub podejrzewają, że mogą być w ciąży podczas leczenia preparatem Mizodin.⁵

Stosowanie w okresie ciąży

Ogólne ryzyko związane z lekami przeciwpadaczkowymi

Wszystkim kobietom w wieku rozrodczym stosującym leki przeciwpadaczkowe, a zwłaszcza kobietom planującym ciążę i kobietom w ciąży, należy udzielić specjalistycznej porady lekarskiej dotyczącej potencjalnego ryzyka dla płodu związanego z napadami i leczeniem przeciwpadaczkowym.⁶

Należy podkreślić pacjentce, aby unikała nagłego przerwania leczenia lekami przeciwpadaczkowymi, ponieważ może to prowadzić do napadów drgawkowych, które mogą mieć poważne konsekwencje zarówno dla kobiety, jak i jej nienarodzonego dziecka. Gdy tylko jest to możliwe, należy stosować monoterapię w leczeniu padaczki u kobiet w ciąży, ponieważ leczenie wieloma lekami przeciwpadaczkowymi może wiązać się z wyższym ryzykiem wrodzonych wad rozwojowych.⁷

Ryzyko związane z prymidonem w ciąży

Prymidon przenika przez łożysko. Badania na zwierzętach (dane literaturowe) wykazały toksyczny wpływ na reprodukcję u gryzoni.⁸

Dane z metaanalizy i badań obserwacyjnych wykazały, że ryzyko ciężkich wad rozwojowych jest około 2 do 3 razy większe niż wyjściowe ryzyko w populacji ogólnej (wynoszące 2-3%). Ryzyko to jest zależne od dawki, jednakże żadna dawka nie była pozbawiona ryzyka.⁹

Monoterapia prymidonem (Mizodin) wiąże się ze zwiększonym ryzykiem ciężkich wrodzonych wad rozwojowych, w tym:

• Rozszczep wargi i podniebienia
• Wady rozwojowe układu sercowo-naczyniowego
• Inne wady rozwojowe obejmujące różne części ciała, w tym przypadki spodziectwa, dysmorfii twarzy, efektów cewy nerwowej, dysmorfii twarzoczaszki (małogłowie) i nieprawidłowości palców

¹⁰

Badania wskazują również na wzrost ryzyka urodzenia małych noworodków w stosunku do wieku ciążowego lub noworodków o zmniejszonej długości ciała w porównaniu z monoterapią lamotryginą.¹¹

Zgłaszano także zaburzenia neurorozwojowe u dzieci narażonych na prymidon w okresie ciąży. Badania dotyczące ryzyka tych zaburzeń są sprzeczne i nie można wykluczyć takiego ryzyka. W badaniach przedklinicznych również odnotowano niekorzystny wpływ na rozwój układu nerwowego.¹²

Zalecenia dla kobiet w ciąży

Prymidon (Mizodin) nie powinien być stosowany w okresie ciąży, chyba że potencjalne korzyści przeważają nad ryzykiem po rozważeniu innych odpowiednich opcji leczenia. Jeżeli po ponownej ocenie leczenia żadna inna opcja terapeutyczna nie jest odpowiednia, należy zastosować najniższą, skuteczną dawkę prymidonu.¹³

Kobieta powinna być w pełni poinformowana i zrozumieć ryzyko związane ze stosowaniem prymidonu w okresie ciąży.¹⁴

Pacjentki przyjmujące prymidon (Mizodin) powinny suplementować kwas foliowy przed poczęciem i w okresie ciąży. Jest to szczególnie istotne, ponieważ podczas długotrwałej terapii z zastosowaniem prymidonu następuje zmniejszenie stężenia kwasu foliowego w surowicy. W okresie ciąży zwiększa się zapotrzebowanie na kwas foliowy, dlatego u kobiet w ciąży należy uzupełniać niedobory kwasu foliowego i witaminy B12.¹⁵

Ryzyko dla noworodka

W przypadku stosowania prymidonu w trzecim trymestrze ciąży, u noworodków mogą wystąpić objawy odstawienia, w tym:

• Sedacja
• Hipotonia
• Zaburzenia ssania

¹⁶

U noworodka mogą również wystąpić krwawienia. Ryzyko krwawień można zmniejszyć podając matce witaminę K przez 1 miesiąc przed porodem i w trakcie porodu, oraz noworodkowi bezpośrednio po urodzeniu.¹⁷

Należy również zaznaczyć, że prymidon stosowany w czasie porodu może wywołać zaburzenia oddychania u noworodka.¹⁸

Stosowanie w okresie karmienia piersią

Prymidon przenika do mleka kobiet karmiących piersią, dlatego nie należy stosować leku Mizodin w okresie karmienia piersią. Substancja może powodować nasiloną senność u dziecka, co stanowi istotne przeciwwskazanie do stosowania leku u matek karmiących.¹⁹