Przeciwwskazania stosowania
Netylmycyna

Przeciwwskazania stosowania netylmycyny. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tej substancji?

Netylmycyna to antybiotyk z grupy aminoglikozydów, stosowany w postaci kropli do oczu. Jest dostępna w Polsce w dwóch produktach leczniczych: Netaxen (w połączeniu z deksametazonem) oraz Netenax (jako substancja pojedyncza). Podczas kwalifikacji pacjenta do leczenia preparatami zawierającymi netylmycynę, należy uwzględnić szereg przeciwwskazań, które determinują bezpieczeństwo terapii.^{1 2}

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania netylmycyny, zarówno w przypadku preparatu Netenax jak i Netaxen, jest nadwrażliwość na:^{3 4}

• Netylmycynę jako substancję czynną
• Inne antybiotyki aminoglikozydowe (np. gentamycyna, tobramycyna, amikacyna)
• Którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie

^{5 6}

Należy zwrócić szczególną uwagę na substancje pomocnicze zawarte w preparatach, które mogą być przyczyną reakcji nadwrażliwości. W przypadku preparatu Netenax w butelce wielodawkowej oraz Netaxen w butelce wielodawkowej jest to benzalkoniowy chlorek (0,05 mg/ml), który może powodować podrażnienie oczu, a także odbarwiać miękkie soczewki kontaktowe.^{7 8}

W obu preparatach występują również fosforany: sodu diwodorofosforan jednowodny (1,47 mg) oraz disodu fosforan dwunastowodny (10 mg), które mogą być przyczyną reakcji alergicznych u osób wrażliwych.^{9 10}

Dodatkowe przeciwwskazania dla preparatu Netaxen

W przypadku preparatu Netaxen, który oprócz netylmycyny zawiera również deksametazon (1 mg/ml), przeciwwskazania są znacznie szersze ze względu na obecność kortykosteroidu. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów, u których występują:¹¹

• Nadciśnienie śródgałkowe – stosowanie kortykosteroidów może prowadzić do wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego, co stanowi szczególne zagrożenie dla pacjentów z jaskrą
• Opryszczkowe zapalenie rogówki lub inne zakażenia oczu wywołane przez wirus opryszczki zwykłej (HSV) – kortykosteroidy mogą nasilać replikację wirusa i pogarszać przebieg infekcji
• Choroby wirusowe rogówki i spojówki – deksametazon może hamować odpowiedź immunologiczną organizmu, co prowadzi do pogorszenia przebiegu zakażeń wirusowych
• Choroby grzybicze oczu – kortykosteroidy sprzyjają namnażaniu się grzybów i mogą maskować objawy infekcji grzybiczej
• Prątkowe zakażenia oczu – deksametazon może hamować odpowiedź immunologiczną organizmu na infekcje wywołane przez prątki (np. prątek gruźlicy)

¹²

Szczególne uwagi dotyczące przeciwwskazań

Warto podkreślić, że w przypadku preparatu Netaxen, który zawiera deksametazon, lista przeciwwskazań jest znacznie dłuższa niż w przypadku preparatu Netenax zawierającego wyłącznie netylmycynę. Wynika to z obecności kortykosteroidu, który może maskować objawy zakażeń, hamować naturalną odpowiedź immunologiczną organizmu oraz zwiększać ryzyko powikłań w przypadku infekcji wirusowych, grzybiczych i prątkowych.¹³

U pacjentów z jaskrą lub podwyższonym ciśnieniem śródgałkowym należy unikać preparatu Netaxen, zawierającego deksametazon, ponieważ może on prowadzić do dalszego wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego i pogorszenia stanu pacjenta. W takich przypadkach, jeśli istnieje konieczność zastosowania antybiotyku aminoglikozydowego, można rozważyć preparat Netenax zawierający wyłącznie netylmycynę, pod warunkiem braku innych przeciwwskazań.¹⁴