Właściwości farmakokinetyczne
Nadtlenek wodoru

Nadtlenek wodoru jest składnikiem leczniczym w preparatach takich jak Peroxygel 3,0 (30 mg/g w żelu), Skinsept mucosa (1,67 g 30% roztworu na błony śluzowe) oraz Spitaderm (1,5 g 30% roztworu na skórę). Farmakokinetyka tej substancji opiera się głównie na badaniach in vitro, które wykazały ograniczoną penetrację przez skórę, możliwą jedynie przy wysokich stężeniach i długotrwałej ekspozycji lub po inhibicji katalazy. Nadtlenek wodoru nie ulega metabolizmowi w skórze i przenika ją omijając przydatki skórne. Po wchłonięciu do krążenia ogólnego ulega szybkiemu rozkładowi przez enzymy krwi, co ogranicza jego działanie ogólnoustrojowe, choć w niekorzystnych warunkach może dojść do powikłań związanych z zatkaniem naczyń pęcherzykami tlenu.

Właściwości farmakokinetyczne nadtlenku wodoru

Nadtlenek wodoru jest substancją aktywną wchodzącą w skład takich produktów leczniczych jak Peroxygel 3,0 (30 mg/g w postaci żelu), Skinsept mucosa (1,67 g wodoru nadtlenku 30% w 100 g roztworu na błony śluzowe) oraz Spitaderm (1,5 g 30% wodoru nadtlenku w 100 g roztworu na skórę). Charakterystyka farmakokinetyczna tej substancji opiera się głównie na badaniach in vitro, gdyż dla niektórych produktów zawierających nadtlenek wodoru nie przeprowadzono kompleksowych badań farmakokinetycznych.123

Penetracja przez skórę

Badania in vitro wykazały, że nadtlenek wodoru w skórze ludzkiej może być wykrywany tylko w specyficznych warunkach – po aplikacji w wysokich stężeniach przez dłuższy czas (kilka godzin) lub po wcześniejszym przygotowaniu skóry hydroksylaminą, która jest inhibitorem katalazy. Analiza histochemiczna dostarczyła istotnych informacji na temat penetracji nadtlenku wodoru przez skórę. Substancja ta nie podlega metabolizmowi w skórze i przenika przez nią, omijając naturalne drogi związane z przydatkami skórnymi.4

Działanie ogólnoustrojowe

Nadtlenek wodoru, który zostaje wchłonięty do krążenia ogólnego, może wykazywać pośrednie działanie ogólnoustrojowe. Jednak ważną cechą farmakokinetyczną tej substancji jest szybka degradacja przez enzymy krwi. W niesprzyjających warunkach może dojść do powikłań – zaczopowania naczyń krwionośnych przez pęcherzyki tworzącego się tlenu.5

Rola krwinek czerwonych w metabolizmie nadtlenku wodoru

Badania wykazały istotną rolę erytrocytów w eliminacji nadtlenku wodoru. Zewnątrzkomórkowy nadtlenek wodoru jest usuwany przez krwinki czerwone krwi ludzkiej, co stanowi mechanizm ochronny dla otaczających tkanek przed potencjalnym uszkodzeniem zarówno przez sam nadtlenek, jak i jego drugorzędne produkty, do których należą rodnik hydroksylowy i kwas solny.6

Metabolizm enzymatyczny

W metabolizmie nadtlenku wodoru kluczową rolę odgrywają dwa główne enzymy: katalaza i peroksydaza glutationowa. Enzymy te regulują stężenie nadtlenku wodoru na różnych poziomach metabolicznych i w różnych kompartmentach komórkowych:

  • Katalaza – zaangażowana jest przede wszystkim w metabolizm dużych ilości nadtlenku wodoru, które są wytwarzane w peroksysomach
  • Peroksydaza glutationowa (GSH peroksydaza) – odpowiada za metabolizm nadtlenku wodoru w kompartmentach cytozolowym i mitochondrialnym

7

Finalny etap metabolizmu

Całkowity metabolizm nadtlenku wodoru, zarówno ten zachodzący zewnątrzkomórkowo jak i wewnątrzkomórkowo, kończy się drogą nieenzymatyczną. W ostatecznym etapie następuje redukcja nadtlenku wodoru do wody, która zachodzi podczas reakcji dekarboksylacji.8

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 18.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl