Dawkowanie i sposób podawania
Metoklopramid

Dawkowanie i sposób podawania substancji metoklopramid

Metoklopramid to substancja stosowana głównie w leczeniu i zapobieganiu nudnościom i wymiotom różnego pochodzenia. Właściwe dawkowanie tej substancji jest kluczowe dla osiągnięcia pożądanego efektu terapeutycznego przy jednoczesnym ograniczeniu ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.¹

Drogi podania metoklopramidu

Metoklopramid może być podawany różnymi drogami, w zależności od postaci farmaceutycznej i stanu klinicznego pacjenta. Dostępne są następujące drogi podania:

• Dożylna – przez powolny bolus (przez co najmniej 3 minuty)²
• Domięśniowa³
• Doustna (tabletki)⁴
• Doodbytnicza⁵

Uwaga: Ze względu na ryzyko wystąpienia ciężkich reakcji sercowo-naczyniowych, takich jak zatrzymanie akcji serca, stosowanie roztworu do wstrzykiwań należy ograniczyć do sytuacji, w których dostępny jest niezbędny sprzęt do resuscytacji.^{6 7}

Dawkowanie u dorosłych

Dawkowanie metoklopramidu u dorosłych jest uzależnione od wskazania klinicznego:

• Zapobieganie nudnościom i wymiotom pooperacyjnym (PONV): zalecana pojedyncza dawka wynosi 10 mg.⁸
• Objawowe leczenie nudności i wymiotów, w tym nudności i wymiotów związanych z ostrym napadem migreny: zalecana pojedyncza dawka wynosi 10 mg, którą można powtarzać do trzech razy na dobę.⁹
• Zapobieganie nudnościom i wymiotom powodowanym radioterapią (RINV): zalecana pojedyncza dawka wynosi 10 mg i może być powtórzona do 3 razy na dobę.¹⁰

Maksymalna dawka dobowa dla dorosłych wynosi 30 mg lub 0,5 mg/kg masy ciała.¹¹

Czas trwania leczenia: Produkt leczniczy w postaci roztworu do wstrzykiwań należy stosować możliwie jak najkrócej, a następnie należy możliwie jak najszybciej zastosować leczenie doustne lub doodbytnicze.¹² Maksymalny zalecany czas trwania leczenia wynosi 5 dni.¹³

Dawkowanie u dzieci i młodzieży (wiek 1-18 lat)

Metoklopramid jest przeciwwskazany do stosowania u dzieci w wieku poniżej 1 roku życia.¹⁴

Dawkowanie dla dzieci i młodzieży w wieku 1-18 lat we wszystkich wskazaniach:

• Zalecana dawka wynosi 0,1 do 0,15 mg/kg masy ciała¹⁵
• Dawkę można powtarzać do trzech razy na dobę¹⁶
• Maksymalna dawka dobowa wynosi 0,5 mg/kg masy ciała¹⁷

Częstotliwość dawkowania

Należy zachować minimalny odstęp 6 godzin pomiędzy kolejnymi dawkami, nawet w przypadku zwymiotowania podanej dawki produktu leczniczego.^{18 19}

Czas trwania leczenia

• W przypadku nudności i wymiotów po zabiegach operacyjnych (PONV): maksymalny czas trwania leczenia wynosi 48 godzin.²⁰
• W przypadku zapobiegania opóźnionym nudnościom i wymiotom po chemioterapii (CINV): maksymalny czas trwania leczenia wynosi 5 dni.²¹

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku należy rozważyć zmniejszenie dawki w zależności od czynności nerek i wątroby oraz ogólnego stanu organizmu (osłabienia).²²

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

• Schyłkowa niewydolność nerek (klirens kreatyniny ≤ 15 mL/minutę): dawkę dobową należy zmniejszyć o 75%.²³
• Umiarkowane lub ciężkie zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny 15-60 mL/minutę): dawkę dobową należy zmniejszyć o 50%.²⁴

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, dawkę należy zmniejszyć o 50%.²⁵

Szczegółowa tabela dawkowania metoklopramidu

Poniższa tabela przedstawia szczegółowe informacje dotyczące dawkowania metoklopramidu w zależności od wieku i masy ciała pacjenta:

²⁶

Modyfikacje dawkowania u szczególnych grup pacjentów

²⁷

Zalecenia dotyczące czasu trwania leczenia

²⁸

Istotne wskazówki dotyczące podawania

Podczas podawania metoklopramidu należy zwrócić szczególną uwagę na następujące kwestie:

• W przypadku podawania dożylnego, lek należy podawać jako powolny bolus przez co najmniej 3 minuty, aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.²⁹
• Należy zachować minimalny odstęp 6 godzin pomiędzy kolejnymi dawkami, nawet w przypadku zwymiotowania podanej dawki.³⁰
• Leczenie dożylne powinno być możliwie jak najkrótsze, po czym należy zmienić drogę podawania na doustną lub doodbytniczą.³¹
• Ze względu na ryzyko wystąpienia ciężkich reakcji sercowo-naczyniowych, stosowanie roztworu do wstrzykiwań należy ograniczyć do sytuacji, w których dostępny jest niezbędny sprzęt do resuscytacji.³²

Przeciwwskazania u dzieci

Metoklopramid jest przeciwwskazany do stosowania u dzieci w wieku poniżej 1 roku życia.³³

W przypadku wyboru odpowiedniej postaci farmaceutycznej dla dzieci, należy uwzględnić masę ciała pacjenta. Niektóre postacie leku (np. tabletki o określonej mocy) mogą nie być odpowiednie dla dzieci o niskiej masie ciała.³⁴