Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Meglumina amidotryzoinian

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania megluminy amidotryzoinianu

Ocena bezpieczeństwa farmakologicznego megluminy amidotryzoinianu, głównej substancji czynnej w produkcie leczniczym Gastrografin, obejmuje szereg badań przedklinicznych przeprowadzonych zarówno na poziomie substancji czynnej, jak i gotowego produktu. W produkcie Gastrografin, meglumina amidotryzoinianu (66 g na 100 ml roztworu) występuje w połączeniu z sodem amidotryzoinianu (10 g na 100 ml roztworu), tworząc środek kontrastowy do badań obrazowych przewodu pokarmowego.¹

Ogólna ocena bezpieczeństwa przedklinicznego

Dane przedkliniczne uzyskane z przeprowadzonych badań, obejmujących standardowe metody oceny toksyczności układowej, genotoksyczności, wpływu na reprodukcję, tolerancji miejscowej oraz potencjału uczulającego, nie wykazały szczególnego zagrożenia dla ludzi podczas stosowania megluminy amidotryzoinianu.²

Toksyczność układowa megluminy amidotryzoinianu

Badania toksyczności ostrej megluminy amidotryzoinianu nie wykazały ryzyka ostrego zatrucia po podaniu produktu Gastrografin. Jest to istotna informacja z perspektywy bezpieczeństwa stosowania tej substancji w praktyce klinicznej.³

Należy podkreślić, że nie przeprowadzono badań tolerancji układowej po podaniu wielokrotnych dawek doustnych megluminy amidotryzoinianu. Badania takie uznano za niekonieczne, ponieważ jedynie bardzo niewielkie ilości kwasu amidotryzoesowego, na który metabolizowana jest meglumina amidotryzoinianu, przedostają się do krążenia ogólnego po podaniu doustnym.⁴

W badaniach tolerancji układowej z zastosowaniem amidotryzoinianu sodu lub megluminy po wielokrotnych dawkach dożylnych, nie uzyskano danych sugerujących ryzyko po podaniu pojedynczej dawki zwykle stosowanej u ludzi. Wyniki te można ekstrapolować na podanie doustne produktu, co dodatkowo potwierdza bezpieczeństwo stosowania megluminy amidotryzoinianu.⁵

Potencjał genotoksyczny i rakotwórczy

Genotoksyczność megluminy amidotryzoinianu została dokładnie zbadana zarówno w warunkach in vitro, jak i in vivo. Przeprowadzone badania obejmowały ocenę potencjału wywoływania mutacji genowych, chromosomalnych i genomowych. Wyniki tych badań nie wykazały właściwości mutagennych megluminy amidotryzoinianu w połączeniu z amidotryzoinianu sodu, co wskazuje na brak potencjału genotoksycznego produktu Gastrografin.⁶

W odniesieniu do potencjału rakotwórczego, nie przeprowadzono specyficznych badań oceniających kancerogenność megluminy amidotryzoinianu. Należy jednak podkreślić, że brak takiego badania nie stanowi istotnego ograniczenia w ocenie bezpieczeństwa tej substancji. Decyzję o pominięciu badań rakotwórczości podjęto na podstawie następujących czynników:⁷

• Brak potencjału genotoksycznego w przeprowadzonych badaniach
• Stabilność metaboliczna megluminy amidotryzoinianu
• Korzystny profil farmakokinetyczny substancji
• Brak dowodów na toksyczne działanie na szybko dzielące się tkanki
• Stosowanie produktu Gastrografin w pojedynczej dawce, a nie w terapii przewlekłej

⁸

Na podstawie tych czynników, nie stwierdzono wyraźnego działania rakotwórczego megluminy amidotryzoinianu na organizm ludzki, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania tej substancji w produktach kontrastowych.

Toksyczny wpływ na reprodukcję

W badaniach toksycznego wpływu megluminy amidotryzoinianu na reprodukcję przeprowadzonych na modelach zwierzęcych z zastosowaniem podania dożylnego, nie zaobserwowano objawów wskazujących na działanie teratogenne lub embriotoksyczne. Profil bezpieczeństwa w tym zakresie jest zatem korzystny.⁹

Co szczególnie istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania substancji u kobiet w ciąży, niewielkie wchłanianie megluminy amidotryzoinianu z przewodu pokarmowego po podaniu doustnym pozwala stwierdzić, że nie należy spodziewać się zagrożenia dla ciąży lub płodu po przypadkowym podaniu produktu Gastrografin kobiecie ciężarnej.¹⁰

Tolerancja w miejscu podania i potencjał uczulający

Pomimo braku bezpośrednich badań tolerancji miejscowej błon śluzowych przewodu pokarmowego na megluminę amidotryzoinianu zawartą w produkcie Gastrografin, bezpieczeństwo miejscowe można wywnioskować na podstawie innych badań. W badaniach tolerancji miejscowej po dootrzewnowym i dojajowodowym podaniu amidotryzoinianu megluminy nie stwierdzono niekorzystnego działania na błony śluzowe, co pozwala na ekstrapolację tych wyników również na błony śluzowe przewodu pokarmowego.¹¹

Wieloletnie doświadczenie kliniczne w stosowaniu produktu Gastrografin potwierdza dobrą tolerancję miejscową megluminy amidotryzoinianu, co stanowi istotne uzupełnienie danych przedklinicznych.¹²

W zakresie potencjału uczulającego, wyniki badań dotyczących uczuleń kontaktowych nie potwierdziły działania uczulającego amidotryzoinianu megluminy. Należy jednak zaznaczyć, że wieloletnie doświadczenie kliniczne z produktem Gastrografin wskazuje na możliwość wystąpienia reakcji anafilaktoidalnych, które są charakterystyczne dla środków kontrastowych zawierających jod.¹³

Ocena bezpieczeństwa substancji pomocniczych

W produkcie Gastrografin zawierającym megluminę amidotryzoinianu jako główną substancję czynną, występują również inne substancje pomocnicze, takie jak substancje smakowe (sacharyna sodowa i olejek eteryczny anyżu gwiaździstego), substancja zwiększająca rozpuszczalność (polisorbat 80) oraz substancja stabilizująca (disodu edetynian). Przeprowadzona ocena ryzyka wskazuje, że w stosowanych dawkach substancje te nie wykazują toksyczności, co pozwala na koncentrację oceny bezpieczeństwa na głównych substancjach kontrastowych: amidotryzoinianie sodu i megluminie.¹⁴