Dawkowanie i sposób podawania
Mangan

Mangan jest pierwiastkiem śladowym niezbędnym w żywieniu, szczególnie w żywieniu pozajelitowym, gdzie prawidłowe dawkowanie jest kluczowe dla utrzymania homeostazy i uniknięcia toksyczności. Dawkowanie manganu u dorosłych różni się w zależności od preparatu: np. Addamel N dostarcza 0,5 μmol (99,0 μg) manganu na 10 ml, Supliven 1,0 μmol (198 μg) na 10 ml, Nutryelt 1,0 μmol (445,69 μg) na 10 ml, a Tracutil 10 μmol (550 μg) na 10 ml. U dzieci dawkowanie jest dostosowane do masy ciała i wieku, z preparatami takimi jak Nutryelt Pediatric (0,0091 μmol/ml, max 20 ml/dobę) czy Peditrace Novum (0,0182 μmol/ml), z zaleceniami od 0,1 ml/kg mc./dobę do 1 ml/kg mc./dobę w zależności od preparatu i grupy wiekowej. Preparaty Pediaven zawierają mangan w roztworach do żywienia noworodków i dzieci, z dawkami dostosowanymi do wieku i masy ciała (np. Pediaven NN2: 5,4 μg/250 ml, Pediaven G20: 0,36 mg/1000 ml). W preparatach doustnych, jak Elevit Pronatal, mangan podawany jest w formie siarczanu manganu w dawce 2,52 mg na tabletkę raz dziennie.

  1. Dawkowanie i sposób podawania manganu w żywieniu pozajelitowym
    1. Dawkowanie manganu u pacjentów dorosłych
    2. Dawkowanie manganu u dzieci i noworodków
    3. Dawkowanie manganu u noworodków w preparatach kompletnych
    4. Dawkowanie manganu w preparatach doustnych
    5. Sposób podawania manganu w żywieniu pozajelitowym
    6. Dawkowanie manganu w szczególnych grupach pacjentów
  2. Tabela dawkowania manganu w preparatach do żywienia pozajelitowego
    1. Monitorowanie poziomu manganu podczas terapii
    2. Warunki przechowywania roztworów zawierających mangan
    3. Kolejne rozdziały

Dawkowanie i sposób podawania manganu w żywieniu pozajelitowym

Mangan jest pierwiastkiem śladowym niezbędnym w żywieniu, szczególnie istotnym podczas stosowania żywienia pozajelitowego. Prawidłowe dawkowanie manganu jest kluczowe dla utrzymania homeostazy organizmu, a jednocześnie zapobiegania potencjalnej toksyczności związanej z jego nadmiarem. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat dawkowania i sposobu podawania manganu w różnych preparatach farmaceutycznych.12

Dawkowanie manganu u pacjentów dorosłych

Dawkowanie manganu u pacjentów dorosłych zależy od konkretnego preparatu oraz indywidualnego zapotrzebowania pacjenta:

  • Addamel N: Zalecana dawka dobowa wynosi 10 ml (jedna ampułka), co odpowiada 0,5 μmol (99,0 μg manganu(II) chlorku czterowodnego) u pacjentów dorosłych z zapotrzebowaniem podstawowym do umiarkowanie podwyższonego.34
  • Supliven: Zalecana dawka dobowa wynosi 10 ml (jedna ampułka), co dostarcza 0,10 μmol manganu na ml (19,8 μg manganu(II) chlorku czterowodnego na ml, czyli 198 μg w całej ampułce).56
  • Nutryelt: Zalecana dawka dobowa u pacjentów z podstawowym lub umiarkowanie zwiększonym zapotrzebowaniem to jedna ampułka (10 ml), dostarczająca 1,0 μmol manganu (55 μg). W przypadkach znacznie zwiększonego zapotrzebowania na pierwiastki śladowe można podawać dwie ampułki (20 ml) na dobę, monitorując stężenie pierwiastków śladowych w surowicy.78
  • Tracutil: Zalecana dawka dzienna u pacjentów z zapotrzebowaniem podstawowym wynosi 10 ml (1 ampułka), co odpowiada 10 mikromolom (550 mikrogramów) manganu. U pacjentów z umiarkowanie zwiększonym zapotrzebowaniem, dawka dzienna może zostać zwiększona do 20 ml (2 ampułki), przy jednoczesnym monitorowaniu stanu pierwiastków śladowych.910

Dawkowanie manganu u dzieci i noworodków

Dawkowanie manganu u dzieci jest zróżnicowane w zależności od masy ciała, wieku oraz konkretnego preparatu:

  • Addamel N: Zalecana dawka dobowa u dzieci o masie ciała 15 kg lub powyżej wynosi 0,1 ml produktu leczniczego/kg mc./dobę, co odpowiada 0,05 μmol manganu/kg mc./dobę.1112
  • Supliven: Dla dzieci o masie ciała ≥ 15 kg, zaleca się dawkę 0,1 ml produktu leczniczego/kg mc./dobę, co odpowiada 0,01 μmol manganu/kg mc./dobę.1314
  • Nutryelt Pediatric: Przeznaczony dla wcześniaków, noworodków, niemowląt i dzieci. Dawka 1 ml produktu na kg masy ciała na dobę, do maksymalnej dawki dobowej 20 ml, pokrywa podstawowe zapotrzebowanie na pierwiastki śladowe. Dla dzieci o masie ciała powyżej 20 kg, dawka dobowa 20 ml powinna pokryć podstawowe zapotrzebowanie. Preparat dostarcza 0,0091 μmol/ml (0,5 μg/ml) manganu.1516
  • Peditrace Novum: U wcześniaków zalecana maksymalna dawka to 1,0 ml produktu na kg masy ciała na dobę. U noworodków urodzonych o czasie, niemowląt oraz dzieci o masie ciała poniżej 20 kg zalecana maksymalna dawka to 0,5 ml produktu na kg masy ciała na dobę. U dzieci o masie ciała powyżej 20 kg i młodzieży zalecana maksymalna dawka dobowa to 10 ml produktu. Preparat dostarcza 0,0182 mikromola (1,00 mikrogram) manganu w 1 ml.1718

Dawkowanie manganu u noworodków w preparatach kompletnych

W przypadku preparatów Pediaven do żywienia pozajelitowego noworodków, zawartość manganu jest już uwzględniona w składzie roztworu:

  • Pediaven NN2: Zawiera manganu chlorek czterowodny w ilości 5,4 μg (5,0 μg) na 250 ml roztworu. Zalecenia żywieniowe dla noworodków urodzonych o czasie: początek żywienia pozajelitowego w 1. tygodniu życia, następnie faza pośrednia (5-15 dni) i żywienie ustabilizowane do 1. miesiąca życia. U noworodków urodzonych o czasie, dawka produktu Pediaven NN2 wynosząca od 150 do 160 ml/kg mc./dobę (maksymalnie 180 ml/kg mc./dobę) zapewnia zapotrzebowanie większości noworodków od 2. dnia życia do 1. miesiąca życia.1920
  • Pediaven G20: Zawiera manganu chlorek czterowodny w ilości 0,36 mg na 1000 ml roztworu, co odpowiada 100 µg manganu. Zalecane dawkowanie zależy od wieku: u niemowląt od 1. miesiąca do 2 lat zalecana dawka wynosi do 7 ml/kg mc./godz., u dzieci od 2 do 11 lat do 6 ml/kg mc./godz., a u młodzieży od 11 do 18 lat do 3 ml/kg mc./godz.2122

Dawkowanie manganu w preparatach doustnych

W preparatach doustnych, takich jak Elevit Pronatal stosowany u kobiet w ciąży, mangan jest dostarczany w formie siarczanu manganu. Jedna tabletka zawiera 2,52 mg manganu siarczanu jednowodnego, a zalecane dawkowanie to jedna tabletka raz na dobę.2324

Sposób podawania manganu w żywieniu pozajelitowym

Preparaty zawierające mangan przeznaczone do podawania pozajelitowego wymagają odpowiedniego przygotowania przed podaniem:

  • Nie należy stosować nierozcieńczonych preparatów.252627
  • Roztwory należy rozcieńczyć w odpowiednich płynach do infuzji przed podaniem.28
  • Tracutil powinien być podawany wyłącznie dożylnie po rozcieńczeniu przez dodanie co najmniej 250 ml odpowiedniego roztworu do infuzji, jak roztwory glukozy (np. 5% lub 10%) lub roztwory elektrolitów (np. chlorek sodu 0,9%, roztwór Ringera).29
  • Wlew gotowej mieszaniny nie powinien trwać krócej niż 6 godzin i powinien zostać zakończony w ciągu 24 godzin.30

Dawkowanie manganu w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub łagodną cholestazą wymagają dostosowania dawki ze względu na potencjalne ryzyko kumulacji manganu w organizmie.3132

W przypadku pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby, konieczna jest ścisła kontrola stężenia manganu w surowicy i ewentualne dalsze dostosowanie dawkowania.33

Tabela dawkowania manganu w preparatach do żywienia pozajelitowego

Preparat Postać manganu Zawartość w 1 ml Zawartość w ampułce (10 ml) Zalecana dawka dla dorosłych Zalecana dawka dla dzieci
Addamel N Manganu(II) chlorek czterowodny 99,0 μg (0,5 μmol) 990,0 μg (5,0 μmol) 10 ml/dobę (1 ampułka) 0,1 ml/kg mc./dobę (dzieci ≥15 kg)
Supliven Manganu(II) chlorek czterowodny 19,8 μg (0,10 μmol) 198 μg (1,0 μmol) 10 ml/dobę (1 ampułka) 0,1 ml/kg mc./dobę (dzieci ≥15 kg)
Nutryelt Manganu glukonian 44,569 mg/l (1,0 μmol/10 ml) 445,69 μg (1,0 μmol) 10 ml/dobę (1 ampułka), do 20 ml/dobę w szczególnych przypadkach Nie stosować u dzieci
Nutryelt Pediatric Manganu glukonian 4,052 μg (0,0091 μmol) 40,52 μg (0,091 μmol) Nie dotyczy 1 ml/kg mc./dobę (maks. 20 ml)
Peditrace Novum Manganu chlorek czterowodny 3,6 μg (0,0182 μmol) 36,0 μg (0,182 μmol) Nie dotyczy Wcześniaki: 1,0 ml/kg mc./dobę
Noworodki, niemowlęta, dzieci <20 kg: 0,5 ml/kg mc./dobę
Dzieci >20 kg i młodzież: 10 ml/dobę
Tracutil Manganu(II) chlorek czterowodny 197,9 μg 550 μg (10 μmol) 10 ml/dobę (1 ampułka), do 20 ml/dobę przy zwiększonym zapotrzebowaniu Nie stosować u dzieci
Pediaven NN2 Manganu chlorek czterowodny W 250 ml: 5,4 μg (5,0 μg) Nie dotyczy (preparat wieloskładnikowy) Nie dotyczy Noworodki urodzone o czasie: 150-160 ml/kg mc./dobę (maks. 180 ml/kg mc./dobę)
Pediaven G20 Manganu chlorek czterowodny 0,36 mg/1000 ml (100 μg) Nie dotyczy (preparat wieloskładnikowy) Nie dotyczy Niemowlęta 1 m-c – 2 lata: do 7 ml/kg mc./godz.
Dzieci 2-11 lat: do 6 ml/kg mc./godz.
Młodzież 11-18 lat: do 3 ml/kg mc./godz.
Elevit Pronatal (doustnie) Manganu siarczan jednowodny Nie dotyczy Nie dotyczy 1 tabletka/dobę (2,52 mg manganu siarczanu jednowodnego) Nie dotyczy

Monitorowanie poziomu manganu podczas terapii

W przypadku długotrwałego żywienia pozajelitowego oraz przy zwiększonych dawkach manganu, konieczne jest monitorowanie jego stężenia w surowicy krwi, aby zapobiec potencjalnej toksyczności.3435

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z biegunką, która może prowadzić do zwiększonej utraty pierwiastków śladowych drogą jelit. W takich przypadkach zaleca się kontrolowanie stężenia w surowicy krwi.36

Warunki przechowywania roztworów zawierających mangan

Podczas stosowania u dzieci w wieku poniżej 2 lat oraz noworodków, roztwór (w worku i zestawie do podawania) należy chronić przed światłem do momentu zakończenia podawania, aby zapewnić stabilność preparatu.3738

Preparaty zawierające mangan należy przechowywać zgodnie z zaleceniami producenta, aby zachować ich stabilność i skuteczność terapeutyczną.

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl