Przedawkowanie
Kwiat nagietka

Przedawkowanie kwiatu nagietka – analiza ryzyka

Kwiat nagietka (Calendula officinalis L., flos) jest substancją czynną stosowaną w różnych produktach leczniczych w postaci ziół do zaparzania, nalewek lub jako składnik mieszanek ziołowych. W literaturze medycznej i w charakterystykach produktów leczniczych zawierających tę substancję nie opisano jednak przypadków przedawkowania, co może wskazywać na stosunkowo niski profil toksyczności tej substancji roślinnej.¹

Brak odnotowanych przypadków przedawkowania

Analiza charakterystyk produktów leczniczych zawierających kwiat nagietka jako substancję czynną jednoznacznie wskazuje, że do tej pory nie zgłoszono przypadków przedawkowania tej substancji. Dotyczy to zarówno produktów zawierających wyłącznie kwiat nagietka, jak i preparatów złożonych, w których jest on jednym ze składników:^{2 3 4}

W produktach leczniczych takich jak Koszyczek Nagietka (1g/1g, zioła do zaparzania) czy Nagietek fix (1,0 g/saszetkę, zioła do zaparzania w saszetkach), gdzie kwiat nagietka stanowi jedyny składnik aktywny, nie odnotowano żadnych przypadków przedawkowania.^{5 6}

Przedawkowanie w preparatach złożonych zawierających kwiat nagietka

Również w przypadku preparatów złożonych, takich jak Krople złożone Solidaginis, gdzie kwiat nagietka występuje jako jeden z kilku składników ziołowych, nie zaobserwowano przypadków przedawkowania.⁷ Preparat ten zawiera nalewkę złożoną z ziela nawłoci pospolitej, kwiatu nagietka, ziela drapacza lekarskiego, owocu jarzębiny i liścia pokrzywy w proporcji 4/2/1/1/1, jednak mimo obecności etanolu (66-72% V/V) jako rozpuszczalnika, nie zgłoszono przypadków przedawkowania.⁸

Podobnie w przypadku mieszanki ziołowej Vagosan, gdzie kwiat nagietka stanowi 2,5% składu (obok kory dębu, kwiatu rumianku, ziela rdestu ptasiego, liścia szałwii i liścia pokrzywy), również nie zgłoszono przypadków przedawkowania.^{9 10}

Potencjalne ryzyko przedawkowania

Mimo braku udokumentowanych przypadków przedawkowania, należy zachować ostrożność przy stosowaniu produktów zawierających kwiat nagietka, szczególnie w przypadku pacjentów ze znaną nadwrażliwością na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae). Nadmierne spożycie mogłoby teoretycznie prowadzić do nasilenia reakcji alergicznych u osób predysponowanych.

W przypadku preparatów zawierających alkohol (jak Krople złożone Solidaginis) należy również wziąć pod uwagę potencjalne ryzyko związane z przedawkowaniem etanolu, szczególnie u pacjentów z chorobami wątroby, uzależnionych od alkoholu czy u dzieci.¹¹

Tabela objawów przedawkowania kwiatu nagietka

Wnioski kliniczne

Brak udokumentowanych przypadków przedawkowania kwiatu nagietka we wszystkich analizowanych produktach leczniczych sugeruje, że substancja ta wykazuje niski potencjał toksyczności. Należy jednak pamiętać, że brak zgłoszeń nie oznacza całkowitego braku ryzyka, szczególnie przy stosowaniu bardzo wysokich dawek, znacznie przekraczających zalecane w charakterystykach produktów leczniczych.^{12 13 14}

Ze względu na brak określonych obciążeń toksykologicznych i udokumentowanych przypadków przedawkowania kwiatu nagietka, monitorowanie potencjalnego ryzyka powinno opierać się na ogólnych zasadach nadzoru nad bezpieczeństwem farmakoterapii oraz uwzględniać możliwe interakcje z innymi lekami stosowanymi przez pacjenta.