Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Ikodekstryna

Ikodekstryna, aktywny składnik roztworu do dializy otrzewnowej EXTRANEAL o stężeniu 7,5% m/v (75 g/l), wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony szerokimi badaniami przedklinicznymi. W badaniach toksyczności ostrej na myszach i szczurach, podawana dożylnie i dootrzewnowo w dawkach do 2000 mg/kg m.c., nie wykazała działania toksycznego. W 28-dniowych badaniach podostrych na szczurach i psach, przy dootrzewnowym podawaniu 20% roztworu dwa razy dziennie, nie stwierdzono uszkodzeń tkanek ani narządów docelowych, jedynie obserwowano wpływ na równowagę płynową, zgodny z mechanizmem działania osmotycznego. Badania mutagenności in vitro i in vivo dały wyniki negatywne, a ocena potencjału rakotwórczego, mimo braku pełnych badań, wskazuje na niskie ryzyko ze względu na budowę chemiczną, brak aktywności farmakologicznej poza działaniem osmotycznym oraz brak toksyczności podostrej.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania ikodekstryny

Ikodekstryna, główny składnik aktywny produktu EXTRANEAL (roztwór do dializy otrzewnowej o stężeniu 7,5% m/v), została poddana kompleksowym badaniom przedklinicznym w celu oceny jej bezpieczeństwa stosowania. Badania te obejmowały ocenę toksyczności ostrej, podostrych efektów działania, potencjału mutagennego oraz wpływu na reprodukcję.1

Toksyczność ostra

W badaniach toksyczności ostrej przeprowadzonych na myszach i szczurach, ikodekstryna była podawana zarówno drogą dożylną, jak i dootrzewnową. Wyniki tych badań nie wykazały żadnych toksycznych działań przy zastosowaniu dawek sięgających 2000 mg/kg masy ciała. Oznacza to, że ikodekstryna charakteryzuje się wysokim marginesem bezpieczeństwa w kontekście toksyczności ostrej.2

Toksyczność podostra

W celu oceny toksyczności podostrych efektów działania ikodekstryny, przeprowadzono 28-dniowe badania na szczurach i psach, którym podawano dootrzewnowo 20% roztwór ikodekstryny dwa razy na dobę. Wyniki tych badań nie wykazały żadnych toksycznych uszkodzeń tkanek ani organów docelowych u badanych zwierząt. Jedynym zaobserwowanym efektem był wpływ na równowagę płynową, co jest związane z mechanizmem działania ikodekstryny jako środka osmotycznego stosowanego w dializie otrzewnowej.3

Potencjał mutagenny i rakotwórczy

Kompleksowe badania potencjału mutagennego ikodekstryny przeprowadzono zarówno w warunkach in vitro, jak i in vivo. Wszystkie te badania dały wyniki negatywne, co wskazuje na brak potencjału mutagennego tej substancji.4

W przypadku potencjału rakotwórczego, należy zaznaczyć, że przeprowadzenie pełnych badań rakotwórczości dla ikodekstryny nie było możliwe. Jednakże, biorąc pod uwagę kilka istotnych czynników, ryzyko działania rakotwórczego oceniono jako mało prawdopodobne. Do czynników tych należą:

  • Budowa chemiczna cząsteczki ikodekstryny
  • Brak aktywności farmakologicznej poza działaniem osmotycznym
  • Brak toksyczności w stosunku do organów docelowych w badaniach toksyczności podostrych
  • Negatywne wyniki badań mutagenności

5

Toksyczny wpływ na reprodukcję

Przeprowadzono również badania oceniające potencjalny toksyczny wpływ ikodekstryny na reprodukcję. Badania te wykonano na modelach szczurzych i objęły one ocenę wpływu na:

  • Płodność
  • Rozwój zarodka
  • Rozwój płodu

Wyniki tych badań nie wykazały żadnego negatywnego wpływu ikodekstryny na wymienione parametry, co wskazuje na bezpieczeństwo stosowania tej substancji w kontekście reprodukcji.6

Charakterystyka chemiczna roztworu zawierającego ikodekstrynę

Roztwór EXTRANEAL zawierający ikodekstrynę o stężeniu 7,5% m/v (75 g/l) jest jałowym, przezroczystym i bezbarwnym płynem do dializy otrzewnowej. Poza ikodekstryną zawiera on także elektrolity w stężeniach zbliżonych do fizjologicznych, co zapewnia odpowiednią biokompatybilność:7

Składnik Zawartość
Ikodekstryna 75 g/l
Sodu chlorek 5,4 g/l
Sodu S-mleczan 4,5 g/l
Wapnia chlorek 2H₂O 0,257 g/l
Magnezu chlorek 6H₂O 0,051 g/l

Roztwór EXTRANEAL charakteryzuje się teoretyczną osmolarnością wynoszącą 284 milliosmoli na litr oraz teoretyczną osmolalnością wynoszącą 301 milliosmoli na kilogram. Zawartość elektrolitów w 1000 ml roztworu obejmuje: sód (133 mmol/l), wapń (1,75 mmol/l), magnez (0,25 mmol/l), chlorki (96 mmol/l) oraz mleczany (40 mmol/l). Roztwór ma pH w zakresie od 5 do 6.8

Wnioski dotyczące bezpieczeństwa przedklinicznego

Na podstawie przeprowadzonych badań przedklinicznych można stwierdzić, że ikodekstryna wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa. Nie zaobserwowano toksyczności ostrej nawet przy wysokich dawkach (do 2000 mg/kg), nie wykazano również toksyczności w stosunku do organów docelowych w badaniach podostrej toksyczności. Badania mutagenności dały wyniki negatywne, a ocena potencjału rakotwórczego, choć nie została przeprowadzona bezpośrednio, wskazuje na niskie prawdopodobieństwo takiego działania. Dodatkowo, nie wykazano negatywnego wpływu na parametry reprodukcyjne, co dodatkowo potwierdza bezpieczeństwo stosowania ikodekstryny.9

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 30.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl