Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Haloperydol

Wpływ haloperydolu na płodność, ciążę i laktację

Haloperydol, jako lek przeciwpsychotyczny, wymaga szczególnej uwagi podczas stosowania u pacjentek w wieku rozrodczym, kobiet w ciąży lub karmiących piersią. Lekarz prowadzący terapię musi dokładnie przeanalizować stosunek korzyści do ryzyka oraz przekazać pacjentce kompleksowe informacje dotyczące potencjalnych skutków leczenia haloperydolem w tych szczególnych okolicznościach.¹

Stosowanie haloperydolu w ciąży

Dostępne dane kliniczne, obejmujące ponad 400 zakończonych ciąż, nie wskazują na występowanie wad rozwojowych ani toksycznego wpływu haloperydolu na płód lub noworodka. Pomimo tego, w literaturze medycznej można znaleźć pojedyncze przypadki uszkodzenia płodu po zastosowaniu haloperydolu, jednak przeważnie dotyczyły one sytuacji, gdy lek był stosowany w skojarzeniu z innymi produktami leczniczymi.²

Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych wykazały szkodliwy wpływ haloperydolu na reprodukcję. Z tego powodu, jako środek ostrożności, zaleca się unikanie stosowania produktów zawierających haloperydol (Haloperidol UNIA, Haloperidol WZF, Haloperidol WZF 0,2%) w okresie ciąży.³

Ryzyko dla noworodków eksponowanych na haloperydol w okresie prenatalnym

Szczególnej uwagi wymagają noworodki, które były narażone na działanie leków przeciwpsychotycznych, w tym haloperydolu, w trzecim trymestrze ciąży. U tych noworodków istnieje podwyższone ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, obejmujących:⁴

• Objawy pozapiramidowe
• Objawy odstawienia

⁵

W praktyce klinicznej zgłaszano przypadki następujących zaburzeń u noworodków eksponowanych na haloperydol w okresie prenatalnym:⁶

• Pobudzenie psychoruchowe
• Zaburzenia napięcia mięśniowego (zarówno wzmożone, jak i obniżone)
• Drżenia mięśniowe
• Senność
• Niewydolność oddechowa
• Zaburzenia ssania

⁷

Należy podkreślić, że nasilenie i czas trwania tych objawów po urodzeniu mogą być zróżnicowane i często trudne do przewidzenia. Z tego powodu zdecydowanie zaleca się uważne monitorowanie stanu noworodka, którego matka przyjmowała haloperydol w trzecim trymestrze ciąży.⁸

Haloperydol a karmienie piersią

Dane naukowe jednoznacznie potwierdzają, że haloperydol przenika do mleka ludzkiego. W badaniach klinicznych wykryto niewielkie ilości haloperydolu zarówno w osoczu, jak i w moczu noworodków karmionych piersią przez matki przyjmujące ten lek.⁹

Aktualnie dostępne dane dotyczące wpływu haloperydolu na dzieci karmione piersią nie są wystarczające, aby jednoznacznie określić bezpieczeństwo stosowania leku podczas laktacji. W takiej sytuacji lekarz powinien przeprowadzić dokładną analizę korzyści i ryzyka, rozważając dwie opcje postępowania:¹⁰

1. Przerwanie karmienia piersią przy kontynuacji leczenia haloperydolem
2. Przerwanie terapii haloperydolem przy kontynuacji karmienia piersią

Decyzja powinna uwzględniać zarówno korzyści wynikające z karmienia piersią dla dziecka, jak i korzyści z leczenia haloperydolem dla matki. Każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie.¹¹

Wpływ haloperydolu na płodność

Haloperydol wywiera istotny wpływ na układ endokrynny, powodując zwiększenie stężenia prolaktyny w organizmie. Hiperprolaktynemia indukowana przez haloperydol może prowadzić do zaburzeń w osi podwzgórze-przysadka-gonady poprzez następujący mechanizm:¹²

1. Hamowanie wydzielania gonadoliberyny (GnRH) przez podwzgórze
2. Wtórne zmniejszenie wydzielania gonadotropin przez przysadkę mózgową
3. Zaburzenie procesu steroidogenezy w gonadach

W konsekwencji tych procesów może dochodzić do zahamowania aktywności reprodukcyjnej zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn leczonych haloperydolem.^{13 14}

U pacjentów planujących posiadanie potomstwa lekarz powinien rozważyć potencjalne ryzyko zaburzeń płodności związane z długotrwałym stosowaniem haloperydolu. W niektórych przypadkach konieczne może być rozważenie alternatywnych metod leczenia lub czasowej modyfikacji schematu terapeutycznego.¹⁵