Przedawkowanie
Haloperydol
Haloperydol, dostępny w formie tabletek (1 mg, 5 mg), kropli doustnych (2 mg/ml) oraz roztworu do wstrzykiwań (5 mg/ml), w przypadku przedawkowania wywołuje poważne objawy kliniczne, w tym nasilone objawy pozapiramidowe (wzmożone napięcie mięśni, drżenie), sedację, niedociśnienie lub częściej nadciśnienie tętnicze, a także ryzyko komorowych zaburzeń rytmu serca związanych z wydłużeniem odstępu QTc. W skrajnych przypadkach może dojść do śpiączki z depresją oddechową i stanem podobnym do wstrząsu, co stanowi bezpośrednie zagrożenie życia. Objawy pozapiramidowe pojawiają się przy znacznym przekroczeniu dawki terapeutycznej, natomiast sedacja może wystąpić nawet przy niewielkim jej przekroczeniu.
Przedawkowanie haloperydolu
Haloperydol to substancja czynna dostępna w różnych postaciach farmaceutycznych, takich jak tabletki (Haloperidol WZF 1 mg i 5 mg), krople doustne (Haloperidol UNIA 2 mg/ml, Haloperidol WZF 0,2% 2 mg/ml) oraz roztwór do wstrzykiwań (Haloperidol WZF 5 mg/ml). Przedawkowanie tej substancji stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta, objawiając się nasileniem znanego działania farmakologicznego oraz działań niepożądanych.1 2 3
Najważniejsze objawy przedawkowania
Do najpoważniejszych objawów przedawkowania haloperydolu należą: ciężkie objawy pozapiramidowe, niedociśnienie oraz sedacja. Chociaż niedociśnienie jest wymienione jako jeden z głównych objawów, warto zauważyć, że w przypadku przedawkowania haloperydolu bardziej prawdopodobne jest wystąpienie nadciśnienia niż niedociśnienia tętniczego.4 5 6
Objawy pozapiramidowe w przebiegu przedawkowania charakteryzują się wzmożonym napięciem mięśni oraz uogólnionym lub miejscowym drżeniem mięśniowym.7 8 9
W skrajnych przypadkach przedawkowanie haloperydolu może prowadzić do wystąpienia stanu śpiączki z towarzyszącą depresją oddechową i niedociśnieniem. Te objawy mogą być na tyle poważne, że mogą prowadzić do stanu podobnego do wstrząsu.10 11 12
Istotnym zagrożeniem w przypadku przedawkowania haloperydolu jest również ryzyko wystąpienia komorowych zaburzeń rytmu, związanych prawdopodobnie z wydłużeniem odstępu QTc.13 14 15
Tabela objawów przedawkowania haloperydolu
| Kategoria objawów | Objawy szczegółowe | Opis | Komentarz do dawki |
|---|---|---|---|
| Objawy pozapiramidowe | Wzmożone napięcie mięśni | Nadmierne napięcie mięśniowe, często objawiające się sztywnością mięśniową | Występuje przy znacznym przekroczeniu dawki terapeutycznej |
| Drżenie mięśni (uogólnione lub miejscowe) | Mimowolne, rytmiczne drgania mięśni, mogące dotyczyć całego ciała lub wybranych partii | Występuje przy znacznym przekroczeniu dawki terapeutycznej | |
| Objawy sercowo-naczyniowe | Nadciśnienie tętnicze | Podwyższone wartości ciśnienia tętniczego krwi | Częściej obserwowane niż niedociśnienie |
| Niedociśnienie tętnicze | Obniżone wartości ciśnienia tętniczego, może prowadzić do zapaści naczyniowej | Rzadziej występujące niż nadciśnienie, ale w skrajnych przypadkach przedawkowania | |
| Komorowe zaburzenia rytmu | Poważne zaburzenia rytmu serca, związane z wydłużeniem odstępu QTc | Występuje przy znacznym przedawkowaniu, zagrażające życiu | |
| Objawy neurologiczne | Sedacja | Nadmierne uspokojenie, senność, spowolnienie psychoruchowe | Występuje nawet przy niewielkim przekroczeniu dawki terapeutycznej |
| Śpiączka | Głębokie zaburzenie świadomości, brak reakcji na bodźce zewnętrzne | W skrajnych przypadkach przedawkowania | |
| Objawy oddechowe | Depresja oddechowa | Spowolnienie i spłycenie oddechu, mogące prowadzić do niewydolności oddechowej | W ciężkim przedawkowaniu, stany zagrażające życiu |
| Stany krytyczne | Stan podobny do wstrząsu | Połączenie ciężkiego niedociśnienia z depresją oddechową, zagrażające życiu | W skrajnym, masywnym przedawkowaniu |
Postępowanie w przypadku przedawkowania
W przypadku przedawkowania haloperydolu nie istnieje swoiste antidotum. Postępowanie lecznicze ma charakter objawowy i podtrzymujący.16 17 18
Podstawowe postępowanie
W przypadku doustnego przedawkowania, skuteczność zastosowania węgla aktywowanego nie została określona.19 20 21
Nie zaleca się stosowania dializy w leczeniu przedawkowania haloperydolu, ponieważ metoda ta usuwa jedynie bardzo niewielką ilość substancji czynnej.22 23 24
Postępowanie u pacjentów nieprzytomnych
U pacjentów w stanie śpiączki kluczowe jest zapewnienie drożności dróg oddechowych za pomocą rurki ustno-gardłowej lub dotchawiczej rurki intubacyjnej. W przypadku wystąpienia depresji oddechowej może być konieczne zastosowanie mechanicznej wentylacji.25 26 27
Monitorowanie kardiologiczne
Zaleca się monitorowanie czynności serca za pomocą elektrokardiografu (EKG) oraz monitorowanie parametrów życiowych, które powinny być prowadzone do czasu normalizacji zapisu EKG. W przypadku wystąpienia ciężkich zaburzeń rytmu serca zaleca się stosowanie odpowiednich środków przeciwarytmicznych.28 29 30
Leczenie niedociśnienia i zaburzeń krążenia
W przypadku niedociśnienia tętniczego oraz zapaści naczyniowo-sercowej należy zastosować następujące postępowanie:31 32 33
- dożylne podanie płynów
- dożylne podanie osocza
- dożylne podanie koncentratu albuminowego
- zastosowanie leków wazopresyjnych, takich jak dopamina lub noradrenalina
34 35 36
Ważne: W przypadku przedawkowania haloperydolu nie wolno podawać adrenaliny, ponieważ w połączeniu z haloperydolem może ona wywołać gwałtowny spadek ciśnienia tętniczego.37 38 39
Leczenie objawów pozapiramidowych
W przypadku ciężkich objawów pozapiramidowych zaleca się pozajelitowe podanie produktu leczniczego stosowanego w parkinsonizmie.40 41 42
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania