Dawkowanie i sposób podawania
Gliklazyd

Dawkowanie i sposób podawania gliklazydu

Gliklazyd jest doustnym lekiem przeciwcukrzycowym z grupy pochodnych sulfonylomocznika, dostępnym w różnych formulacjach i dawkach, co umożliwia indywidualne dostosowanie terapii dla pacjentów z cukrzycą typu 2. Dawkowanie gliklazydu zależy od odpowiedzi metabolicznej pacjenta, monitorowanej poprzez pomiar stężenia glukozy we krwi oraz wartości hemoglobiny glikowanej (HbA1c).^{1 2}

Dawkowanie postaci o zmodyfikowanym uwalnianiu

Tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu zawierające gliklazyd (30 mg, 60 mg, 90 mg) należy przyjmować doustnie w postaci pojedynczej dawki podczas śniadania. Dla preparatów tych stosuje się następujący schemat dawkowania:^{3 4}

• Dawkowanie preparatów 30 mg: od 1 do 4 tabletek dziennie (30-120 mg)
• Dawkowanie preparatów 60 mg: od 1/2 do 2 tabletek dziennie (30-120 mg)
• Dawkowanie preparatów 90 mg: od 1/3 do 4/3 tabletki dziennie (30-120 mg)

⁵

Tabletki należy połykać w całości, bez rozgryzania czy żucia. W przypadku preparatów z linią podziału (jak Clazicon 60 mg, Diagen 60 mg czy Salson 60 mg), tabletkę można podzielić na równe dawki w celu uzyskania elastyczności dawkowania.^{6 7}

W przypadku pominięcia dawki nie należy zwiększać dawki przyjmowanej następnego dnia.⁸

Dawkowanie postaci o natychmiastowym uwalnianiu

Dla tabletek o natychmiastowym uwalnianiu zawierających 80 mg gliklazydu (np. Diabrezide, Diazidan) schemat dawkowania przedstawia się następująco:⁹

• Dawka początkowa: zwykle 40-80 mg (1/2-1 tabletki) dziennie
• Dawka podtrzymująca: zazwyczaj 80-160 mg w dwóch dawkach podzielonych (przed śniadaniem i przed kolacją)
• Maksymalna dawka dobowa: 320 mg

¹⁰

Określanie dawki początkowej

Dla postaci o zmodyfikowanym uwalnianiu zalecana dawka początkowa wynosi 30 mg na dobę. Jeśli stężenie glukozy we krwi jest skutecznie kontrolowane, dawka ta może być stosowana jako leczenie podtrzymujące.^{11 12}

Dla postaci o natychmiastowym uwalnianiu (tabletek 80 mg) zalecana dawka początkowa wynosi 40 do 80 mg dziennie (pół do jednej tabletki).¹³

Dostosowanie dawki

W przypadku gdy kontrola glikemii nie jest wystarczająca, dawkę można stopniowo zwiększać według następujących zasad:¹⁴

Dla postaci o zmodyfikowanym uwalnianiu:

• Dawkę można zwiększać stopniowo do 60, 90 lub 120 mg na dobę
• Odstęp między zwiększaniem dawki powinien wynosić co najmniej 1 miesiąc
• Wyjątek stanowią pacjenci, u których stężenie glukozy nie uległo zmniejszeniu po dwóch tygodniach leczenia – wtedy dawkę można zwiększyć pod koniec drugiego tygodnia leczenia
• Maksymalna zalecana dawka dobowa wynosi 120 mg

¹⁵

Dla postaci o natychmiastowym uwalnianiu:

• Dawkę można zwiększać o 40-80 mg co 7 do 14 dni
• Maksymalna dawka dobowa wynosi 320 mg, jednak nie wykazano, by zwiększenie dawki powyżej 160 mg/dzień prowadziło do istotnej poprawy kontroli glikemii

¹⁶

Szczegółowa tabela dawkowania gliklazydu

* U pacjentów bez poprawy po 2 tygodniach, dawkę można zwiększyć wcześniej

^{17 18}

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Osoby w podeszłym wieku

U pacjentów w wieku podeszłym (powyżej 65 lat) stosuje się te same zasady dawkowania jak u młodszych pacjentów. Nie jest wymagane specjalne dostosowanie dawki wyłącznie ze względu na wiek.^{19 20}

W przypadku tabletek o natychmiastowym uwalnianiu (80 mg) u osób w podeszłym wieku zaleca się rozpoczęcie leczenia od mniejszej dawki 40 mg (pół tabletki) przed śniadaniem, z możliwością stopniowego zwiększania dawki. Należy zachować ostrożność przy stosowaniu dawek powyżej 160 mg na dobę, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.²¹

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z łagodną i umiarkowaną niewydolnością nerek można stosować te same zasady dawkowania jak u pacjentów z prawidłową czynnością nerek. Pacjenci ci powinni pozostawać pod ścisłą obserwacją. Dane te zostały potwierdzone w badaniach klinicznych.^{22 23}

Pacjenci z czynnikami ryzyka hipoglikemii

U pacjentów ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia hipoglikemii zaleca się stosowanie minimalnej dawki początkowej 30 mg na dobę. Do tej grupy należą pacjenci:²⁴

• Niedożywieni lub źle odżywieni
• Z ciężkimi lub niedostatecznie wyrównanymi zaburzeniami endokrynologicznymi (niedoczynność przysadki, niedoczynność tarczycy, niewydolność nadnerczy)
• Po zaprzestaniu długotrwałego leczenia i/lub leczenia dużymi dawkami kortykosteroidów
• Z ciężkimi chorobami naczyń krwionośnych (ciężka choroba wieńcowa, ciężka niewydolność tętnicy szyjnej, choroba naczyń obwodowych)

^{25 26}

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania gliklazydu u dzieci i młodzieży nie zostały ustalone. Brak danych dotyczących stosowania gliklazydu w tej grupie wiekowej, dlatego nie zaleca się stosowania tego leku u pacjentów pediatrycznych.^{27 28}

Zamiana innych leków na gliklazyd

Zamiana z tabletek gliklazydu 80 mg na tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu

Przy zamianie preparatu zawierającego 80 mg gliklazydu w tabletce (o natychmiastowym uwalnianiu) na formę o zmodyfikowanym uwalnianiu należy pamiętać, że jedna tabletka 80 mg odpowiada:²⁹

• 30 mg gliklazydu w postaci o zmodyfikowanym uwalnianiu, czyli jednej tabletce 30 mg lub połowie tabletki 60 mg

Zamianę można przeprowadzić wyłącznie pod warunkiem dokładnego monitorowania parametrów krwi.³⁰

Zamiana innego doustnego leku przeciwcukrzycowego na gliklazyd

Gliklazyd może być stosowany w celu zastąpienia innego doustnego leku przeciwcukrzycowego. Podczas takiej zamiany należy uwzględnić dawkowanie oraz okres półtrwania wcześniej stosowanego leku przeciwcukrzycowego.³¹

Zasady zamiany obejmują:³²

• Zazwyczaj nie jest konieczny okres przejściowy
• Leczenie rozpoczyna się od dawki początkowej 30 mg
• Następnie dawkę należy modyfikować indywidualnie w zależności od odpowiedzi glikemicznej pacjenta

W przypadku zamiany z hipoglikemizujących pochodnych sulfonylomocznika o przedłużonym okresie półtrwania może być konieczna kilkudniowa przerwa w leczeniu, aby uniknąć wystąpienia działania addytywnego dwóch leków, które mogłoby spowodować hipoglikemię.^{33 34}

Leczenie skojarzone z innymi lekami przeciwcukrzycowymi

Gliklazyd może być stosowany w ramach leczenia skojarzonego z innymi lekami przeciwcukrzycowymi, takimi jak:^{35 36}

• Biguanidy (np. metformina)
• Inhibitory alfa-glukozydazy
• Insulina

U pacjentów leczonych gliklazydem, u których stężenie glukozy we krwi jest niedostatecznie kontrolowane, można wprowadzić leczenie skojarzone z insuliną. Takie postępowanie powinno odbywać się pod ścisłą opieką medyczną.^{37 38}

Sposób podawania

Tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu

Tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu należy przyjmować doustnie, jednorazowo, w porze śniadania. Zaleca się, aby tabletki połykać w całości, bez rozgryzania lub żucia.^{39 40}

W przypadku tabletek z linią podziału (np. Clazicon 60 mg, Salson, Diagen 60 mg) można podzielić je na równe dawki w celu uzyskania dawki 30 mg.⁴¹

Tabletki o natychmiastowym uwalnianiu

Tabletki o natychmiastowym uwalnianiu (80 mg) należy przyjmować doustnie, bez rozgryzania, popijając wodą, najlepiej 30 minut przed posiłkiem. W przypadku dawki podzielonej, tabletki przyjmuje się przed śniadaniem i przed kolacją.^{42 43}