Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Fluorometolon

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania fluorometolonu

Fluorometolon, substancja czynna zawarta w preparatach okulistycznych takich jak Flarex (octan fluorometolonu 1 mg/ml) oraz Flucon (fluorometolon 1 mg/ml), jest kortykosteroidem przeznaczonym wyłącznie do stosowania do oczu. Jego stosowanie wymaga szczególnych środków ostrożności i regularnego monitorowania ze względu na możliwe działania niepożądane.^{1 2}

Ryzyko wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego i zaćmy

Długotrwałe stosowanie miejscowo działających kortykosteroidów do oczu, w tym fluorometolonu, może powodować poważne konsekwencje zdrowotne. Należy pamiętać, że terapia ta wiąże się z ryzykiem wystąpienia nadciśnienia wewnątrzgałkowego i/lub jaskry z towarzyszącym uszkodzeniem nerwu wzrokowego, upośledzeniem ostrości wzroku oraz zaburzeniami pola widzenia. Dodatkowo może dojść do tworzenia się tylnej zaćmy podtorebkowej.^{3 4}

U pacjentów wymagających długotrwałego leczenia fluorometolonem konieczne jest rutynowe i częste monitorowanie ciśnienia wewnątrzgałkowego. Szczególnej uwagi wymagają pacjenci pediatryczni, u których ryzyko indukowanego kortykosteroidami nadciśnienia ocznego może być większe i może wystąpić szybciej niż u dorosłych.^{5 6}

Należy pamiętać, że ryzyko rozwoju nadciśnienia ocznego oraz tworzenia się zaćmy indukowanych kortykosteroidami jest wyższe u pacjentów cierpiących jednocześnie na inne choroby, na przykład u pacjentów z cukrzycą.^{7 8}

Wpływ na odporność i ryzyko infekcji

Kortykosteroidy, w tym fluorometolon, mogą zmniejszać odporność organizmu oraz ułatwiać rozwój zakażeń bakteryjnych, grzybiczych lub wirusowych. Dodatkowo mogą one maskować kliniczne objawy infekcji, co utrudnia prawidłową diagnozę i wdrożenie odpowiedniego leczenia.^{9 10}

W przypadku pacjentów z trwałym owrzodzeniem rogówki, którzy otrzymywali lub otrzymują fluorometolon, należy podejrzewać występowanie zakażeń grzybiczych. W razie wystąpienia zakażeń grzybiczych należy natychmiast przerwać terapię kortykosteroidami.^{11 12}

Wpływ na gojenie uszkodzeń rogówki

Fluorometolon, podobnie jak inne kortykosteroidy stosowane miejscowo do oczu, może opóźniać gojenie uszkodzeń rogówki. Miejscowo stosowane niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) mogą również spowalniać i opóźniać proces gojenia. Jednoczesne stosowanie NLPZ i miejscowo działających steroidów, w tym fluorometolonu, zwiększa ryzyko wystąpienia problemów z gojeniem.^{13 14}

W schorzeniach przebiegających ze ścieńczeniem rogówki lub twardówki stwierdzono występowanie perforacji w związku ze stosowaniem miejscowo działających steroidów, takich jak fluorometolon.^{15 16}

Postępowanie u pacjentów z jaskrą

W przypadku stosowania fluorometolonu u pacjentów z jaskrą, leczenie należy ograniczyć do 2 tygodni, chyba że uzasadnione jest dłuższe leczenie. W takich przypadkach konieczne jest regularne monitorowanie ciśnienia wewnątrzgałkowego.^{17 18}

Soczewki kontaktowe

Nie zaleca się używania soczewek kontaktowych w czasie leczenia zapalenia oka fluorometolonem.^{19 20}

Zarządzanie stanami infekcyjnymi wirusowymi

Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu fluorometolonu w leczeniu zakażenia wirusem opryszczki pospolitej (herpes simplex).²¹ U pacjentów, którzy byli leczeni kortykosteroidami podawanymi układowo lub miejscowo z powodu innych chorób, występowała opryszczka oczna. Stosowanie terapii kortykosteroidowej w leczeniu opryszczki, innej niż opryszczkowe zapalenie nabłonka rogówki (w którym jest ona przeciwwskazana), wymaga wielkiej ostrożności. Niezbędne jest okresowe badanie mikroskopowe w lampie szczelinowej.^{22 23}

Zakończenie leczenia

Leczenie fluorometolonem nie powinno być przedwcześnie przerywane, ponieważ może nastąpić gwałtowne nasilenie stanu zapalnego po nagłym odstawieniu wysokich dawek kortykosteroidów.^{24 25}

Wpływ na układ hormonalny

Miejscowemu podawaniu kortykosteroidów, w tym fluorometolonu, może towarzyszyć zmniejszenie wydzielania kortyzolu w moczu jak również obniżenie stężenia kortyzolu w osoczu. Obserwowano związek kortykosteroidów ze zmniejszeniem tempa wzrostu u dzieci, szczególnie przy wysokich dawkach i długotrwałym leczeniu.^{26 27}

Zaburzenia widzenia

Zaburzenia widzenia mogą wystąpić w wyniku ogólnoustrojowego i miejscowego stosowania kortykosteroidów, w tym fluorometolonu. Jeżeli u pacjenta wystąpią takie objawy, jak nieostre widzenie lub inne zaburzenia widzenia, należy rozważyć skierowanie go do okulisty w celu ustalenia możliwych przyczyn, do których może należeć zaćma, jaskra lub rzadkie choroby, takie jak centralna chorioretinopatia surowicza (CSCR, ang. Central Serous Chorioretinopathy), którą notowano po ogólnoustrojowym i miejscowym stosowaniu kortykosteroidów.²⁸

Minimalizacja wchłaniania ogólnoustrojowego

Po zakropleniu kropli do oczu zawierających fluorometolon, w celu zmniejszania wchłaniania układowego pomocne jest następujące postępowanie:

• utrzymanie zamkniętej powieki przez 2 minuty,^{29 30}
• zamknięcie przewodu łzowego przez ucisk palcem przez 2 minuty.^{31 32}

Ostrzeżenia związane ze składnikami pomocniczymi

Preparaty zawierające fluorometolon (Flarex, Flucon) zawierają chlorek benzalkoniowy jako środek konserwujący, który może powodować podrażnienie oczu, objawy zespołu suchego oka lub może wpływać na film łzowy i powierzchnię rogówki. Chlorek benzalkoniowy należy stosować ostrożnie u pacjentów z zespołem suchego oka lub z uszkodzeniami rogówki. Może on być absorbowany przez miękkie soczewki kontaktowe i zmieniać ich zabarwienie. Przed zakropleniem preparatu należy usunąć soczewki kontaktowe i odczekać co najmniej 15 minut przed ponownym założeniem.³³

Pacjentów stosujących preparaty z fluorometolonem długotrwale należy monitorować. Dodatkowo, produkty zawierają fosforany, które u niektórych pacjentów ze znacznym uszkodzeniem rogówki mogą w bardzo rzadkich przypadkach prowadzić do zwapnienia rogówki.³⁴