Dawkowanie i sposób podawania
Famotydyna

Dawkowanie i sposób podawania famotydyny

Famotydyna należy do grupy antagonistów receptora H₂, stosowanych w leczeniu chorób przewodu pokarmowego związanych z nadmiernym wydzielaniem kwasu solnego. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania tej substancji w różnych wskazaniach klinicznych, które należy uwzględnić podczas wywiadu medycznego z pacjentem oraz planowania terapii.¹

Dawkowanie u dorosłych

Dawkowanie famotydyny zależy od wskazania klinicznego oraz stanu pacjenta. Substancja jest dostępna w różnych preparatach farmaceutycznych o zróżnicowanym składzie i dawkach (np. 10 mg, 20 mg, 40 mg).²

Leczenie choroby wrzodowej

W przypadku choroby wrzodowej dwunastnicy zaleca się stosowanie 40 mg famotydyny przed snem przez okres od 4 do 8 tygodni. U większości pacjentów wyleczenie uzyskuje się po 4 tygodniach terapii, jednak w niektórych przypadkach leczenie może wymagać przedłużenia do 8 tygodni.³

W profilaktyce nawrotów choroby wrzodowej dwunastnicy stosuje się 20 mg famotydyny bezpośrednio przed snem.⁴

W leczeniu choroby wrzodowej żołądka zazwyczaj stosuje się 40 mg famotydyny bezpośrednio przed snem. Czas leczenia wynosi od 4 do 8 tygodni.⁵

Choroba refluksowa przełyku

W leczeniu dolegliwości w przebiegu choroby refluksowej przełyku zaleca się stosowanie 20 mg famotydyny 2 razy na dobę przez okres od 6 do 12 tygodni. Większość pacjentów odczuwa poprawę już po 2 tygodniach leczenia.⁶

W przypadku, gdy w przebiegu choroby refluksowej przełyku doszło do nadżerek lub owrzodzeń przełyku, zalecana dawka to zwykle 40 mg famotydyny 2 razy na dobę przez okres od 6 do 12 tygodni.⁷

W profilaktyce nawrotów choroby refluksowej przełyku oraz zapobieganiu wystąpienia nadżerek lub owrzodzeń w przebiegu tej choroby rekomendowana dawka to 20 mg famotydyny 2 razy na dobę.⁸

Stany chorobowe związane z nadmiernym wydzielaniem kwasu solnego

W leczeniu zespołu Zollingera-Ellisona początkowo stosuje się 20 mg famotydyny co 6 godzin. Dawkowanie podtrzymujące powinno być dostosowane indywidualnie, w zależności od stanu pacjenta i reakcji na leczenie.⁹

Doraźne leczenie dolegliwości dyspeptycznych

W przypadku niestrawności zwykle stosuje się 1 tabletkę zawierającą 20 mg famotydyny na dobę. W razie nawrotu dolegliwości można zastosować 1 tabletkę 20 mg 2 razy na dobę. Maksymalna dobowa dawka leku nie powinna przekraczać 40 mg (2 tabletki). Produktu nie należy stosować dłużej niż 2 tygodnie. Jeśli dolegliwości nie ustępują po 2 tygodniach leczenia, należy bezzwłocznie zweryfikować diagnozę.¹⁰

Preparaty złożone z famotydyną

W przypadku produktów złożonych, takich jak Manti Extra (zawierający 10 mg famotydyny, 165 mg magnezu wodorotlenku i 800 mg wapnia węglanu), zaleca się żucie jednej tabletki w celu złagodzenia objawów. Tabletki nie należy połykać w całości. Aby zapobiec zgadze, należy zastosować jedną tabletkę 15 do 60 minut przed jedzeniem lub piciem napojów, które powodują niestrawność. Nie należy przekraczać dawki dobowej dwóch tabletek.¹¹

Jeżeli pomimo 15 dni nieprzerwanego leczenia preparatem złożonym objawy nie ustąpiły lub uległy nasileniu, pacjent powinien skonsultować się z lekarzem w celu weryfikacji diagnozy i ewentualnego zastosowania innej metody leczenia.¹²

Dawkowanie w grupach szczególnych

Pacjenci z niewydolnością nerek

U pacjentów z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością nerek dawka famotydyny powinna być zmodyfikowana, aby uniknąć nadmiernego gromadzenia się leku. Dawkę należy zmniejszyć do połowy lub wydłużyć okres pomiędzy podaniem kolejnych dawek do 36-48 godzin, w zależności od odpowiedzi klinicznej pacjenta.¹³

Ze względu na to, że famotydyna jest wydalana głównie przez nerki, należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Pacjenci z takimi zaburzeniami powinni skonsultować się z lekarzem przed zastosowaniem produktu, gdyż może okazać się konieczne zmniejszenie dawki o połowę lub wydłużenie okresu pomiędzy podaniem kolejnych dawek do 36-48 godzin. Preparaty zawierające famotydynę są przeciwwskazane u pacjentów z niewydolnością nerek.¹⁴

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku dawkowanie famotydyny jest takie samo jak u pacjentów młodszych. Nie ma konieczności modyfikacji dawki.^{15 16}

Dzieci i młodzież

Nie ustalono bezpieczeństwa i skuteczności stosowania famotydyny u dzieci. Większość preparatów zawierających famotydynę nie jest zalecana do stosowania u dzieci i młodzieży.^{17 18}

W przypadku niektórych preparatów złożonych, jak np. Manti Extra, wskazane jest stosowanie u młodzieży w wieku powyżej 16 lat.¹⁹

Sposób podawania

Famotydyna podawana jest doustnie. Sposób podania może się różnić w zależności od postaci farmaceutycznej:²⁰

• Tabletki powlekane: należy je połykać w całości, popijając niewielką ilością wody. Można je przyjmować niezależnie od posiłków.²¹
• Tabletki do rozgryzania i żucia: należy je żuć, nie połykać w całości. W przypadku preparatu Manti Extra tabletki należy żuć w celu złagodzenia objawów.²²

Tabela dawkowania famotydyny

Informacje do uwzględnienia podczas wywiadu medycznego

Podczas zbierania wywiadu lekarskiego od pacjenta, któremu planuje się przepisać famotydynę, należy uwzględnić następujące aspekty:^{23 24}

• Stan funkcji nerek – ze względu na to, że famotydyna jest wydalana głównie przez nerki, u pacjentów z zaburzeniami ich czynności może być konieczna modyfikacja dawkowania.
• Wiek pacjenta – szczególne znaczenie ma weryfikacja wieku w przypadku dzieci i młodzieży, dla których bezpieczeństwo i skuteczność stosowania famotydyny nie zostały ustalone.
• Dokładne określenie wskazania – dawkowanie famotydyny różni się znacząco w zależności od wskazania klinicznego.
• Czas trwania objawów – w przypadku dłuższego utrzymywania się dolegliwości pomimo leczenia (ponad 2 tygodnie dla preparatu Famotydyna Ranigast lub 15 dni dla preparatu Manti Extra) należy zweryfikować diagnozę.
• Możliwość współpracy pacjenta – weryfikacja, czy pacjent będzie w stanie przestrzegać zaleconego schematu dawkowania.
• Preferencje odnośnie postaci leku – dostępne są różne postaci farmaceutyczne (tabletki powlekane, tabletki do rozgryzania i żucia).