Przedawkowanie
Chlorek cetylopirydyniowy

Przedawkowanie chlorku cetylopirydyniowego

Chlorek cetylopirydyniowy jest substancją czynną o działaniu antyseptycznym, stosowaną w leczeniu zakażeń jamy ustnej i gardła. Pomimo, że ryzyko przedawkowania jest stosunkowo niewielkie ze względu na małą zawartość substancji czynnej w pojedynczej dawce preparatów, należy znać potencjalne zagrożenia związane z przyjęciem nadmiernej ilości tej substancji.¹

Dawka toksyczna i śmiertelna

Doustne przyjęcie chlorku cetylopirydyniowego w dawce 1-3 g jest uznawane za dawkę śmiertelną dla człowieka. Ta ilość odpowiada na przykład spożyciu około 600-2000 tabletek Laboratoria PolfaŁódź Zapalenie Gardła (1,5 mg).^{2 3 4 5}

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie chlorku cetylopirydyniowego prowadzi do szeregu objawów o różnym nasileniu, dotyczących przede wszystkim układu pokarmowego, oddechowego i nerwowego. Objawy stopniowo narastają wraz z przyjętą dawką i mogą prowadzić do poważnych powikłań, włącznie ze śmiercią.^{6 7 8}

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie przedawkowania chlorku cetylopirydyniowego opiera się głównie na terapii objawowej, ponieważ nie istnieje swoiste antidotum dla tej substancji. Należy jednak pamiętać, że działanie antyseptyczne chlorku cetylopirydyniowego może być neutralizowane przez detergenty anionowe, takie jak mydło.^{9 10 11}

Postępowanie obejmuje:

• Leczenie zaburzeń oddechowych – tlenoterapia, wentylacja mechaniczna w przypadku paraliżu mięśni oddechowych
• Leczenie zaburzeń krążenia – uzupełnianie płynów, leki wazoaktywne
• Leczenie zaburzeń neurologicznych – leki przeciwdrgawkowe w przypadku drgawek
• Leczenie objawów żołądkowo-jelitowych – leki przeciwwymiotne, nawadnianie

^{12 13}

Przedawkowanie w produktach złożonych

Warto zauważyć, że chlorek cetylopirydyniowy często występuje w produktach leczniczych w połączeniu z innymi substancjami czynnymi. W przypadku przedawkowania takich produktów, należy także uwzględnić symptomatologię przedawkowania pozostałych składników aktywnych.

Chlorowodorek lidokainy

W preparacie Envil gardło, chlorek cetylopirydyniowy występuje w połączeniu z chlorowodorkiem lidokainy jednowodnym. Objawy przedawkowania lidokainy pojawiają się, gdy stężenie w osoczu przekracza 5 μg/ml i dotyczą głównie ośrodkowego układu nerwowego oraz układu krążenia. Nasilenie objawów jest różne, od łagodnych do zatrzymania oddechu i krążenia włącznie. Podobnie jak w przypadku chlorku cetylopirydyniowego, nie istnieje swoiste antidotum dla lidokainy, a leczenie jest objawowe.¹⁴

Sole cynku

Envil gardło zawiera również glukonian cynku. Przedawkowanie soli cynku może prowadzić do zaburzeń żołądkowo-jelitowych (nudności, bóle brzucha, biegunka), metalicznego smaku w ustach oraz bólu głowy. W leczeniu stosuje się terapię przyczynową oraz EDTA, który nasila wydalanie jonów cynku z moczem. Śmiertelna dawka doustna dla dorosłych wynosi 10-20 g siarczanu cynku.¹⁵

Chlorowodorek benzydaminy

W preparatach Septolete ultra, chlorek cetylopirydyniowy występuje w połączeniu z chlorowodorkiem benzydaminy. Toksyczne objawy przedawkowania benzydaminy obejmują: pobudzenie, drgawki, pocenie się, ataksję, dreszcze i wymioty. Podobnie jak w przypadku chlorku cetylopirydyniowego, nie istnieje swoiste antidotum dla benzydaminy, a leczenie ostrego zatrucia jest jedynie objawowe.^{16 17}

Uwagi dodatkowe

W przypadku podejrzenia przedawkowania chlorku cetylopirydyniowego lub preparatów go zawierających, należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub centrum toksykologicznym. Ze względu na potencjalnie ciężkie powikłania, w tym możliwość zgonu, pacjent powinien być obserwowany w warunkach szpitalnych, zwłaszcza gdy spożyta dawka zbliża się do dawki toksycznej lub śmiertelnej.

Należy podkreślić, że ryzyko przedawkowania w przypadku stosowania preparatów zgodnie z zaleceniami jest minimalne, ze względu na niską zawartość substancji czynnej w pojedynczej dawce.¹⁸