Przedawkowanie
Xylodex 0,1% regeneracja (0,1 mg + 5 mg)/dawkę

Przedawkowanie leku Xylodex 0,1% regeneracja (0,1 mg ksylometazoliny chlorowodorku + 5,0 mg deksopantenolu na dawkę, aerozol do nosa) wiąże się głównie z toksycznym działaniem ksylometazoliny. Obraz kliniczny zatrucia jest złożony i obejmuje naprzemienne fazy pobudzenia i zahamowania ośrodkowego układu nerwowego, serca oraz układu krążenia. U dzieci dominują objawy neurologiczne, takie jak drgawki, śpiączka, bradykardia, bezdech oraz zaburzenia ciśnienia tętniczego (zarówno nadciśnienie, jak i niedociśnienie). Charakterystyczne objawy obejmują m.in. niepokój, halucynacje, tachykardię, arytmie, obrzęk płuc, dyspnoe, miozę lub mydriazę, gorączkę, bladość, sinicę oraz nudności. Deksopantenol, druga substancja czynna, cechuje się bardzo niską toksycznością i nie wymaga specjalistycznego leczenia w przypadku przedawkowania.

Przedawkowanie leku Xylodex 0,1% regeneracja

Przedawkowanie leku Xylodex 0,1% regeneracja ((0,1 mg + 5,0 mg)/dawkę, aerozol do nosa, roztwór) związane jest głównie z działaniem ksylometazoliny chlorowodorku, gdyż druga substancja czynna – deksopantenol – charakteryzuje się bardzo niską toksycznością. Obraz kliniczny zatrucia może być złożony ze względu na naprzemienne występowanie faz pobudzenia i hamowania ośrodkowego układu nerwowego, serca oraz układu krążenia.1

Objawy przedawkowania

Należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, że u dzieci po zatruciu często dominują objawy związane z wpływem na ośrodkowy układ nerwowy, w tym skurcze i śpiączka, bradykardia, bezdech, zaburzenia ciśnienia tętniczego (zarówno nadciśnienie jak i niedociśnienie) oraz wzmożone napięcie mięśniowe.2

Zatrucie ksylometazoliną może powodować zarówno objawy pobudzenia, jak i zahamowania czynności ośrodkowego układu nerwowego.3

Kategoria objawów Objawy przedawkowania Charakterystyka
Objawy ze strony OUN – pobudzenie Niepokój Nadmierne pobudzenie psychoruchowe
Pobudzenie Zwiększona aktywność psychoruchowa
Omamy Zaburzenia percepcji, halucynacje
Drgawki Niekontrolowane skurcze mięśni
Objawy ze strony OUN – zahamowanie Obniżenie temperatury ciała Hipotermia
Zmęczenie Osłabienie, apatia
Senność Nadmierna potrzeba snu
Śpiączka Utrata przytomności, brak reakcji na bodźce
Objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego Tachykardia Przyspieszenie akcji serca
Bradykardia Zwolnienie akcji serca
Zaburzenia rytmu serca Arytmie
Zatrzymanie akcji serca Ustanie czynności serca
Nadciśnienie Podwyższone ciśnienie tętnicze krwi
Niedociśnienie podobne do wstrząsu Znaczny spadek ciśnienia tętniczego
Obrzęk płuc Gromadzenie się płynu w płucach
Objawy ze strony układu oddechowego Zaburzenia oddychania Dyspnoe, nieprawidłowy rytm oddychania
Bezdech Zatrzymanie oddychania
Inne objawy Zwężenie źrenic Mioza
Rozszerzenie źrenic Mydriaza
Pocenie się Nadmierna potliwość
Gorączka Podwyższona temperatura ciała
Bladość Blada skóra
Sinica Sine zabarwienie skóry i błon śluzowych
Objawy żołądkowo-jelitowe Nudności Mdłości

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku ciężkiego zatrucia ksylometazoliną niezbędne jest intensywne leczenie szpitalne. Ze względu na szybkie wchłanianie ksylometazoliny, należy bezzwłocznie zastosować odpowiednie postępowanie:4

  • Węgiel aktywny jako absorbent – ogranicza wchłanianie substancji czynnej
  • Siarczan sodu jako środek przeczyszczający – przyspiesza eliminację substancji z przewodu pokarmowego
  • Płukanie żołądka – zalecane w przypadku przyjęcia dużych ilości leku

W celu obniżenia ciśnienia tętniczego można zastosować nieselektywne leki blokujące receptory alfa-adrenergiczne. Należy podkreślić, że środki wazopresyjne są przeciwwskazane w zatruciu ksylometazoliną.5

W zależności od stanu klinicznego pacjenta, może być konieczne zastosowanie dodatkowego leczenia objawowego:6

  • Leki przeciwgorączkowe – w przypadku wystąpienia gorączki
  • Leki przeciwdrgawkowe – przy wystąpieniu drgawek
  • Tlenoterapia – w przypadku zaburzeń oddychania

Toksyczność deksopantenolu

Warto zaznaczyć, że druga substancja czynna wchodząca w skład leku Xylodex 0,1% regeneracja – deksopantenol – jak również kwas pantotenowy i jego pochodne, charakteryzują się bardzo małą toksycznością. W przypadku przedawkowania samego deksopantenolu nie jest wymagane specjalne postępowanie terapeutyczne.7

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl