Właściwości farmakokinetyczne alprazolamu

Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące właściwości farmakokinetycznych alprazolamu zawartego w produkcie Xanax SR, który występuje w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 0,5 mg, 1 mg oraz 2 mg. Farmakokinetyka tego leku charakteryzuje się specyficznymi cechami w zakresie wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji.

Wchłanianie alprazolamu

Biodostępność alprazolamu po podaniu produktu Xanax SR jest identyczna jak w przypadku produktu Xanax (tabletki o natychmiastowym uwalnianiu). Zasadnicza różnica polega na tym, że wchłanianie substancji czynnej z postaci o przedłużonym uwalnianiu następuje znacznie wolniej, co ma swoje odzwierciedlenie w parametrach farmakokinetycznych.¹

Po zastosowaniu preparatu Xanax SR, maksymalne stężenie alprazolamu w osoczu jest około o połowę niższe w porównaniu do identycznej dawki produktu Xanax. Stężenie maksymalne (Cmax) osiągane jest po 5-11 godzinach od podania, co wynika z utrzymywania się względnie stałego poziomu substancji czynnej w osoczu w tym okresie. Warto podkreślić, że farmakokinetyka alprazolamu przebiega zgodnie z modelem liniowym aż do dawki 10 mg.²

Dystrybucja alprazolamu

Badania farmakokinetyczne wykazały, że okresy półtrwania i stężenia metabolitów alprazolamu są bardzo podobne zarówno w przypadku stosowania tabletek Xanax, jak i Xanax SR, co wskazuje na podobny przebieg procesów metabolizmu i eliminacji niezależnie od postaci farmaceutycznej.³

Porównując podawanie leku Xanax SR co 12 godzin z przyjmowaniem tej samej dawki dobowej leku Xanax w 4 dawkach podzielonych, wykazano, że maksymalne i minimalne stężenia alprazolamu w stanie stacjonarnym są takie same dla obu postaci leku.⁴

Okres półtrwania (t½) alprazolamu wynosi 12-15 godzin u osób dorosłych, natomiast u pacjentów w podeszłym wieku ulega wydłużeniu i wynosi średnio 16 godzin. Ta różnica powinna być uwzględniona przy ustalaniu dawkowania u osób starszych.⁵

W warunkach in vitro alprazolam wykazuje znaczny stopień wiązania z białkami osocza, który wynosi około 80%. Ten parametr ma istotne znaczenie przy ocenie potencjalnych interakcji lekowych związanych z wypieraniem z wiązań białkowych.⁶

Metabolizm alprazolamu

Alprazolam podlega przemianom metabolicznym przede wszystkim na drodze oksydacji. W wyniku tego procesu powstają dwa główne metabolity:⁷

• Alfa-hydroksyalprazolam – metabolit o aktywności biologicznej około dwukrotnie mniejszej niż związek macierzysty
• Pochodna benzofenonu – metabolit praktycznie pozbawiony aktywności biologicznej

Stężenia obu metabolitów w osoczu są bardzo niskie w porównaniu do stężenia związku macierzystego. Okresy półtrwania metabolitów alprazolamu są zbliżone do okresu półtrwania samego alprazolamu.⁸

Eliminacja alprazolamu

Eliminacja alprazolamu i jego metabolitów zachodzi głównie przez nerki. Jest to istotna informacja w kontekście stosowania leku u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, gdzie może być konieczna modyfikacja dawkowania.⁹

Charakterystyka produktu leczniczego

Xanax SR to produkt leczniczy zawierający alprazolam w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu, dostępny w trzech dawkach: 0,5 mg, 1 mg oraz 2 mg. Każda tabletka zawiera 221,7 mg laktozy jednowodnej jako substancji pomocniczej o znanym działaniu.¹⁰

Tabletki o przedłużonym uwalnianiu posiadają następujące cechy charakterystyczne umożliwiające ich identyfikację:¹¹