Właściwości farmakodynamiczne leku Triveram

Produkt leczniczy Triveram należy do grupy farmakoterapeutycznej leków wpływających na stężenie lipidów w skojarzeniu z innymi lekami (kod ATC: C10BX11). Lek zawiera trzy substancje czynne o odmiennych mechanizmach działania: atorwastatynę, peryndopryl i amlodypinę, które oddziałują synergistycznie na różne układy fizjologiczne wpływające na choroby układu sercowo-naczyniowego.¹

Mechanizm działania poszczególnych składników

Atorwastatyna – mechanizm działania

Atorwastatyna działa jako selektywny, kompetycyjny inhibitor reduktazy HMG-CoA (3-hydroksy-3-metyloglutarylo-koenzymu A), która jest enzymem ograniczającym szybkość biosyntezy cholesterolu. Enzym ten katalizuje przemianę HMG-CoA do mewalonianu, który jest prekursorem steroli, w tym cholesterolu. Hamowanie tego kluczowego etapu prowadzi do zmniejszenia syntezy cholesterolu endogennego.²

Należy zaznaczyć, że w procesie metabolizmu lipidów w wątrobie, triglicerydy i cholesterol są wbudowywane w lipoproteiny o bardzo małej gęstości (VLDL), które następnie są transportowane w osoczu do tkanek obwodowych. Z VLDL powstają lipoproteiny o małej gęstości (LDL), które podlegają katabolizmowi głównie za pośrednictwem specyficznych receptorów o dużym powinowactwie do LDL (receptory LDL).³

Peryndopryl – mechanizm działania

Peryndopryl jest inhibitorem enzymu konwertującego angiotensynę I w angiotensynę II (inhibitor ACE). ACE, czyli kinaza, to egzopeptydaza, która przeprowadza konwersję angiotensyny I do angiotensyny II – substancji kurczającej naczynia. Ponadto enzym ten stymuluje rozkład bradykininy (substancji rozszerzającej naczynia) do nieaktywnych heptapeptydów.⁴

Zahamowanie ACE powoduje zmniejszenie stężenia angiotensyny II w osoczu, co prowadzi do zwiększenia aktywności reninowej osocza (poprzez zniesienie negatywnego sprzężenia zwrotnego uwalniania reniny) oraz zmniejszenia wydzielania aldosteronu. Ze względu na inaktywację bradykininy, inhibicja ACE prowadzi również do zwiększonej aktywności krążących lokalnych układów kalikreina-kinina, co aktywuje także układ prostaglandyn. Ten mechanizm prawdopodobnie uczestniczy w działaniu obniżającym ciśnienie tętnicze i może odpowiadać za niektóre działania niepożądane, takie jak kaszel.⁵

Istotne jest, że peryndopryl działa za pośrednictwem swojego aktywnego metabolitu – peryndoprylatu. Pozostałe metabolity peryndoprylu nie wykazują aktywności hamującej ACE in vitro.⁶

Amlodypina – mechanizm działania

Amlodypina należy do grupy dihydropirydyny i funkcjonuje jako inhibitor napływu jonów wapniowych (powolny bloker kanału wapniowego lub antagonista jonów wapniowych). Substancja ta hamuje przezbłonowy przepływ jonów wapnia do komórek mięśnia sercowego oraz komórek błony mięśniowej naczyń.⁷

Działanie farmakodynamiczne składników

Atorwastatyna – działanie farmakodynamiczne

Działanie atorwastatyny polega na zmniejszaniu stężenia cholesterolu w osoczu i lipoprotein w surowicy poprzez hamowanie reduktazy HMG-CoA, co w konsekwencji hamuje biosyntezę cholesterolu w wątrobie. Ten proces prowadzi do zwiększenia liczby receptorów LDL na powierzchni błony komórkowej hepatocytów, nasilając tym samym wychwyt i katabolizm cząsteczek LDL.⁸

Dodatkowo atorwastatyna zmniejsza wytwarzanie LDL oraz ilość cząsteczek LDL. Prowadzi ona do nasilonego i utrzymującego się wzrostu aktywności receptora LDL, a także do korzystnych zmian jakościowych krążących cząsteczek LDL. Co ważne, atorwastatyna skutecznie zmniejsza LDL-C również u pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną, którzy zazwyczaj nie reagują na inne produkty lecznicze zmniejszające stężenie lipidów we krwi.⁹

Peryndopryl – działanie farmakodynamiczne

W leczeniu nadciśnienia tętniczego peryndopryl wykazuje skuteczność we wszystkich stopniach nasilenia choroby: łagodnym, umiarkowanym i ciężkim. Powoduje zmniejszenie wartości ciśnienia tętniczego zarówno skurczowego, jak i rozkurczowego, w pozycji leżącej oraz stojącej.¹⁰

Peryndopryl zmniejsza opór obwodowy, co powoduje obniżenie ciśnienia tętniczego. W konsekwencji zwiększa się przepływ obwodowy, podczas gdy częstość akcji serca pozostaje bez zmian. Dodatkowo peryndopryl zwiększa przepływ krwi przez nerki, choć filtracja kłębuszkowa (GFR) zazwyczaj pozostaje niezmieniona.¹¹

W leczeniu niewydolności serca peryndopryl zmniejsza pracę serca poprzez redukcję obciążenia następczego (afterload) oraz obciążenia wstępnego (preload).¹²

Amlodypina – działanie farmakodynamiczne

Przeciwnadciśnieniowe działanie amlodypiny wynika z bezpośredniego efektu rozkurczającego na mięśnie gładkie naczyń. Dokładny mechanizm, poprzez który amlodypina zmniejsza objawy dławicowe, nie został w pełni poznany, jednak wiadomo, że substancja ta redukuje następstwa niedokrwienia w dwóch głównych mechanizmach:¹³

1. Amlodypina rozszerza obwodowe tętniczki, zmniejszając w ten sposób całkowite opory obwodowe (afterload), które muszą być pokonane przez mięsień sercowy. Ponieważ częstość akcji serca pozostaje stała, zmniejszenie obciążenia redukuje zapotrzebowanie mięśnia serca na energię i zużycie tlenu.¹⁴
2. Mechanizm działania amlodypiny prawdopodobnie obejmuje również rozszerzanie głównych tętnic wieńcowych i tętniczek wieńcowych, zarówno w obszarach zdrowych, jak i objętych niedokrwieniem. Takie rozszerzenie naczyń poprawia dostarczanie tlenu do mięśnia sercowego u pacjentów ze skurczem tętnic wieńcowych (dławica Prinzmetala).¹⁵

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Należy podkreślić, że dla produktu Triveram nie przeprowadzono badań oceniających wpływ na wskaźniki chorobowości i śmiertelności (badania morbidity-mortality).¹⁶

Dawkowanie produktu Triveram w różnych wersjach