Działania niepożądane
Rivaroxaban APC 10 mg

Rywaroksaban, będący bezpośrednim inhibitorem czynnika Xa, został oceniony w 13 badaniach fazy III obejmujących 69 608 dorosłych oraz 412 pacjentów pediatrycznych. Najczęstszym działaniem niepożądanym są krwawienia, w tym krwawienia z nosa (4,5%) i przewodu pokarmowego (3,8%), co wynika z mechanizmu działania leku. W porównaniu z antagonistami witaminy K, rywaroksaban częściej powoduje krwawienia z błon śluzowych oraz niedokrwistość. Szczególnie narażone na powikłania krwotoczne są grupy pacjentów z niekontrolowanym ciężkim nadciśnieniem tętniczym, stosujące leki wpływające na hemostazę oraz kobiety w wieku rozrodczym, u których obserwuje się nasilone krwawienia menstruacyjne. Objawy sugerujące krwawienie to m.in. osłabienie, bladość, zawroty głowy, duszność oraz wstrząs, a w ciężkich przypadkach niedokrwienia mięśnia sercowego.

Działania niepożądane leku Rivaroxaban APC 10 mg

Bezpieczeństwo stosowania rywaroksabanu zostało dokładnie przebadane w trzynastu kluczowych badaniach fazy III, obejmujących łącznie 69 608 dorosłych pacjentów oraz 412 pacjentów pediatrycznych w dwóch badaniach fazy II i jednym badaniu fazy III. Poniższa analiza szczegółowo przedstawia profil bezpieczeństwa leku Rivaroxaban APC 10 mg, ze szczególnym uwzględnieniem potencjalnych niebezpieczeństw związanych z jego stosowaniem.1

Ogólny profil bezpieczeństwa

Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi podczas terapii rywaroksabanem są krwawienia różnego typu. Wśród nich dominują krwawienia z nosa (4,5%) oraz krwotok z przewodu pokarmowego (3,8%). Profil działań niepożądanych ściśle wiąże się z farmakologicznym mechanizmem działania leku, który jako bezpośredni inhibitor czynnika Xa może zwiększać ryzyko krwawień z różnych tkanek i narządów.2

Krwawienia jako główne działanie niepożądane

Ze względu na mechanizm działania leku, stosowanie Rivaroxaban APC może zwiększać ryzyko jawnego lub utajonego krwawienia z dowolnej tkanki lub narządu, co w konsekwencji może prowadzić do niedokrwistości pokrwotocznej. Objawy, nasilenie oraz konsekwencje krwawienia (włącznie z możliwością zgonu) różnią się w zależności od lokalizacji, rozległości i nasilenia krwawienia i/lub stopnia rozwoju niedokrwistości.3

W badaniach klinicznych zaobserwowano, że podczas długotrwałego leczenia rywaroksabanem, w porównaniu z antagonistami witaminy K (VKA), częściej występowały krwawienia z błon śluzowych (np. krwawienia z nosa, dziąseł, przewodu pokarmowego, układu moczowo-płciowego, w tym nieprawidłowe krwawienia z pochwy lub nasilone krwawienia miesiączkowe) oraz niedokrwistość.4

Grupy zwiększonego ryzyka krwawień

Należy zwrócić szczególną uwagę na grupy pacjentów, u których ryzyko krwawienia może być podwyższone, w tym:5

  • Pacjenci z niekontrolowanym ciężkim nadciśnieniem tętniczym
  • Pacjenci jednocześnie stosujący inne leki wpływające na hemostazę
  • Kobiety w wieku rozrodczym – krwawienie menstruacyjne może mieć większe nasilenie i/lub być dłuższe

Objawy wskazujące na powikłania krwotoczne

Klinicyści powinni monitorować pacjentów pod kątem następujących objawów, które mogą wskazywać na wystąpienie powikłań krwotocznych:6

  • Osłabienie
  • Bladość
  • Zawroty głowy
  • Ból głowy
  • Obrzęk niewiadomego pochodzenia
  • Duszność
  • Wstrząs niewiadomego pochodzenia

W przypadkach ciężkiej niedokrwistości mogą wystąpić objawy niedokrwienia mięśnia sercowego, takie jak ból w klatce piersiowej lub dławica piersiowa.7

Poważne powikłania wtórne ciężkiego krwawienia

Dla produktów zawierających rywaroksaban zgłaszano poważne wtórne powikłania ciężkiego krwawienia, takie jak:8

  • Zespół ciasnoty przedziałów powięziowych – może rozwinąć się wtórnie do krwawienia domięśniowego
  • Niewydolność nerek – spowodowana obniżoną perfuzją w następstwie znacznej utraty krwi

Częstotliwość działań niepożądanych rywaroksabanu

Poniżej przedstawiono szczegółową tabelę działań niepożądanych leku Rivaroxaban APC 10 mg z uwzględnieniem częstości występowania każdego z nich. Klasyfikację przeprowadzono zgodnie z systemem MedDRA, grupując działania niepożądane według układów i narządów.9

Układ/narząd Często (≥1/100 do <1/10) Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Bardzo rzadko (<1/10 000) Częstość nieznana
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Niedokrwistość (w tym wynik odpowiedniego parametru laboratoryjnego) Nadpłytkowość (w tym zwiększenie liczby płytek krwi) Trombocytopenia
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcja alergiczna, alergiczne zapalenie skóry, obrzęk naczynioruchowy i obrzęk alergiczny Reakcja anafilaktyczna w tym wstrząs anafilaktyczny
Zaburzenia układu nerwowego Zawroty głowy, ból głowy Krwotok mózgowy i śródczaszkowy, omdlenie
Zaburzenia oka Krwotok oczny (w tym krwotok podspojówkowy)
Zaburzenia serca Tachykardia
Zaburzenia naczyniowe Niedociśnienie tętnicze, krwiak
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Krwawienie z nosa, krwioplucie
Zaburzenia żołądka i jelit Krwawienie z dziąseł, krwotok z przewodu pokarmowego (w tym krwotok z odbytnicy), bóle brzucha oraz żołądka i jelit, niestrawność, nudności, zaparcie, biegunka, wymioty Suchość błony śluzowej jamy ustnej
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zwiększenie aktywności aminotransferaz Zaburzenia czynności wątroby, zwiększenie stężenia bilirubiny, zwiększenie aktywności fosfatazy alkalicznej, zwiększenie aktywności GGTA Żółtaczka, zwiększenie stężenia sprzężonej bilirubiny (z lub bez towarzyszącego zwiększenia aktywności AlAT), cholestaza, zapalenie wątroby (w tym uszkodzenie komórek wątroby)
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Świąd (w tym niezbyt częste przypadki świądu uogólnionego), wysypka, siniaczenie, krwotok skórny i podskórny Pokrzywka Zespół Stevensa-Johnsona lub toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Ból kończyny Wylew krwi do stawu Krwawienie domięśniowe Zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, wtórny do krwawienia
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Krwotok z układu moczowo-płciowego (w tym krwiomocz i nadmierne krwawienie miesiączkowe), zaburzenie czynności nerek Niewydolność nerek/ostra niewydolność nerek, wtórna do krwawienia, wystarczającego do spowodowania hipoperfuzji
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Gorączka, obrzęk obwodowy, ogólne obniżenie siły i energii (w tym zmęczenie i astenia) Złe samopoczucie (w tym niemoc) Obrzęk miejscowy
Badania diagnostyczne Zwiększenie LDHA, zwiększenie aktywności lipazy, zwiększenie aktywności amylazy
Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach Krwotok po zabiegu medycznym (w tym niedokrwistość pooperacyjna i krwotok z rany), stłuczenie, wydzielina z rany Tętniak rzekomy

Częstotliwość krwawień i anemii w poszczególnych wskazaniach

Poniższa tabela przedstawia odsetek krwawień i anemii obserwowany u pacjentów otrzymujących rywaroksaban w różnych wskazaniach terapeutycznych.10

Wskazanie Dowolne krwawienie Anemia
Profilaktyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) u dorosłych pacjentów po przebytej planowej aloplastyce stawu biodrowego lub kolanowego 6,8% pacjentów 5,9% pacjentów
Profilaktyka ŻChZZ u pacjentów hospitalizowanych z powodów niechirurgicznych 12,6% pacjentów 2,1% pacjentów
Leczenie zakrzepicy żył głębokich (ZŻG), zatorowości płucnej (ZP) i profilaktyka nawrotów 23% pacjentów 1,6% pacjentów
Leczenie ŻChZZ i profilaktyka nawrotów ŻChZZ u donoszonych noworodków i dzieci w wieku poniżej 18 lat po rozpoczęciu standardowego leczenia przeciwzakrzepowego 39,5% pacjentów 4,6% pacjentów
Profilaktyka udaru i zatorowości obwodowej u pacjentów z migotaniem przedsionków niezwiązanym z wadą zastawkową 28 na 100 pacjentolat 2,5 na 100 pacjentolat
Profilaktyka zdarzeń zakrzepowych o podłożu miażdżycowym u pacjentów po ostrym zespole wieńcowym (OZW) 22 na 100 pacjentolat 1,4 na 100 pacjentolat
Profilaktyka zdarzeń zakrzepowych o podłożu miażdżycowym u pacjentów z CAD/PAD 6,7 na 100 pacjentolat 0,15 na 100 pacjentolat

Monitoring pacjentów stosujących Rivaroxaban APC

Ze względu na zwiększone ryzyko krwawień, oprócz odpowiedniego nadzoru klinicznego, zaleca się rozważenie badań laboratoryjnych hemoglobiny/hematokrytu w celu wykrywania utajonego krwawienia i określania ilościowego znaczenia klinicznego jawnego krwawienia, jeśli uzna się to za stosowne.11

Podczas oceny stanu każdego pacjenta, u którego stosuje się leki przeciwzakrzepowe, w tym Rivaroxaban APC, należy zawsze uwzględniać możliwość wystąpienia krwotoku. Jest to szczególnie istotne w przypadku pacjentów z grupy zwiększonego ryzyka.12

Postępowanie w przypadku wystąpienia krwawienia

W przypadku wystąpienia powikłań krwotocznych u pacjenta otrzymującego rywaroksaban, należy opóźnić podanie następnej dawki leku lub, jeśli to konieczne, przerwać leczenie. W zależności od nasilenia krwawienia, konieczne może być wdrożenie odpowiedniego leczenia objawowego, jak ucisk mechaniczny, interwencja chirurgiczna, uzupełnienie płynów oraz wsparcie hemodynamiczne. W przypadku ciężkiego krwawienia zagrażającego życiu, które nie może być kontrolowane za pomocą wymienionych środków, należy rozważyć podanie swoistego czynnika odwracającego działanie inhibitorów czynnika Xa.

  1. 27.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl