Działania niepożądane
Ritonavir Accord 100 mg
Ritonavir Accord, stosowany zarówno jako wzmacniacz farmakokinetyczny inhibitorów proteazy, jak i samodzielny lek przeciwretrowirusowy, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które różnią się w zależności od schematu terapii. Najczęściej obserwowane objawy dotyczą układu pokarmowego (biegunka, nudności, wymioty, ból brzucha), układu nerwowego (parestezje jamy ustnej i obwodowe, ból głowy, zawroty głowy) oraz ogólnego samopoczucia (zmęczenie, osłabienie). Często występują również zaburzenia hematologiczne (leukopenia, małopłytkowość), metaboliczne (hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, dna moczanowa), a także reakcje nadwrażliwości, w tym pokrzywka i obrzęk twarzy. Wśród poważniejszych działań niepożądanych odnotowano zapalenie wątroby z podwyższeniem enzymów AspAT, AlAT i GGT, żółtaczkę, zapalenie trzustki, a także zaburzenia sercowo-naczyniowe, takie jak zawał mięśnia sercowego i nadciśnienie tętnicze.
<h3 id="dzialania-niepozadane-rytonawiru”>Działania niepożądane leku Ritonavir Accord
Rytonawir jest lekiem przeciwretrowirusowym, który może być stosowany w dwóch głównych funkcjach: jako lek wzmacniający właściwości farmakokinetyczne innych inhibitorów proteazy lub jako samodzielny lek przeciwretrowirusowy. Profil działań niepożądanych różni się w zależności od sposobu zastosowania.1
Podsumowanie profilu bezpieczeństwa
Najczęściej obserwowane działania niepożądane u pacjentów otrzymujących rytonawir, zarówno w monoterapii jak i w skojarzeniu z innymi lekami przeciwretrowirusowymi, dotyczą głównie układu pokarmowego, układu nerwowego oraz ogólnego samopoczucia pacjenta. Do najczęstszych należą: biegunka, nudności, wymioty, bóle brzucha (zarówno w nadbrzuszu jak i w dolnej części brzucha), zaburzenia neurologiczne (w tym parestezje jamy ustnej i obwodowe) oraz zmęczenie i osłabienie.2
Szczegółowy przegląd działań niepożądanych
Poniżej przedstawiono działania niepożądane o nasileniu od umiarkowanego do ciężkiego, które mają możliwy lub prawdopodobny związek ze stosowaniem rytonawiru. Działania niepożądane pogrupowano według układów i narządów oraz częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) i częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).3
Tabelaryczny wykaz działań niepożądanych
| Układ/narząd | Częstość występowania | Działanie niepożądane |
|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Często | Zmniejszenie liczby krwinek białych, zmniejszenie stężenia hemoglobiny, zmniejszenie liczby neutrofilów, zwiększenie liczby eozynofilów, małopłytkowość |
| Niezbyt często | Zwiększenie liczby neutrofilów | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Często | Nadwrażliwość, w tym pokrzywka i obrzęk twarzy |
| Rzadko | Anafilaksja | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Często | Hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, dna moczanowa, obrzęk i obrzęki obwodowe, odwodnienie (zwykle związane z objawami żołądkowo-jelitowymi) |
| Niezbyt często | Cukrzyca | |
| Rzadko | Hiperglikemia | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bardzo często | Zaburzenia smaku, parestezje jamy ustnej i obwodowe, ból głowy, zawroty głowy, neuropatia obwodowa |
| Często | Bezsenność, lęk, splątanie, zaburzenia uwagi, omdlenie, drgawki | |
| Zaburzenia oka | Niezbyt często | Niewyraźne widzenie |
| Zaburzenia serca | Często | Zawał mięśnia sercowego |
| Zaburzenia naczyniowe | Często | Nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, w tym niedociśnienie ortostatyczne, ziębnięcie dłoni i stóp |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Często | Zapalenie gardła, ból jamy ustnej i gardła, kaszel |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Bardzo często | Ból brzucha (w nadbrzuszu i w dolnej części brzucha), nudności, biegunka (w tym ciężka z zaburzeniami równowagi elektrolitowej), wymioty, niestrawność |
| Często | Jadłowstręt, wzdęcia, owrzodzenie jamy ustnej, krwotok z przewodu pokarmowego, choroba refluksowa przełyku, zapalenie trzustki | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Często | Zapalenie wątroby (w tym zwiększenie aktywności AspAT, AlAT i GGT), zwiększenie stężenia bilirubiny (w tym żółtaczka) |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Bardzo często | Świąd, wysypka (w tym wysypka rumieniowa i plamkowo-grudkowa) |
| Często | Trądzik | |
| Rzadko | Zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Często | Ból stawów i ból pleców |
| Często | Zapalenie mięśni, rabdomioliza, ból mięśni, miopatia i (lub) zwiększenie aktywności CK | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Często | Zwiększone wydalanie moczu, zaburzenia czynności nerek (np. skąpomocz, zwiększone stężenie kreatyniny) |
| Niezbyt często | Ostra niewydolność nerek | |
| Niezbyt często | Kamica nerkowa | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Często | Krwotok miesiączkowy |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Bardzo często | Uczucie zmęczenia, w tym osłabienie, zaczerwienienie skóry, odczucie gorąca |
| Często | Gorączka, zmniejszenie masy ciała | |
| Badania diagnostyczne | Często | Zwiększona aktywność amylazy, zmniejszone stężenie wolnej i całkowitej tyroksyny |
| Często | Zwiększone stężenie glukozy, zwiększone stężenie magnezu, zwiększona aktywność fosfatazy zasadowej |
Szczegółowy opis wybranych działań niepożądanych
Zaburzenia wątroby
U pacjentów otrzymujących rytonawir w monoterapii lub razem z innymi lekami przeciwretrowirusowymi obserwowano przypadki zwiększenia aktywności enzymów wątrobowych przekraczające pięciokrotnie górną granicę normy, kliniczne objawy zapalenia wątroby oraz żółtaczkę.4
Zaburzenia metaboliczne
Terapia przeciwretrowirusowa może prowadzić do istotnych zmian parametrów metabolicznych, takich jak zwiększenie masy ciała oraz podwyższenie stężenia lipidów i glukozy we krwi.5
Zespół rekonstrukcji immunologicznej
U pacjentów z ciężkim niedoborem odporności poddawanych skojarzonemu leczeniu przeciwretrowirusowemu (CART) może wystąpić reakcja zapalna na bezobjawowe lub resztkowe zakażenia oportunistyczne. Zgłaszano również zaburzenia autoimmunologiczne, takie jak choroba Gravesa i autoimmunologiczne zapalenie wątroby, które mogą pojawić się wiele miesięcy po rozpoczęciu leczenia.6
Zapalenie trzustki
Zapalenie trzustki obserwowano u pacjentów otrzymujących rytonawir, w tym u osób z hipertriglicerydemią. W niektórych przypadkach doszło do zgonu pacjenta. Należy podkreślić, że u pacjentów z zaawansowaną chorobą wywołaną przez HIV istnieje ryzyko podwyższenia stężenia triglicerydów i zapalenia trzustki.7
Martwica kości
Przypadki martwicy kości odnotowano głównie u pacjentów z ogólnie znanymi czynnikami ryzyka, zaawansowaną chorobą spowodowaną przez HIV lub poddanych długotrwałemu leczeniu przeciwretrowirusowemu. Dokładna częstość występowania tego powikłania nie jest znana.8
Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
Profil bezpieczeństwa stosowania rytonawiru u dzieci w wieku 2 lat i starszych jest generalnie podobny do profilu bezpieczeństwa obserwowanego u dorosłych pacjentów.9
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:10
- Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Tel.: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również do podmiotu odpowiedzialnego.11
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania