Działania niepożądane
Pyralgina 500 mg
Metamizol sodowy jednowodny, substancja czynna Pyralginy, może wywoływać poważne działania niepożądane, w tym agranulocytozę (bardzo rzadko, <1/10 000), charakteryzującą się drastycznym spadkiem granulocytów i objawami takimi jak wysoka gorączka, dreszcze, bóle gardła oraz zapalenie błon śluzowych, co może prowadzić do zgonu. Inne hematologiczne działania niepożądane to leukopenia (rzadko, ≥1/10 000 do <1/1 000), małopłytkowość (bardzo rzadko, <1/10 000), niedokrwistość hemolityczna i aplastyczna oraz uszkodzenie szpiku o nieznanej częstości. U pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej możliwa jest hemoliza krwinek. Reakcje anafilaktoidalne i anafilaktyczne, w tym wstrząs anafilaktyczny (częstość nieznana), mogą wystąpić nawet po wcześniejszym bezpowikłowym stosowaniu leku. Objawy nadwrażliwości obejmują zmiany skórne, duszność, obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli oraz zaburzenia rytmu serca. Rzadko obserwuje się astmę analgetyczną u pacjentów z predyspozycjami.
- Działania niepożądane leku Pyralgina 500 mg
- Zaburzenia krwi i układu chłonnego
- Zaburzenia układu immunologicznego
- Zaburzenia układu nerwowego
- Zaburzenia naczyniowe
- Zaburzenia żołądka i jelit
- Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
- Zaburzenia nerek i dróg moczowych
- Tabela działań niepożądanych leku Pyralgina 500 mg
Działania niepożądane leku Pyralgina 500 mg
Pyralgina zawierająca jako substancję czynną metamizol sodowy jednowodny może wywoływać szereg działań niepożądanych o różnym stopniu nasilenia i częstości występowania. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis potencjalnych zagrożeń związanych z terapią tym lekiem, sklasyfikowanych według układów i narządów zgodnie z konwencją MedDRA.1
Zaburzenia krwi i układu chłonnego
Jednym z najpoważniejszych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem metamizolu jest agranulocytoza – stan charakteryzujący się drastycznym spadkiem liczby granulocytów we krwi. Występuje bardzo rzadko, jednak może prowadzić do zgonu. Typowe objawy agranulocytozy obejmują: wysoką gorączkę, dreszcze, bóle gardła, trudności w połykaniu oraz stany zapalne błony śluzowej jamy ustnej, nosa, gardła, narządów płciowych i odbytnicy. Badania wykazują, że ryzyko wystąpienia agranulocytozy może wzrosnąć w przypadku stosowania metamizolu przez okres dłuższy niż tydzień, choć reakcja ta nie zależy od dawki.2
Z częstością określaną jako rzadka może wystąpić leukopenia. Bardzo rzadko odnotowywane są przypadki małopłytkowości. Reakcje te mają prawdopodobnie podłoże immunologiczne i mogą wystąpić nawet u pacjentów, którzy wcześniej przyjmowali metamizol bez powikłań.3
Z nieznana częstością mogą wystąpić: niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość aplastyczna oraz uszkodzenie szpiku, które niekiedy może zakończyć się zgonem. U pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej metamizol może wywoływać hemolizę krwinek.4
Zaburzenia układu immunologicznego
Stosowanie Pyralginy może prowadzić do reakcji anafilaktoidalnych lub anafilaktycznych (rzadko), a nawet do wstrząsu anafilaktycznego (częstość nieznana), który stanowi zagrożenie dla życia. Reakcje te mogą rozwinąć się w trakcie podawania leku lub w pierwszej godzinie po jego zastosowaniu. Należy podkreślić, że mogą wystąpić mimo wcześniejszego stosowania metamizolu bez powikłań.5
Mniej nasilone reakcje nadwrażliwości objawiają się zmianami skórnymi i w obrębie błon śluzowych (świąd, pieczenie, zaczerwienienie, pokrzywka, obrzęk), dusznością oraz rzadziej zaburzeniami żołądka i jelit. Takie łagodniejsze reakcje mogą jednak przechodzić w cięższe formy z uogólnioną pokrzywką, ciężkim obrzękiem naczynioruchowym (w tym krtani), ciężkim skurczem oskrzeli, zaburzeniami rytmu serca, spadkiem ciśnienia tętniczego i wstrząsem.6
Bardzo rzadko występuje astma analgetyczna i napady astmy, szczególnie u pacjentów z zespołem astmy analgetycznej, u których reakcje uczuleniowe objawiają się typowymi napadami astmy.7
Zaburzenia układu nerwowego
Z nieznana częstością mogą wystąpić bóle i zawroty głowy.8
Zaburzenia naczyniowe
Niezbyt często podczas lub po podaniu Pyralginy mogą wystąpić reakcje hipotensyjne, które prawdopodobnie są uwarunkowane farmakologicznie i nie towarzyszą im objawy reakcji anafilaktycznych lub anafilaktoidalnych. Reakcje te mogą prowadzić do nadmiernego zmniejszenia ciśnienia tętniczego. Szybkie podanie dożylne zwiększa ryzyko wystąpienia niedociśnienia.9
W przypadku bardzo wysokiej gorączki może wystąpić zależne od dawki krytyczne zmniejszenie ciśnienia krwi bez objawów nadwrażliwości.10
Zaburzenia żołądka i jelit
Z nieznaną częstością mogą pojawić się dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak: nudności, wymioty, bóle brzucha, podrażnienie żołądka, biegunka oraz suchość błony śluzowej jamy ustnej.11
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
Z nieznaną częstością może wystąpić polekowe uszkodzenie wątroby, w tym ostre zapalenie wątroby, żółtaczka oraz zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych.12
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
Pyralgina może wywoływać różne reakcje skórne o różnym nasileniu:
- Niezbyt często: wysypka polekowa13
- Rzadko: wysypka (np. plamkowo-grudkowa)14
- Bardzo rzadko: zespół Stevensa-Johnsona (SJS) lub toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN, choroba Lyella) – w takich przypadkach konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia15
- Częstość nieznana: reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (zespół DRESS)16
Zaburzenia nerek i dróg moczowych
Bardzo rzadko może wystąpić nagłe pogorszenie czynności nerek, mogące objawiać się białkomoczem, skąpomoczem lub bezmoczem oraz ostrą niewydolnością nerek. Może rozwinąć się również śródmiąższowe zapalenie nerek.17
Z nieznaną częstością, po zastosowaniu bardzo dużych dawek metamizolu, jego nieszkodliwy metabolit może powodować czerwone zabarwienie moczu.18
Tabela działań niepożądanych leku Pyralgina 500 mg
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Objawy i zagrożenia |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Leukopenia | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Zmniejszenie liczby białych krwinek |
| Agranulocytoza | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Drastyczny spadek liczby granulocytów, objawy: wysoka gorączka, dreszcze, bóle gardła, trudności w połykaniu, zapalenie błon śluzowych; przypadki mogą kończyć się śmiercią | |
| Małopłytkowość | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Zmniejszenie liczby płytek krwi, może powodować zaburzenia krzepnięcia | |
| Niedokrwistość hemolityczna/aplastyczna | Częstość nieznana | Rozpad krwinek czerwonych/zahamowanie wytwarzania krwinek | |
| Uszkodzenie szpiku | Częstość nieznana | Może prowadzić do zgonu | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje anafilaktoidalne lub anafilaktyczne | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Od łagodnych objawów (świąd, zaczerwienienie) po ciężkie formy z obrzękiem, skurczem oskrzeli i zaburzeniami rytmu serca |
| Astma analgetyczna, napady astmy | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Szczególnie u pacjentów z zespołem astmy analgetycznej | |
| Wstrząs anafilaktyczny | Częstość nieznana | Stan zagrażający życiu, wymaga natychmiastowej interwencji medycznej | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bóle i zawroty głowy | Częstość nieznana | Może upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn |
| Zaburzenia naczyniowe | Reakcje hipotensyjne | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Nadmierne zmniejszenie ciśnienia tętniczego; ryzyko wzrasta przy szybkim podaniu dożylnym |
| Krytyczne zmniejszenie ciśnienia krwi przy wysokiej gorączce | Częstość nieznana | Zależne od dawki, bez objawów nadwrażliwości | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności, wymioty, bóle brzucha, podrażnienie żołądka, biegunka, suchość błony śluzowej jamy ustnej | Częstość nieznana | Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego mogące wpływać na komfort stosowania leku |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Polekowe uszkodzenie wątroby, ostre zapalenie wątroby, żółtaczka, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych | Częstość nieznana | Wymaga monitorowania parametrów wątrobowych u pacjentów z przedłużonym stosowaniem leku |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka polekowa | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Reakcja skórna o łagodnym nasileniu |
| Wysypka (np. plamkowo-grudkowa) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Zmiany skórne wymagające przerwania stosowania leku | |
| Zespół Stevensa-Johnsona (SJS) lub toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN) | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Ciężkie reakcje skórne zagrażające życiu, wymagające natychmiastowego przerwania leczenia | |
| Reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (zespół DRESS) | Częstość nieznana | Ciężka reakcja nadwrażliwości z zajęciem narządów wewnętrznych | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Nagłe pogorszenie czynności nerek, śródmiąższowe zapalenie nerek | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Może objawiać się białkomoczem, skąpomoczem, bezmoczem lub prowadzić do ostrej niewydolności nerek |
| Czerwone zabarwienie moczu | Częstość nieznana | Po zastosowaniu bardzo dużych dawek, spowodowane wydalaniem nieszkodliwego metabolitu |
W przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów agranulocytozy, pancytopenii lub ciężkich reakcji skórnych należy natychmiast przerwać podawanie produktu Pyralgina i skontrolować obraz krwi. Leczenie powinno zostać przerwane również w razie pogorszenia się stanu zdrowia pacjenta, pojawienia się lub nawrotu gorączki i wystąpienia zapalenia błon śluzowych, szczególnie jamy ustnej, nosa i gardła.19
Należy poinformować pacjenta, aby w przypadku wystąpienia objawów reakcji anafilaktycznej natychmiast odstawił produkt i wezwał pomoc lekarską, gdyż istnieje zagrożenie życia.20
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.21
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl22
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.23
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania