Wpływ metamizolu na płodność, ciążę i laktację

Metamizol sodowy, substancja czynna zawarta w produkcie leczniczym Pyralgina, wymaga szczególnej uwagi przy stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, kobiet w ciąży oraz matek karmiących piersią. Lekarz powinien przeprowadzić dokładną analizę stosunku korzyści do ryzyka przed zaleceniem tego leku pacjentce z wymienionych grup, mając na uwadze zarówno potencjalne korzyści terapeutyczne, jak i możliwe zagrożenia.¹

Stosowanie metamizolu w okresie ciąży

Dokumentacja medyczna dotycząca bezpieczeństwa stosowania metamizolu u kobiet ciężarnych jest ograniczona. Na podstawie dostępnych danych klinicznych pochodzących od pacjentek, które otrzymywały metamizol w pierwszym trymestrze ciąży (n=568), nie stwierdzono dowodów na teratogenne lub embriotoksyczne działanie substancji.²

Decyzję o zastosowaniu metamizolu u kobiety ciężarnej należy podejmować z uwzględnieniem następujących zasad podzielonych według trymestru ciąży:

Pierwszy i drugi trymestr ciąży

W uzasadnionych przypadkach klinicznych, gdy brak jest alternatywnych metod leczenia, można rozważyć podanie metamizolu w pojedynczych dawkach w pierwszym i drugim trymestrze ciąży. Należy jednak podkreślić, że generalnie nie zaleca się stosowania metamizolu w tym okresie.³

Podejmując decyzję o zastosowaniu leku, należy uwzględnić fakt, że metamizol przenika przez barierę łożyskową, co wiąże się z ekspozycją płodu na działanie substancji czynnej.⁴

Trzeci trymestr ciąży

Stosowanie metamizolu w trzecim trymestrze ciąży jest przeciwwskazane ze względu na udokumentowany szkodliwy wpływ na płód. Do negatywnych konsekwencji ekspozycji płodu na metamizol w tym okresie należą:

• Zaburzenia czynności nerek płodu
• Zwężenie przewodu tętniczego Botalla

⁵

Postępowanie w przypadku nieumyślnego podania

W sytuacji, gdy doszło do nieumyślnego podania metamizolu kobiecie w trzecim trymestrze ciąży, należy niezwłocznie wdrożyć procedury monitorujące stan płodu. Zaleca się wykonanie:

• Badania ultrasonograficznego z oceną płynu owodniowego
• Badania echokardiograficznego z oceną drożności przewodu tętniczego

⁶

Dane z badań przedklinicznych

Badania na modelach zwierzęcych wykazały, że metamizol może wywierać szkodliwy wpływ na rozrodczość, jednak nie zaobserwowano działania teratogennego.⁷

Stosowanie metamizolu w okresie karmienia piersią

Metabolity metamizolu przenikają do mleka kobiecego w znaczących stężeniach, co stwarza potencjalne ryzyko dla niemowlęcia karmionego piersią. Nie można wykluczyć wystąpienia działań niepożądanych u karmionego dziecka.⁸

Z uwagi na powyższe, w okresie karmienia piersią należy przestrzegać następujących zasad:

1. Unikanie wielokrotnego stosowania – należy szczególnie unikać powtarzalnego podawania metamizolu kobiecie karmiącej piersią.⁹
2. Postępowanie po pojedynczej dawce – w przypadku jednorazowego zastosowania metamizolu, należy poinformować pacjentkę o konieczności odciągania i wylewania pokarmu przez 48 godzin od momentu przyjęcia leku.¹⁰

Lekarz przepisujący metamizol kobiecie karmiącej piersią powinien dokładnie poinformować pacjentkę o konieczności przerwania karmienia na odpowiedni okres i rozważyć alternatywne metody analgezji, jeśli przerwanie karmienia stanowiłoby problem dla matki lub dziecka.