Właściwości farmakodynamiczne leku PHINGROUM

PHINGROUM zawiera substancję czynną sytagliptynę (w postaci chlorowodorku jednowodnego) w dawkach 25 mg, 50 mg lub 100 mg. Należy do grupy farmakoterapeutycznej inhibitorów dipeptydylopeptydazy 4 (DPP-4), oznaczonej kodem ATC: A10BH01, stosowanej w leczeniu cukrzycy typu 2.¹

Mechanizm działania

Sytagliptyna jest doustnym lekiem hipoglikemizującym z grupy inhibitorów dipeptydylopeptydazy 4 (DPP-4). Poprawa kontroli glikemii podczas terapii PHINGROUM wynika z pośrednictwa w zwiększaniu stężenia aktywnych hormonów z grupy inkretyn.²

Hormony inkretynowe, do których należą glukagonopodobny peptyd-1 (GLP-1) oraz zależny od glukozy polipeptyd insulinotropowy (GIP), są uwalniane w jelicie przez całą dobę, a ich stężenie zwiększa się w odpowiedzi na spożycie pokarmu. Inkretyny stanowią element systemu endogennego uczestniczącego w fizjologicznej kontroli homeostazy glukozy.³

Wpływ na wydzielanie insuliny i glukagonu

Gdy stężenie glukozy we krwi jest prawidłowe lub podwyższone, hormony GLP-1 i GIP zwiększają syntezę insuliny i jej uwalnianie z komórek beta trzustki poprzez wewnątrzkomórkowe szlaki sygnalizacyjne z udziałem cyklicznego AMP. Badania na zwierzęcych modelach cukrzycy typu 2 wykazały, że leczenie GLP-1 lub inhibitorami DPP-4 powoduje zwiększenie reaktywności komórek beta trzustki oraz stymuluje biosyntezę i uwalnianie insuliny.⁴

Zwiększone stężenie insuliny intensyfikuje wychwyt glukozy w tkankach. Dodatkowo, GLP-1 zmniejsza wydzielanie glukagonu przez komórki alfa trzustki. Kombinacja zmniejszonego stężenia glukagonu przy jednoczesnym zwiększeniu stężenia insuliny prowadzi do ograniczenia produkcji glukozy w wątrobie, co w konsekwencji obniża stężenie glukozy we krwi.⁵

Zależność działania od stężenia glukozy

Istotną cechą działania hormonów GLP-1 i GIP jest ich zależność od stężenia glukozy. Przy niskim stężeniu glukozy we krwi nie obserwuje się pobudzenia uwalniania insuliny ani hamowania wydzielania glukagonu przez GLP-1. Zarówno w przypadku GLP-1, jak i GIP, stymulacja uwalniania insuliny nasila się wraz ze wzrostem stężenia glukozy powyżej wartości prawidłowych.⁶

Co ważne z perspektywy bezpieczeństwa terapii, GLP-1 nie zaburza prawidłowej odpowiedzi glukagonu na hipoglikemię, co stanowi istotną różnicę w porównaniu z mechanizmem działania pochodnych sulfonylomocznika.⁷

Rola enzymu DPP-4 i działanie sytagliptyny

Aktywność hormonów inkretynowych jest naturalnie ograniczana przez enzym DPP-4, który powoduje szybką hydrolizę tych związków z wytworzeniem nieaktywnych produktów. Sytagliptyna, działając jako inhibitor DPP-4, zapobiega hydrolizie hormonów z grupy inkretyn, zwiększając w ten sposób stężenie aktywnych form GLP-1 i GIP w osoczu krwi.⁸

Poprzez zwiększenie stężenia aktywnych hormonów inkretynowych, sytagliptyna wzmaga uwalnianie insuliny oraz redukuje stężenie glukagonu w sposób zależny od stężenia glukozy. U pacjentów z cukrzycą typu 2 i hiperglikemią te zmiany w stężeniu insuliny i glukagonu prowadzą do zmniejszenia wartości hemoglobiny glikowanej A1c (HbA1c) oraz redukcji stężenia glukozy na czczo i po posiłku.⁹

Selektywność działania

Sytagliptyna jest silnym i wysoce selektywnym inhibitorem enzymu DPP-4 i nie powoduje zahamowania blisko spokrewnionych enzymów DPP-8 czy DPP-9 w stężeniach terapeutycznych, co przyczynia się do korzystnego profilu bezpieczeństwa leku.¹⁰

Porównanie z innymi lekami hipoglikemizującymi

Mechanizm działania sytagliptyny, zależny od stężenia glukozy, istotnie różni się od mechanizmu działania pochodnych sulfonylomocznika. Te drugie powodują zwiększenie wydzielania insuliny nawet przy niskim stężeniu glukozy, co może prowadzić do hipoglikemii zarówno u pacjentów z cukrzycą typu 2, jak i u osób zdrowych. Sytagliptyna, dzięki zależnemu od glukozy mechanizmowi działania, charakteryzuje się mniejszym ryzykiem wywoływania hipoglikemii.¹¹