Działania niepożądane
Ortanol Max 20 mg
Profil bezpieczeństwa omeprazolu w dawce 20 mg obejmuje szeroki zakres działań niepożądanych o różnej częstości występowania. Najczęściej obserwowane (1-10%) to bóle głowy, ból brzucha, zaparcia, biegunka, wzdęcia oraz nudności i/lub wymioty. Szczególną uwagę zwracają ciężkie skórne reakcje nadwrażliwości (SCARs), takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), DRESS oraz ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP), które, choć rzadkie, mogą zagrażać życiu i wymagają natychmiastowej interwencji. Ponadto, omeprazol może powodować zaburzenia elektrolitowe, w tym hipomagnezemię o nieznanej częstości, prowadzącą do wtórnej hipokalcemi i hipokaliemii, co wymaga monitorowania elektrolitów u pacjentów z objawami takimi jak tężyczka, majaczenie czy arytmia.
Profil bezpieczeństwa omeprazolu w leku Ortanol Max
Profil bezpieczeństwa omeprazolu w dawce 20 mg (kapsułki dojelitowe, twarde) uwzględnia szeroki zakres potencjalnych działań niepożądanych o zróżnicowanej częstości występowania. Do najczęściej obserwowanych działań niepożądanych należą dolegliwości występujące u 1-10% pacjentów, takie jak: bóle głowy, ból brzucha, zaparcie, biegunka, wzdęcie oraz nudności i/lub wymioty. Na szczególną uwagę zasługują ciężkie skórne działania niepożądane (SCARs), których wystąpienie odnotowano w związku z terapią omeprazolem.1
Poważne skórne reakcje niepożądane
Wśród ciężkich skórnych działań niepożądanych związanych z leczeniem omeprazolem wymienia się: zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), reakcję polekową z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS) oraz ostrą uogólnioną osutkę krostkową (AGEP). Reakcje te, choć występują rzadko, wymagają natychmiastowej interwencji ze względu na potencjalnie zagrażający życiu charakter.2
Zaburzenia elektrolitowe
Istotnym aspektem bezpieczeństwa omeprazolu są potencjalne zaburzenia gospodarki elektrolitowej. Hipomagnezemia stanowi działanie niepożądane o nieznanej częstości występowania, jednak może prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych. Ciężki niedobór magnezu może wtórnie powodować hipokalcemię oraz hipokaliemię. U pacjentów obserwujących objawy sugerujące zaburzenia elektrolitowe, takie jak zmęczenie, tężyczka, majaczenie, zawroty głowy czy arytmia, należy rozważyć monitorowanie stężenia elektrolitów.3
Systematyczny przegląd działań niepożądanych
Poniższa tabela przedstawia systematyczne zestawienie działań niepożądanych obserwowanych podczas badań klinicznych oraz po wprowadzeniu omeprazolu do obrotu. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania oraz zgodnie z klasyfikacją układów i narządów.4
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Leukopenia, trombocytopenia | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Zmniejszenie liczby białych krwinek lub płytek krwi |
| Agranulocytoza, pancytopenia | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Ciężki zanik granulocytów lub zmniejszenie liczby wszystkich elementów morfotycznych krwi | |
| Zaburzenia immunologiczne | Reakcje nadwrażliwości (gorączka, obrzęk naczynioruchowy, reakcja anafilaktyczna/wstrząs) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Nadmierna odpowiedź układu immunologicznego, mogąca zagrażać życiu |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hiponatremia | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Obniżenie stężenia sodu w surowicy krwi |
| Hipomagnezemia, hipokalcemia, hipokaliemia | Częstość nieznana | Obniżenie stężenia magnezu, wtórnie wapnia i potasu w surowicy krwi | |
| Zaburzenia psychiczne | Bezsenność | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Trudności z zasypianiem lub utrzymaniem snu |
| Pobudzenie, splątanie, depresja | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Zaburzenia nastroju i świadomości | |
| Agresja, omamy | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Zachowania agresywne, spostrzeganie nieistniejących bodźców | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Często (≥1/100 do <1/10) | Jeden z najczęstszych objawów niepożądanych |
| Zawroty głowy, parestezje, senność | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Zaburzenia czucia, zwiększona potrzeba snu | |
| Zaburzenia smaku | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Zmienione odczuwanie smaku | |
| Zaburzenia oka | Niewyraźne widzenie | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Pogorszenie ostrości widzenia |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Zawroty głowy pochodzenia obwodowego | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Wrażenie wirowania otoczenia |
| Zaburzenia układu oddechowego | Skurcz oskrzeli | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Zwężenie dróg oddechowych powodujące trudności w oddychaniu |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Ból brzucha, zaparcie, biegunka, wzdęcie, nudności i/lub wymioty, polipy dna żołądka (łagodne) | Często (≥1/100 do <1/10) | Najczęściej występujące objawy żołądkowo-jelitowe |
| Suchość błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, kandydoza przewodu pokarmowego | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Zakażenia oportunistyczne i zapalenie błony śluzowej | |
| Mikroskopowe zapalenie jelita grubego | Częstość nieznana | Zapalenie rozpoznawane w badaniu mikroskopowym | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Podwyższone wartości enzymów wątrobowych w badaniach |
| Zapalenie wątroby z żółtaczką lub bez żółtaczki | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Stan zapalny wątroby | |
| Niewydolność wątroby, encefalopatia u pacjentów z wcześniej istniejącą chorobą wątroby | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Ciężkie zaburzenie czynności wątroby | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Zapalenie skóry, świąd, wysypka, pokrzywka | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Lżejsze reakcje skórne |
| Wypadanie włosów (łysienie), nadwrażliwość na światło, ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP), reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Poważniejsze reakcje skórne wymagające diagnostyki | |
| Rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Ciężkie, zagrażające życiu reakcje skórne | |
| Podostra postać skórna tocznia rumieniowatego | Częstość nieznana | Autoimmunologiczna choroba skóry | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bóle stawów, bóle mięśni | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Dolegliwości bólowe układu ruchu |
| Osłabienie siły mięśniowej | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Zmniejszenie wydolności mięśniowej | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek (mogące postępować do niewydolności nerek) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Zapalenie mogące prowadzić do trwałego uszkodzenia nerek |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Ginekomastia | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Złe samopoczucie, obrzęki obwodowe | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Ogólne pogorszenie samopoczucia, gromadzenie płynów |
| Zwiększona potliwość | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Nadmierne pocenie się |
Bezpieczeństwo stosowania u dzieci i młodzieży
Ocena bezpieczeństwa omeprazolu przeprowadzona u 310 pacjentów pediatrycznych (w wieku od 0 do 16 lat) wykazała, że profil działań niepożądanych jest generalnie zbliżony do tego obserwowanego u dorosłych. Badania długoterminowe obejmowały ograniczoną grupę 46 dzieci otrzymujących omeprazol przez okres do 749 dni w leczeniu podtrzymującym ciężkiego nadżerkowego zapalenia błony śluzowej przełyku. Istotną kwestią pozostaje brak szczegółowych danych dotyczących wpływu długotrwałego stosowania omeprazolu na procesy dojrzewania i wzrastania u dzieci.5
Zgłaszanie działań niepożądanych
Monitorowanie bezpieczeństwa po wprowadzeniu leku do obrotu jest kluczowym elementem farmakovigilance. Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.6
Kontakt w sprawie zgłoszeń
- Adres: Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Telefon: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego za wprowadzenie leku do obrotu.7
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania