Właściwości farmakokinetyczne
Mucofortin 600 mg

Właściwości farmakokinetyczne leku Mucofortin 600 mg

Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych acetylocysteiny, substancji czynnej leku Mucofortin 600 mg w postaci tabletek musujących. Analiza obejmuje procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji substancji z organizmu.¹

Wchłanianie

Acetylocysteina po podaniu doustnym wykazuje szybkie wchłanianie z przewodu pokarmowego, szczególnie gdy jest podawana w postaci roztworu. Substancję można wykryć w surowicy krwi już po 15 minutach od przyjęcia. Stężenie maksymalne w surowicy osiągane jest po około 60 minutach od zażycia preparatu.²

W trakcie wchłaniania zachodzą dwa istotne procesy:

• Częściowa deacetylacja w błonie śluzowej jelita
• Szybka przemiana metaboliczna w wątrobie podczas pierwszego przejścia

³

Bezwzględna dostępność biologiczna acetylocysteiny po podaniu doustnym jest stosunkowo niska i mieści się w zakresie 8-12% po zastosowaniu dawek od 200 do 1200 mg. Ta niska wartość wynika z intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia.⁴

Badania bilansu wagowego z użyciem acetylocysteiny znakowanej izotopowo (³⁵S) u szczurów i psów po różnych drogach podania (dożylnej, domięśniowej i doustnej) potwierdziły, że substancja niemal całkowicie wchłania się z przewodu pokarmowego, szczególnie w postaci roztworu.⁵

Dystrybucja

Po podaniu acetylocysteiny obserwuje się wzrost stężenia cysteiny, glutationu oraz grup tiolowych w surowicy krwi. Substancja wykazuje znaczące powinowactwo do białek osocza. Po około 5 godzinach od podania, 50% przyjętej dawki jest kowalencyjnie związane z białkami. Wartość ta zmniejsza się do około 20% po upływie 12 godzin.⁶

Objętość dystrybucji acetylocysteiny wynosi od 330 do 470 ml/kg, co wskazuje na dobrą penetrację do tkanek.⁷

Szczególnie istotne z klinicznego punktu widzenia są dane dotyczące dystrybucji acetylocysteiny w tkance płucnej, które uzyskano z badań u pacjenta z chorobą układu oddechowego po podaniu znakowanej izotopowo acetylocysteiny:

• Maksymalne stężenia w surowicy obserwowano po 2-3 godzinach
• Wysokie stężenie utrzymywało się przez 24 godziny
• Około 22% radioaktywności wykrywano w moczu z dobowej zbiórki
• Stężenie niezmienionego związku w miąższu płucnym po 5 godzinach od przyjęcia było zbliżone do stężenia w surowicy (stosunek 0,9-1,0)

⁸

Dystrybucja acetylocysteiny i jej metabolitów charakteryzuje się następującym rozkładem:

• W surowicy: 22% niezwiązanej acetylocysteiny i jej metabolitów, 14% leku związanego z białkami
• W miąższu płucnym: 48% niezwiązanej acetylocysteiny i jej metabolitów, 47% leku związanego z białkami

⁹

Warto dodać, że radioaktywność wykrywano również w wydzielinie oskrzelowej, chociaż w znacznie niższym stężeniu w porównaniu do stężenia w miąższu płucnym.¹⁰

Metabolizm

Acetylocysteina podlega złożonym procesom metabolicznym w organizmie. Początkowo wchodzi w szybkie reakcje z innymi związkami tiolowymi obecnymi w surowicy, takimi jak:

• Cysteina – tworząc acetylocysteinocysteinę
• Glutation – tworząc acetylocysteinoglutation
• Acetylocysteina – tworząc diacetylocysteinę

¹¹

W badaniach nad dostępnością biologiczną wykazano, że przy całkowitej dostępności biologicznej acetylocysteiny wynoszącej 9,1%, dostępność niezwiązanej acetylocysteiny stanowiła zaledwie 4,0%. Potwierdza to, że znaczna część leku ulega wiązaniu lub przemianom metabolicznym.¹²

Głównym procesem metabolicznym zachodzącym po wchłonięciu acetylocysteiny w przewodzie pokarmowym jest deacetylacja w wątrobie. W wyniku tego procesu powstaje cysteina, uznawana za aktywny metabolit. Po deacetylacji, dalsze przemiany metaboliczne acetylocysteiny przebiegają tak samo jak przemiany cysteiny.¹³

Eliminacja

Badania farmakokinetyczne prowadzone na zwierzętach laboratoryjnych z wykorzystaniem znakowanej izotopowo acetylocysteiny dostarczyły następujących informacji:

• U szczurów około 3% radioaktywności wykrywano w kale w okresie od 0 do 96 godzin po podaniu doustnym
• Podobną ilość (3-5%) stwierdzano również po podaniu domięśniowym i dożylnym
• Wskazuje to, że radioaktywność wykrywana w kale nie odpowiada ilości niewchłoniętej, lecz jest wynikiem wydzielania związku do żółci
• U psów ilość radioaktywności wykrywana w kale wynosiła 10% w ciągu 96 godzin

¹⁴

Mimo że brak bezpośrednio porównywalnych danych dla ludzi, przeprowadzono badania ADME (absorpcja, dystrybucja, metabolizm, eliminacja) z wykorzystaniem izotopu ³⁵S u pacjentów z zaburzeniami oddechowymi. W badaniach tych ilość leku wykrywanego w moczu w ciągu 24 godzin po podaniu wynosiła około 22%. Są to wyniki zbliżone do tych uzyskanych w badaniach na zwierzętach.¹⁵

Wydalanie acetylocysteiny charakteryzuje się następującymi parametrami:

• Ilość leku wykrywanego w moczu od 0 do 96 godzin po podaniu doustnym wynosiła 17% u szczurów oraz 26% u psów
• Ilość acetylocysteiny wydalanej z moczem w ciągu 12 godzin po podaniu doustnym u ludzi wynosiła jedynie 3% dawki
• Klirens nerkowy wynosi około 0,2 l/h/kg
• Tylko 20-30% podanej dawki acetylocysteiny jest wydalane z moczem

¹⁶

Dane te wskazują, że acetylocysteina jest wydalana wieloma drogami, a wydalanie nerkowe stanowi tylko część procesu eliminacji. Pozostała część podlega przemianom metabolicznym i jest wydalana innymi drogami, w tym poprzez wydzielanie do żółci.¹⁷