Właściwości farmakodynamiczne
Mifoglame 100 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Mifoglame

Mifoglame, zawierający 100 mg sytagliptyny w postaci chlorowodorku jednowodnego, należy do grupy farmakoterapeutycznej inhibitorów dipeptydylopeptydazy 4 (DPP-4), sklasyfikowanej pod kodem ATC: A10BH01. Jest to doustny lek hipoglikemizujący, którego mechanizm działania różni się istotnie od innych grup leków przeciwcukrzycowych.¹

Mechanizm działania

Skuteczność hipoglikemiczna preparatu Mifoglame wynika z jego pośredniego wpływu na zwiększenie stężenia aktywnych hormonów inkretynowych. Sytagliptyna, aktywna substancja leku, jest silnym i wysoce selektywnym inhibitorem enzymu DPP-4, który w warunkach fizjologicznych odpowiada za szybką degradację inkretyn. Co istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa farmakoterapii, sytagliptyna nie hamuje aktywności pokrewnych enzymów DPP-8 i DPP-9 w stężeniach stosowanych terapeutycznie.²

Wpływ na układ inkretynowy

Podstawę działania farmakodynamicznego preparatu Mifoglame stanowi jego wpływ na fizjologiczny system inkretynowy organizmu. Hormony inkretynowe, do których zaliczamy glukagonopodobny peptyd-1 (GLP-1) oraz zależny od glukozy polipeptyd insulinotropowy (GIP), są wydzielane przez komórki jelita przez całą dobę, a ich sekrecja znacząco wzrasta w odpowiedzi na posiłek. Inkretyny stanowią integralną część endogennego systemu regulującego homeostazę glukozy.³

Wpływ na wydzielanie insuliny

W warunkach prawidłowych lub podwyższonego stężenia glukozy we krwi, GLP-1 i GIP zwiększają syntezę i sekrecję insuliny z komórek beta trzustki. Proces ten zachodzi poprzez aktywację wewnątrzkomórkowych szlaków sygnałowych, z udziałem cyklicznego AMP. Badania na zwierzęcych modelach cukrzycy typu 2 wykazały, że terapia GLP-1 lub inhibitorami DPP-4 wzmacnia reaktywność komórek beta trzustki oraz stymuluje zarówno biosyntezę, jak i uwalnianie insuliny. Podwyższone stężenie insuliny prowadzi następnie do zwiększonego wychwytu glukozy przez tkanki obwodowe.⁴

Wpływ na wydzielanie glukagonu

Istotnym aspektem działania farmakodynamicznego sytagliptyny jest jej pośredni wpływ na hamowanie sekrecji glukagonu. GLP-1 zmniejsza wydzielanie glukagonu przez komórki alfa trzustki. Kombinacja dwóch efektów – obniżonego stężenia glukagonu przy jednoczesnym wzroście stężenia insuliny – prowadzi do ograniczenia produkcji glukozy w wątrobie, co skutkuje zmniejszeniem stężenia glukozy we krwi.⁵

Glikemiczna zależność działania

Szczególnie istotną cechą mechanizmu działania sytagliptyny jest jego zależność od stężenia glukozy we krwi. Działanie inkretyn (GLP-1 i GIP) na stymulację wydzielania insuliny i hamowanie sekrecji glukagonu występuje tylko przy prawidłowym lub podwyższonym stężeniu glukozy. W warunkach hipoglikemii nie obserwuje się:

• pobudzenia uwalniania insuliny przez GLP-1 – co zmniejsza ryzyko nadmiernego spadku glikemii⁶
• zahamowania wydzielania glukagonu przez GLP-1 – co pozwala zachować fizjologiczną odpowiedź glukagonową na niskie stężenie glukozy⁷

Wraz ze wzrostem stężenia glukozy powyżej wartości prawidłowych, intensyfikacji ulega stymulacja uwalniania insuliny zarówno przez GLP-1, jak i GIP. Ten glukozozależny mechanizm działania sytagliptyny istotnie różni się od mechanizmu działania pochodnych sulfonylomocznika, które zwiększają sekrecję insuliny niezależnie od aktualnego stężenia glukozy, co może prowadzić do hipoglikemii u pacjentów z cukrzycą typu 2 oraz u osób zdrowych.⁸

Biologiczne efekty terapii

Sytagliptyna poprzez hamowanie enzymu DPP-4 zapobiega szybkiej hydrolizie hormonów inkretynowych, zwiększając tym samym stężenie aktywnych form GLP-1 i GIP w osoczu krwi. Podwyższone stężenie aktywnych inkretyn skutkuje zwiększonym uwalnianiem insuliny oraz zmniejszeniem stężenia glukagonu w sposób zależny od stężenia glukozy. U pacjentów z cukrzycą typu 2 i hiperglikemią, opisane modyfikacje stężeń insuliny i glukagonu prowadzą do klinicznie istotnego zmniejszenia wartości hemoglobiny glikowanej (HbA1c) oraz obniżenia stężenia glukozy zarówno na czczo, jak i po posiłku.⁹