Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Lek Meladine SR (500 mg metforminy chlorowodorku w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu) nie powinien być stosowany w określonych sytuacjach klinicznych, które mogą zwiększać ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych lub zmniejszać skuteczność terapii. Przeciwwskazania do stosowania leku Meladine SR obejmują szereg stanów klinicznych, które należy dokładnie zidentyfikować przed wdrożeniem leczenia.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Stosowanie leku Meladine SR jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną (metforminę chlorowodorek) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Reakcje nadwrażliwości mogą objawiać się różnorodnymi symptomami, od łagodnych reakcji skórnych po poważne reakcje alergiczne zagrażające życiu.²

Stany związane z zaburzoną homeostazą glukozy

Stan przedśpiączkowy w cukrzycy stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania leku Meladine SR. W tej sytuacji klinicznej wymagane jest natychmiastowe wdrożenie insulinoterapii w warunkach szpitalnych, a nie leczenie doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi.³

Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej

Meladine SR jest przeciwwskazany we wszystkich stanach związanych z ostrą kwasicą metaboliczną, niezależnie od jej etiologii. Dotyczy to w szczególności:⁴

• Kwasicy mleczanowej – ciężkiego powikłania metabolicznego, które może wystąpić również jako działanie niepożądane metforminy
• Cukrzycowej kwasicy ketonowej – ostrego powikłania cukrzycy wymagającego leczenia insuliną

Zaburzenia czynności nerek

Ze względu na mechanizm eliminacji metforminy z organizmu, lek Meladine SR jest przeciwwskazany u pacjentów z:<sup data-drug="Meladine SR" data-section="Przeciwwskazania" title="Ciężka niewydolność nerek (GRF5

• Ciężką niewydolnością nerek definiowaną jako współczynnik filtracji kłębuszkowej (GFR) poniżej 30 mL/min

Należy także unikać stosowania leku w ostrych stanach mogących prowadzić do zaburzeń czynności nerek, takich jak:⁶

• Odwodnienie – które może prowadzić do zmniejszenia przepływu nerkowego i akumulacji metforminy
• Ciężkie zakażenia – mogące powodować wtórne zaburzenia czynności nerek
• Wstrząs – prowadzący do hipoperfuzji narządowej, w tym nerek

Stany prowadzące do niedotlenienia tkanek

Meladine SR jest przeciwwskazany w ostrych i przewlekłych chorobach, które mogą spowodować ostre niedotlenienie tkanek, takich jak:⁷

• Niewyrównana niewydolność serca – przez zmniejszenie perfuzji tkankowej zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej
• Niewydolność oddechowa – prowadzi do hipoksji tkankowej
• Świeżo przebyty zawał mięśnia sercowego – wiąże się z zaburzeniami hemodynamicznymi
• Wstrząs – powoduje niedotlenienie tkanek i narządów

Zaburzenia czynności wątroby i alkoholizm

Ze względu na istotną rolę wątroby w metabolizmie mleczanów, następujące stany stanowią przeciwwskazanie do stosowania leku Meladine SR:⁸

• Niewydolność wątroby – upośledza metabolizm kwasu mlekowego, zwiększając ryzyko kwasicy mleczanowej
• Ostre zatrucie alkoholem – może prowadzić do nasilonej produkcji mleczanów
• Alkoholizm – przewlekłe spożywanie alkoholu powoduje uszkodzenie wątroby oraz zwiększa ryzyko hipoglikemii podczas leczenia metforminą

Szczególne grupy pacjentów

Należy szczególnie uważnie rozważyć zastosowanie leku Meladine SR u pacjentów ze współistniejącymi schorzeniami lub w określonych sytuacjach klinicznych, które mogą zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Dotyczy to zwłaszcza pacjentów:

• W podeszłym wieku – ze względu na fizjologiczne zmniejszenie czynności nerek
• Poddawanych badaniom radiologicznym z użyciem jodowych środków kontrastowych
• Przygotowywanych do zabiegów chirurgicznych (konieczne czasowe odstawienie leku)
• Z umiarkowaną niewydolnością nerek (GFR 30-59 mL/min)

Rozpoznanie któregokolwiek z wymienionych przeciwwskazań wymaga odstąpienia od leczenia metforminą lub czasowego przerwania terapii do czasu ustąpienia czynników ryzyka. W przypadku pacjentów z cukrzycą wymagane jest wówczas zastosowanie alternatywnej terapii przeciwcukrzycowej.⁹