Interakcje leku
Indix SR 1,5 mg
Indapamid, tiazydopodobny lek moczopędny, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie z litem, co prowadzi do zwiększenia stężenia litu w surowicy i ryzyka toksyczności, wymagając monitorowania poziomu litu i dostosowania dawki. Indapamid może indukować hipokaliemię, co zwiększa ryzyko arytmii typu torsade de pointes przy współstosowaniu z lekami przeciwarytmicznymi klasy Ia i III oraz niektórymi lekami przeciwpsychotycznymi. Konieczne jest monitorowanie elektrolitów i EKG. NLPZ, w tym selektywne inhibitory COX-2 oraz kwas acetylosalicylowy w dawkach ≥ 3 g/dobę, mogą osłabiać efekt przeciwnadciśnieniowy indapamidu i zwiększać ryzyko ostrej niewydolności nerek u pacjentów odwodnionych, co wymaga kontroli czynności nerek i odpowiedniego nawodnienia.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Indapamid, jako lek moczopędny z grupy tiazydopodobnych, może wchodzić w liczne istotne interakcje z innymi lekami, które należy uwzględnić podczas terapii. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis potencjalnych interakcji z wyszczególnieniem przeciwwskazań oraz zaleceń dotyczących jednoczesnego stosowania innych produktów leczniczych.1
Leki przeciwwskazane do jednoczesnego stosowania
Lit – Jednoczesne stosowanie indapamidu z preparatami litu powoduje zwiększenie stężenia litu w surowicy z objawami przedawkowania, podobnie jak w przypadku diety ubogosodowej. Mechanizm tej interakcji wynika ze zmniejszonego wydalania litu z moczem. Jeżeli zastosowanie leku moczopędnego jest konieczne podczas terapii litem, należy uważnie monitorować stężenie litu w osoczu i odpowiednio dostosować dawkowanie preparatu litu.2
Leki wymagające szczególnej ostrożności
Leki indukujące torsade de pointes – Jednoczesne stosowanie indapamidu z lekami mogącymi wywoływać groźne dla życia zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes wymaga szczególnej ostrożności. Indapamid może powodować hipokaliemię, która jest czynnikiem predysponującym do wystąpienia tych zaburzeń rytmu. Podczas takiego leczenia skojarzonego konieczne jest monitorowanie stężenia elektrolitów w osoczu oraz wykonywanie badania EKG.3
Do leków indukujących torsade de pointes należą m.in.:4
- Leki przeciwarytmiczne klasy Ia (np. chinidyna, hydrochinidyna, dyzopiramid)5
- Leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, sotalol, dofetylid, ibutylid, bretylium)6
- Leki przeciwpsychotyczne:
- pochodne fenotiazyny (np. chloropromazyna, cyjamemazyna, lewomepromazyna, tiorydazyna, trifluoperazyna)7
- pochodne benzamidu (np. amisulpiryd, sulpiryd, sultopryd, tiapryd)8
- pochodne butyrofenonu (np. droperydol, haloperydol)9
- inne leki przeciwpsychotyczne (np. pimozyd)10
- Inne substancje (np. beprydyl, cyzapryd, difemanil, erytromycyna dożylna, halofantryna, mizolastyna, pentamidyna, sparfloksacyna, moksyfloksacyna, winkamina dożylna, metadon, astemizol, terfenadyna)11
Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) stosowane ogólnoustrojowo, w tym selektywne inhibitory COX-2 oraz duże dawki kwasu acetylosalicylowego (≥ 3 g/dobę), mogą zmniejszać przeciwnadciśnieniowe działanie indapamidu. Ponadto zwiększają ryzyko ostrej niewydolności nerek u pacjentów odwodnionych poprzez zmniejszenie przesączania kłębuszkowego. W przypadku takiego leczenia skojarzonego należy od początku terapii kontrolować czynność nerek oraz dbać o prawidłowe nawodnienie pacjenta.12
Inhibitory konwertazy angiotensyny (inhibitory ACE) – W przypadku jednoczesnego stosowania istnieje ryzyko nagłego niedociśnienia tętniczego i/lub ostrej niewydolności nerek, szczególnie gdy leczenie inhibitorem ACE jest rozpoczynane w sytuacji utrzymującego się niedoboru sodu (zwłaszcza u pacjentów ze zwężeniem tętnicy nerkowej).13
U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym otrzymujących wcześniej indapamid, należy:14
- odstawić lek moczopędny na 3 dni przed rozpoczęciem stosowania inhibitorów ACE, a następnie, jeżeli to konieczne, powrócić do leczenia lekiem moczopędnym nieoszczędzającym potasu, lub15
- rozpocząć leczenie inhibitorem ACE w małych dawkach i stopniowo je zwiększać.16
U pacjentów z zastoinową niewydolnością serca należy rozpocząć leczenie od bardzo małych dawek inhibitora ACE, jeżeli to możliwe po zmniejszeniu dawki leku moczopędnego nieoszczędzającego potasu.17
We wszystkich przypadkach stosowania inhibitorów ACE z indapamidem należy monitorować czynność nerek (stężenie kreatyniny) przez pierwsze tygodnie terapii.18
Inne produkty lecznicze wywołujące hipokaliemię:19
- amfoterycyna B stosowana dożylnie
- glikokortykosteroidy i mineralokortykosteroidy (stosowane ogólnoustrojowo)
- tetrakozaktyd
- leki przeczyszczające o działaniu pobudzającym perystaltykę
Leki te zwiększają ryzyko hipokaliemii poprzez działanie addycyjne. Należy kontrolować oraz korygować stężenie potasu w osoczu, zwłaszcza podczas równoczesnego leczenia glikozydami naparstnicy. Zaleca się stosowanie leków przeczyszczających niepobudzających perystaltyki.20
Baklofen – Nasila przeciwnadciśnieniowe działanie indapamidu. Podczas jednoczesnego stosowania należy zapewnić odpowiednie nawodnienie pacjenta oraz na początku leczenia kontrolować czynność nerek.21
Glikozydy naparstnicy – Hipokaliemia i/lub hipomagnezemia spowodowana przez indapamid nasila toksyczność glikozydów naparstnicy. Konieczne jest kontrolowanie stężenia potasu w osoczu, wykonanie badania EKG, a w razie konieczności modyfikacja leczenia.22
Allopurynol – Jednoczesne leczenie indapamidem może zwiększyć częstość reakcji nadwrażliwości na allopurynol.23
Jednoczesne stosowanie wymagające rozwagi
Leki moczopędne oszczędzające potas (amiloryd, spironolakton, triamteren) – Racjonalne kojarzenie tych leków może być korzystne dla niektórych pacjentów, jednak nie eliminuje ryzyka hipokaliemii lub hiperkaliemii (zwłaszcza u osób z niewydolnością nerek lub chorych na cukrzycę). Należy kontrolować stężenie potasu w osoczu i EKG, a jeżeli jest to konieczne, ponownie rozważyć sposób leczenia.24
Metformina – Istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia indukowanej przez metforminę kwasicy mleczanowej z powodu możliwości rozwoju czynnościowej niewydolności nerek związanej ze stosowaniem leków moczopędnych, zwłaszcza diuretyków pętlowych. Nie należy stosować metforminy, jeżeli stężenie kreatyniny w surowicy jest większe niż 1,5 mg/dl (135 μmol/l) u mężczyzn i 1,2 mg/dl (110 μmol/l) u kobiet.25
Środki kontrastujące zawierające jod – W przypadku odwodnienia wywołanego przez leki moczopędne zwiększa się ryzyko rozwoju ostrej niewydolności nerek, szczególnie jeśli zastosowano duże dawki jodowego środka kontrastującego. Przed podaniem środków kontrastujących należy odpowiednio nawodnić pacjenta.26
Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, neuroleptyki – Mogą nasilać działanie przeciwnadciśnieniowe indapamidu oraz zwiększać ryzyko wystąpienia hipotonii ortostatycznej (działanie addytywne).27
Wapń (sole wapnia) – Istnieje ryzyko hiperkalcemii w wyniku zmniejszonego wydalania wapnia przez nerki.28
Cyklosporyna, takrolimus – Występuje ryzyko zwiększenia stężenia kreatyniny w osoczu, bez zmiany stężenia cyklosporyny, nawet jeśli nie występuje utrata wody i/lub sodu.29
Kortykosteroidy, tetrakozaktyd (stosowane ogólnoustrojowo) – Powodują zmniejszone działanie przeciwnadciśnieniowe indapamidu wskutek zatrzymania wody i/lub sodu w wyniku działania kortykosteroidów.30
Interakcje z alkoholem
Alkohol etylowy może nasilać działanie hipotensyjne indapamidu, co może prowadzić do objawów niedociśnienia ortostatycznego, takich jak zawroty głowy, uczucie osłabienia, a nawet omdlenia. Mechanizm tej interakcji polega na naczyniowym działaniu rozszerzającym alkoholu, które sumuje się z działaniem indapamidu.31
Spożywanie alkoholu podczas leczenia indapamidem może również nasilać odwodnienie organizmu poprzez zwiększoną diurezę, co z kolei może prowadzić do zaburzeń elektrolitowych, szczególnie hipokaliemii. Hipokaliemia indukowana przez indapamid może być pogłębiona przez efekt diuretyczny alkoholu etylowego.32
Należy zdecydowanie odradzać pacjentom spożywanie alkoholu podczas terapii indapamidem, szczególnie na początku leczenia oraz u osób w podeszłym wieku, które są bardziej narażone na działania niepożądane związane z niedociśnieniem.
Tabela interakcji
| Lek/grupa leków | Rodzaj interakcji | Mechanizm i konsekwencje kliniczne | Postępowanie | Poziom istotności |
|---|---|---|---|---|
| Lit | Farmakokinetyczna | Zwiększenie stężenia litu w surowicy z objawami przedawkowania wskutek zmniejszonego wydalania litu z moczem | Monitorowanie stężenia litu w osoczu i dostosowanie dawki | Wysoki (przeciwwskazane jednoczesne stosowanie) |
| Leki indukujące torsade de pointes (leki przeciwarytmiczne klasy Ia i III, niektóre leki przeciwpsychotyczne i inne) | Farmakodynamiczna | Hipokaliemia indukowana przez indapamid zwiększa ryzyko arytmii komorowych, szczególnie torsade de pointes | Monitorowanie stężenia elektrolitów, badania EKG, korekta hipokaliemii | Wysoki (szczególna ostrożność) |
| NLPZ, w tym inhibitory COX-2, kwas acetylosalicylowy (≥3g/dobę) | Farmakodynamiczna | Zmniejszenie działania przeciwnadciśnieniowego, zwiększone ryzyko ostrej niewydolności nerek u pacjentów odwodnionych | Monitoring czynności nerek, właściwe nawodnienie pacjenta | Średni (ostrożność) |
| Inhibitory ACE | Farmakodynamiczna | Ryzyko nagłego niedociśnienia tętniczego i/lub ostrej niewydolności nerek przy rozpoczynaniu leczenia | Odstawienie indapamidu 3 dni przed stosowaniem inhibitora ACE lub rozpoczęcie od małych dawek inhibitora ACE | Średni (ostrożność) |
| Inne leki wywołujące hipokaliemię (amfoterycyna B, kortykosteroidy, tetrakozaktyd, leki przeczyszczające) | Farmakodynamiczna | Addycyjne działanie prowadzące do nasilenia hipokaliemii | Monitoring i korekta stężenia potasu | Średni (ostrożność) |
| Glikozydy naparstnicy | Farmakodynamiczna | Hipokaliemia nasila toksyczność naparstnicową | Monitorowanie stężenia potasu, EKG, modyfikacja leczenia | Wysoki (szczególna ostrożność) |
| Baklofen | Farmakodynamiczna | Nasilenie działania przeciwnadciśnieniowego | Nawodnienie pacjenta, kontrola czynności nerek | Średni (ostrożność) |
| Allopurynol | Farmakodynamiczna | Zwiększona częstość reakcji nadwrażliwości | Obserwacja pacjenta | Niski (rozwaga) |
| Diuretyki oszczędzające potas (amiloryd, spironolakton, triamteren) | Farmakodynamiczna | Ryzyko hipokaliemii lub hiperkaliemii | Monitoring stężenia potasu, EKG | Średni (ostrożność) |
| Metformina | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko kwasicy mleczanowej wskutek możliwej niewydolności nerek | Nie stosować przy podwyższonym stężeniu kreatyniny | Średni (ostrożność) |
| Środki kontrastujące zawierające jod | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko ostrej niewydolności nerek | Nawodnienie pacjenta przed badaniem | Średni (ostrożność) |
| Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, neuroleptyki | Farmakodynamiczna | Nasilenie działania hipotensyjnego, ryzyko hipotonii ortostatycznej | Dostosowanie dawkowania, monitorowanie ciśnienia | Niski (rozwaga) |
| Wapń (sole) | Farmakodynamiczna | Ryzyko hiperkalcemii wskutek zmniejszonego wydalania wapnia | Monitorowanie stężenia wapnia | Niski (rozwaga) |
| Cyklosporyna, takrolimus | Farmakodynamiczna | Zwiększenie stężenia kreatyniny bez zmiany stężenia cyklosporyny | Monitorowanie czynności nerek | Niski (rozwaga) |
| Kortykosteroidy, tetrakozaktyd (ogólnoustrojowo) | Farmakodynamiczna | Zmniejszenie działania przeciwnadciśnieniowego wskutek zatrzymania wody i sodu | Dostosowanie dawki indapamidu | Niski (rozwaga) |
| Alkohol etylowy | Farmakodynamiczna | Nasilenie działania hipotensyjnego, ryzyko hipotonii ortostatycznej, nasilenie odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych | Unikanie spożywania alkoholu podczas terapii | Średni (ostrożność) |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania