Przedawkowanie – Fervex ból i gorączka kids 300 mg

Przedawkowanie
Fervex ból i gorączka kids 300 mg

Przedawkowanie paracetamolu w formie czopków doodbytniczych Efferalgan 300 mg stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia, szczególnie u pacjentów w wieku podeszłym, dzieci, osób niedożywionych, z chorobą alkoholową, chorobami wątroby oraz przyjmujących leki indukujące enzymy wątrobowe. Dawka toksyczna u dorosłych wynosi ≥7,5 g (równowartość 25 czopków), a u dzieci 140 mg/kg masy ciała (np. 2,8 g u dziecka 20 kg, czyli 9-10 czopków). Przedawkowanie prowadzi do cytolitycznego zapalenia wątroby, z charakterystycznym wzrostem AspAT, AlAT, dehydrogenazy mleczanowej i bilirubiny oraz obniżeniem protrombiny w ciągu 12-48 godzin. Objawy kliniczne rozwijają się fazowo: wczesne nudności, wymioty i osłabienie pojawiają się w ciągu kilkunastu godzin, następnie fałszywa poprawa, a po 1-2 dniach objawy uszkodzenia wątroby z żółtaczką i bólem nadbrzusza, a w 3-5 dniu powikłania takie jak niewydolność wątroby, encefalopatia, kwasica metaboliczna, ostra niewydolność nerek i DIC.

Pobierz ChPL PDF Fervex ból i gorączka kids – Czopki doodbytnicze – 300 mg

Wskazania

Substancja czynna

paracetamol

Kategoria leku

Przedawkowanie leku Efferalgan 300 mg

Przedawkowanie paracetamolu zawartego w czopkach doodbytniczych Efferalgan 300 mg stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia. Ryzyko wystąpienia konsekwencji zdrowotnych jest szczególnie wysokie w przypadku określonych grup pacjentów, dlatego kluczowe jest zrozumienie mechanizmu działania toksycznego oraz poznanie objawów umożliwiających szybką interwencję medyczną.¹

Grupy podwyższonego ryzyka

Zwiększone ryzyko uszkodzenia wątroby w wyniku przedawkowania paracetamolu występuje szczególnie u następujących grup pacjentów:

Pacjenci w wieku podeszłym
Małe dzieci
Pacjenci długotrwale niedożywieni
Pacjenci z chorobą alkoholową
Osoby z istniejącymi wcześniej chorobami wątroby
Pacjenci przyjmujący leki indukujące enzymy wątrobowe

W wymienionych przypadkach przedawkowanie paracetamolu może mieć nawet skutek śmiertelny, przy czym z podobną częstością występuje zarówno przypadkowe zatrucie, jak i celowe przedawkowanie.²

Dawki toksyczne

Za dawkę toksyczną uznaje się przyjęcie:

U dorosłych: 7,5 g paracetamolu lub więcej (równowartość 25 czopków Efferalgan 300 mg)
U dzieci: 140 mg/kg masy ciała (np. u dziecka ważącego 20 kg dawka toksyczna wynosi 2,8 g, czyli około 9-10 czopków Efferalgan 300 mg)

Przedawkowanie o tej wielkości powoduje cytolityczne zapalenie wątroby, które może prowadzić do pełnej i nieodwracalnej martwicy tego narządu.³

Przebieg uszkodzenia wątroby

Uszkodzenie wątroby rozwija się w charakterystyczny sposób. W ciągu 12-48 godzin po przedawkowaniu obserwuje się zwiększoną aktywność enzymów wątrobowych (transaminaz AspAT i AlAT), dehydrogenazy mleczanowej oraz bilirubiny, przy jednoczesnym zmniejszeniu stężenia protrombiny. Kliniczne objawy uszkodzenia wątroby pojawiają się z reguły po 1-2 dniach od przyjęcia toksycznej dawki leku, a maksymalne nasilenie objawów występuje zazwyczaj po 3-4 dniach.⁴

Objawy przedawkowania

Objawy przedawkowania paracetamolu rozwijają się w charakterystycznych fazach czasowych, co ma istotne znaczenie diagnostyczne. Wczesne objawy mogą pojawić się w ciągu kilku do kilkunastu godzin po przyjęciu toksycznej dawki leku.⁵

Faza przedawkowania	Objawy kliniczne	Okres wystąpienia
Faza wczesna	– Nudności – Wymioty – Jadłowstręt – Bladość – Nadmierna potliwość – Senność – Ogólne osłabienie	Kilka do kilkunastu godzin po przyjęciu
Faza pozornej poprawy	– Wczesne objawy mogą ustąpić – Fałszywe wrażenie poprawy stanu zdrowia – Początek uszkodzenia wątroby	Około 24 godziny po przedawkowaniu
Faza uszkodzenia wątroby	– Rozpieranie w nadbrzuszu – Powrót nudności – Żółtaczka – Podwyższona aktywność enzymów wątrobowych – Obniżone stężenie protrombiny	1-2 dni po przedawkowaniu, z nasileniem po 3-4 dniach
Faza powikłań	– Niewydolność wątroby – Kwasica metaboliczna – Encefalopatia wątrobowa – Śpiączka – Ostra niewydolność nerek – Rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe – Ostre zapalenie trzustki (rzadko)	3-5 dni po przedawkowaniu

Charakterystyczny jest fakt, że wczesne objawy mogą ustąpić następnego dnia po przedawkowaniu, sugerując fałszywie poprawę stanu zdrowia, podczas gdy w rzeczywistości rozpoczyna się proces uszkodzenia wątroby.⁶

Powikłania przedawkowania

Przedawkowanie paracetamolu może prowadzić do szeregu poważnych powikłań, które mogą zagrażać życiu pacjenta. Do głównych powikłań należą:

Niewydolność wątroby – najczęstsze i najbardziej charakterystyczne powikłanie
Kwasica metaboliczna – może pochodzić z kwasu mlekowego lub kwasu piroglutaminowego
Encefalopatia wątrobowa – może prowadzić do śpiączki i śmierci
Ostra niewydolność nerek
Rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe
Ostre zapalenie trzustki (występuje rzadko)

Powyższe powikłania stanowią bezpośrednie zagrożenie życia i wymagają intensywnego leczenia w warunkach szpitalnych.⁷

Postępowanie w przedawkowaniu

W przypadku podejrzenia przedawkowania paracetamolu konieczne jest natychmiastowe wdrożenie specjalistycznego postępowania medycznego. Skuteczność leczenia zależy przede wszystkim od czasu, jaki upłynął od momentu przedawkowania do rozpoczęcia terapii.⁸

Postępowanie medyczne

Natychmiastowa hospitalizacja – niezbędna w każdym przypadku podejrzenia przedawkowania
Oznaczenie stężenia paracetamolu we krwi – próbkę należy pobrać 4 godziny po przyjęciu leku
Dekontaminacja przewodu pokarmowego – szybkie usunięcie przyjętego leku przez płukanie żołądka (szczególnie istotne przy doustnym przyjęciu paracetamolu)
Podanie odtrutki – N-acetylocysteiny (NAC) dożylnie lub doustnie, najlepiej w ciągu pierwszych 8 godzin od przedawkowania
Leczenie objawowe – ukierunkowane na łagodzenie objawów i zapobieganie powikłaniom
Monitorowanie funkcji wątroby – regularne wykonywanie prób wątrobowych co 24 godziny

Skuteczność podania N-acetylocysteiny jest największa w ciągu pierwszych 8 godzin od przedawkowania, jednak odtrutka może zapewnić pewien stopień ochrony nawet po upływie 16 godzin od przyjęcia toksycznej dawki paracetamolu.⁹

Rokowanie

Rokowanie w przypadku przedawkowania paracetamolu zależy od wielu czynników, przede wszystkim od przyjętej dawki, czasu jaki upłynął do wdrożenia leczenia oraz indywidualnych cech pacjenta. W większości przypadków, przy odpowiednio wczesnym wdrożeniu leczenia, możliwe jest całkowite wyleczenie.

Obserwacje kliniczne wskazują, że poziomy transaminaz wracają do normy zwykle po upływie 1-2 tygodni, z pełnym przywróceniem pierwotnej czynności wątroby. Jednakże w bardzo ciężkich przypadkach, przy rozległym uszkodzeniu narządu, może być konieczny przeszczep wątroby jako ostatnia opcja terapeutyczna.¹⁰

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.