Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Biofibrat 267 mg

Biofibrat, zawierający 267 mg mikronizowanego fenofibratu, wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas stosowania. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące bezpieczeństwa terapii tym produktem leczniczym, które należy uwzględnić podczas planowania oraz prowadzenia leczenia pacjentów.¹

Wtórne przyczyny hiperlipidemii

Przed rozpoczęciem terapii fenofibratem konieczne jest zidentyfikowanie i odpowiednie leczenie wtórnych przyczyn hiperlipidemii, takich jak:²

• Niekontrolowana cukrzyca typu 2 – hiperglikemia może prowadzić do zaburzeń lipidowych, które powinny być skorygowane poprzez właściwe leczenie cukrzycy
• Niedoczynność tarczycy – zaburzenia funkcji tarczycy często powodują dyslipidemię wymagającą leczenia przyczynowego
• Zespół nerczycowy – białkomocz i zaburzenia gospodarki białkowej mogą skutkować zaburzeniami lipidowymi
• Dysproteinemia – wymaga diagnostyki i leczenia podstawowego schorzenia
• Choroby wątroby z zastojem żółci – zaburzają metabolizm lipidów i wymagają korekty
• Leczenie farmakologiczne wpływające na profil lipidowy – należy rozważyć modyfikację terapii
• Spożywanie dużych ilości alkoholu – może powodować hipertrójglicerydemię i wymaga ograniczenia

Szczególnej uwagi wymagają pacjentki z hiperlipidemią przyjmujące estrogeny lub środki antykoncepcyjne zawierające estrogeny. U tych kobiet należy dokładnie zweryfikować, czy hiperlipidemia ma charakter pierwotny, czy wtórny, gdyż doustne estrogeny mogą przyczyniać się do zwiększenia stężenia lipidów.³

Monitorowanie czynności wątroby

Podobnie jak w przypadku innych leków hipolipemizujących, fenofibrat może powodować zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych. W większości przypadków wzrost ten jest niewielki, przemijający i bezobjawowy, jednak wymaga systematycznego monitorowania.⁴

Zalecany schemat monitorowania obejmuje:⁵

1. Badanie aktywności aminotransferaz co 3 miesiące przez pierwsze 12 miesięcy terapii
2. Okresowe badania kontrolne po upływie pierwszego roku leczenia

Należy zwrócić szczególną uwagę na pacjentów, u których wystąpił wzrost aktywności aminotransferaz. Leczenie należy przerwać, jeżeli aktywność AspAT (SGOT) i AlAT (SGPT) zwiększy się powyżej 3-krotności górnego limitu wartości referencyjnych.⁶

Pojawienie się objawów sugerujących zapalenie wątroby, takich jak żółtaczka lub świąd, stanowi bezwzględne wskazanie do przerwania terapii fenofibratem, jeśli rozpoznanie zostanie potwierdzone badaniami laboratoryjnymi.⁷

Ryzyko zapalenia trzustki

U pacjentów przyjmujących fenofibrat raportowano przypadki zapalenia trzustki. Powikłanie to może wystąpić z trzech głównych przyczyn:⁸

• Nieskuteczne leczenie ciężkiej hipertrójglicerydemii – wysokie stężenie trójglicerydów może prowadzić do zapalenia trzustki
• Bezpośredni wpływ leku na trzustkę
• Mechanizm wtórny związany z tworzeniem się kamieni w drogach żółciowych lub złogów zatykających przewód żółciowy wspólny

Działania toksyczne na mięśnie

Po podaniu fibratów, w tym fenofibratu, obserwowano działania toksyczne na mięśnie, włącznie z rzadkimi przypadkami rabdomiolizy z towarzyszącym uszkodzeniem nerek lub bez niego. Częstość tych zaburzeń wzrasta u pacjentów z hipoalbuminemią i współistniejącą niewydolnością nerek.⁹

Szczególnej uwagi wymagają pacjenci z czynnikami predysponującymi do miopatii i/lub rabdomiolizy:¹⁰

• Wiek powyżej 70 lat – u osób starszych ryzyko powikłań mięśniowych jest większe
• Osobnicza lub rodzinna skłonność do chorób mięśni – czynniki genetyczne zwiększają podatność na miotoksyczność
• Zaburzenia czynności nerek – upośledzenie eliminacji metabolitów leku może nasilać działania niepożądane
• Niedoczynność tarczycy – zaburzenia hormonalne wpływają na metabolizm mięśni
• Alkoholizm – przewlekłe spożywanie alkoholu osłabia mięśnie i zwiększa ryzyko miopatii

U tych pacjentów konieczna jest dokładna ocena stosunku korzyści do ryzyka przed rozpoczęciem leczenia fenofibratem.¹¹

Toksyczne działanie na mięśnie należy podejrzewać u pacjentów zgłaszających:¹²

• Rozsiane bóle mięśniowe
• Objawy zapalenia mięśni
• Kurcze mięśniowe
• Osłabienie mięśni
• Znaczne zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) – przekraczające 5-krotność górnej granicy normy

W przypadku wystąpienia powyższych objawów należy przerwać leczenie fenofibratem.¹³

Stosowanie terapii skojarzonej

Ryzyko działania toksycznego na mięśnie znacząco wzrasta podczas stosowania fenofibratu w połączeniu z:¹⁴

• Innym fibratem
• Inhibitorem reduktazy HMG-CoA (statyną)

Ryzyko to jest szczególnie podwyższone u pacjentów, u których wcześniej występowały choroby mięśni. Leczenie skojarzone fenofibratem i inhibitorem reduktazy HMG-CoA lub innym fibratem należy stosować wyłącznie u pacjentów z ciężką mieszaną dyslipidemią i dużym ryzykiem choroby sercowo-naczyniowej, u których nie stwierdzono wcześniej chorób mięśni.¹⁵

U pacjentów otrzymujących terapię skojarzoną konieczne jest systematyczne monitorowanie objawów toksyczności mięśniowej.¹⁶

Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek

Biofibrat jest przeciwwskazany w ciężkiej niewydolności nerek. U pacjentów z łagodną do umiarkowanej niewydolnością nerek produkt należy stosować z zachowaniem szczególnej ostrożności.¹⁷

U pacjentów z eGFR od 30 do 59 ml/min/1,73 m² konieczne jest dostosowanie dawki fenofibratu.¹⁸

U pacjentów przyjmujących fenofibrat – zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu ze statynami – obserwowano przemijające zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy krwi. Zazwyczaj podwyższone wartości kreatyniny:¹⁹

• Pozostają stabilne w miarę upływu czasu
• Nie wykazują oznak ciągłego zwiększania podczas długoterminowej terapii
• Wykazują tendencję do powrotu do wartości początkowych po przerwaniu leczenia

Badania kliniczne wykazały, że:²¹

Zalecany schemat monitorowania czynności nerek:²²

1. Oznaczanie stężenia kreatyniny przez pierwsze 3 miesiące po rozpoczęciu leczenia
2. Następnie kontrola okresowa

Informacje dotyczące substancji pomocniczych

Biofibrat zawiera laktozę jednowodną (66,75 mg w każdej kapsułce), dlatego nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.²³

Produkt zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu w zalecanej jednostce dawkowania, co oznacza, że jest uznawany za „wolny od sodu”.²⁴