Właściwości farmakodynamiczne bilastyny

Bilastyna należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwhistaminowych do stosowania ogólnego, a dokładniej do podgrupy innych leków przeciwhistaminowych do stosowania ogólnego. Przypisany jej kod ATC to R06AX29. Właściwości farmakodynamiczne substancji dotyczą jej oddziaływania na organizm i mechanizmów, za pomocą których wywołuje ona efekt terapeutyczny.¹

Mechanizm działania

Bilastyna jest długo działającym selektywnym antagonistą histaminy, wykazującym powinowactwo do obwodowych receptorów H1, jednocześnie nie wykazując powinowactwa do receptorów muskarynowych. Istotną cechą bilastyny jest brak właściwości uspokajających. Po podaniu jednorazowej dawki bilastyna skutecznie hamuje zależne od histaminy powstawanie bąbli oraz zaczerwienienia skóry przez okres 24 godzin.²

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania u dorosłych

Badania kliniczne przeprowadzone u pacjentów dorosłych i młodzieży z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa i spojówek (zarówno sezonowym, jak i całorocznym) wykazały, że bilastyna w dawce 20 mg przyjmowana raz na dobę przez okres 14-28 dni skutecznie łagodziła objawy takie jak:

• kichanie
• wydzielina z nosa
• uczucie świądu
• uczucie zatkania nosa
• świąd spojówek
• łzawienie
• zaczerwienienie oczu

Wykazano, że bilastyna efektywnie kontroluje powyższe objawy przez pełne 24 godziny.³

W przypadku pacjentów z przewlekłą pokrzywką idiopatyczną, dwa badania kliniczne potwierdziły, że bilastyna w dawce 20 mg przyjmowana raz na dobę przez 28 dni skutecznie łagodziła:

• intensywność świądu
• liczbę i rozmiar bąbli
• dyskomfort spowodowany pokrzywką

Co istotne, u pacjentów leczonych bilastyną zaobserwowano także poprawę jakości snu oraz ogólnej jakości życia.⁴

Bezpieczeństwo kardiologiczne

W badaniach klinicznych dotyczących bilastyny nie zaobserwowano istotnego wydłużenia odstępu QTc ani innych niekorzystnych działań na układ sercowo-naczyniowy. Bezpieczeństwo kardiologiczne potwierdzono nawet przy stosowaniu:

• dawki 200 mg na dobę (10-krotność dawki klinicznej) podawanej 9 pacjentom przez 7 dni
• przy jednoczesnym podawaniu bilastyny z inhibitorami glikoproteiny P, takimi jak ketokonazol (24 pacjentów) i erytromycyna (24 pacjentów)

Dodatkowo przeprowadzono dokładne badanie odstępu QT obejmujące 30 ochotników, które również potwierdziło bezpieczeństwo kardiologiczne bilastyny.⁵

Wpływ na ośrodkowy układ nerwowy

W kontrolowanych badaniach klinicznych, przy zalecanej dawce 20 mg raz na dobę, profil bezpieczeństwa bilastyny w odniesieniu do ośrodkowego układu nerwowego był porównywalny z placebo. Częstość występowania senności nie różniła się statystycznie od placebo. Dodatkowo bilastyna w dawce do 40 mg raz na dobę nie wpływała negatywnie na sprawność psychomotoryczną podczas badań klinicznych ani na zdolność prowadzenia pojazdów, co potwierdzono podczas standardowego egzaminu na prawo jazdy.⁶

Stosowanie u osób w podeszłym wieku

Badania kliniczne II i III fazy nie wykazały różnic w zakresie skuteczności i bezpieczeństwa stosowania bilastyny u pacjentów w podeszłym wieku (≥ 65 lat) w porównaniu do młodszych pacjentów. Ponadto badanie przeprowadzone po wprowadzeniu produktu do obrotu, obejmujące 146 pacjentów w podeszłym wieku, również nie wykazało różnic dotyczących profilu bezpieczeństwa w stosunku do osób dorosłych.⁷

Właściwości farmakodynamiczne u dzieci i młodzieży

Młodzież w wieku 12-17 lat

W rozwoju klinicznym bilastyny uczestniczyła młodzież w wieku 12-17 lat. W trakcie badań klinicznych 128 osób otrzymało bilastynę (81 osób wzięło udział w badaniu z podwójnie ślepą próbą w przypadku alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa i spojówek), a kolejnych 116 osób zostało losowo przydzielonych do grupy otrzymującej lek porównawczy lub placebo. W badaniach tych nie stwierdzono różnicy w skuteczności i bezpieczeństwie stosowania bilastyny pomiędzy osobami dorosłymi a młodzieżą.⁸

Ekstrapolacja danych z badań dorosłych na dzieci

Zgodnie z obowiązującymi wytycznymi, potwierdzono, że udowodnioną skuteczność bilastyny u osób dorosłych i młodzieży można ekstrapolować na dzieci, gdy zostanie wykazane, że ogólnoustrojowa ekspozycja na bilastynę w dawce 10 mg u dzieci w wieku od 6 do 11 lat o masie ciała co najmniej 20 kg jest równoważna z ekspozycją na bilastynę w dawce 20 mg u dorosłych. Taka ekstrapolacja danych jest uzasadniona w przypadku bilastyny, ponieważ patofizjologia alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa i spojówek oraz pokrzywki jest taka sama we wszystkich grupach wiekowych.⁹

Badanie u dzieci w wieku 2-11 lat

Przeprowadzono dwunastotygodniowe kontrolowane badanie kliniczne z udziałem dzieci w wieku 2-11 lat, obejmujące łącznie 509 dzieci, z czego 260 leczonych było bilastyną w dawce 10 mg, a 249 otrzymywało placebo. Wśród dzieci leczonych bilastyną znajdowało się:

• 58 dzieci w wieku od 2 do <6 lat
• 105 dzieci w wieku od 6 do <9 lat
• 97 dzieci w wieku od 9 do <12 lat

W grupie placebo znalazło się odpowiednio:

• 58 dzieci w wieku od 2 do <6 lat
• 95 dzieci w wieku od 6 do <9 lat
• 96 dzieci w wieku od 9 do <12 lat

Wyniki badania wykazały, że profil bezpieczeństwa bilastyny podawanej w zalecanej dla dzieci dawce 10 mg raz na dobę był podobny do placebo. Działania niepożądane odnotowano u 5,8% pacjentów przyjmujących bilastynę w dawce 10 mg i u 8,0% pacjentów przyjmujących placebo. Zarówno w przypadku bilastyny w dawce 10 mg, jak i placebo, odnotowano nieznaczne obniżenie wskaźnika senności i sedacji według kwestionariusza Paediatric Sleep Questionnaire, jednak różnice pomiędzy grupami nie były istotne statystycznie.¹⁰

U dzieci w wieku od 2 do 11 lat nie zaobserwowano istotnych różnic dotyczących odstępu QTc po podaniu 10 mg bilastyny w porównaniu do placebo, co potwierdza bezpieczeństwo kardiologiczne leku w tej grupie wiekowej.¹¹

Wpływ na jakość życia dzieci

Kwestionariusz dotyczący jakości życia przeznaczony dla dzieci z alergicznym zapaleniem spojówek i błony śluzowej nosa lub przewlekłą pokrzywką wykazał ogólną poprawę (według punktów) po 12 tygodniach. Nie stwierdzono jednak znaczących statystycznie różnic pomiędzy grupą otrzymującą bilastynę a grupą otrzymującą placebo. W tym badaniu uczestniczyło ogółem 509 dzieci, z czego:

• 479 dzieci z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa i spojówek
• 30 dzieci z rozpoznaną przewlekłą pokrzywką

Spośród 260 dzieci otrzymujących bilastynę:

• 252 dzieci (96,9%) cierpiało na alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i spojówek
• 8 dzieci (3,1%) cierpiało na przewlekłą pokrzywkę

Natomiast z 249 dzieci otrzymujących placebo:

• 227 dzieci (91,2%) cierpiało na alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i spojówek
• 22 dzieci (8,8%) cierpiało na przewlekłą pokrzywkę

¹²

Europejska Agencja Leków uchyliła obowiązek dołączania wyników badań bilastyny we wszystkich podgrupach populacji dzieci w wieku poniżej 2 lat.¹³