Właściwości farmakokinetyczne leku Azelastin POS

Azelastyny chlorowodorek zawarty w aerozolu do nosa Azelastin POS (1 mg/ml) charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, który warunkuje jego skuteczność terapeutyczną w leczeniu alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa. Należy podkreślić, że każda dawka leku (pojedyncze naciśnięcie pompki dozującej) dostarcza 0,14 ml roztworu, co odpowiada 0,14 mg substancji czynnej. ¹

Wchłanianie i dystrybucja

Po podaniu doustnym zarówno u zwierząt, jak i u ludzi, azelastyny chlorowodorek ulega szybkiej absorpcji do krwiobiegu. Następnie lek jest dystrybuowany w organizmie, przy czym największe stężenia osiąga w następujących tkankach:

• Płuca – wysokie powinowactwo do tkanki płucnej
• Skóra – istotna dystrybucja powierzchniowa
• Mięśnie – znacząca akumulacja w tkance mięśniowej
• Wątroba – ważny organ w procesie metabolizmu leku
• Nerki – istotne dla procesów eliminacji

Co istotne z klinicznego punktu widzenia, azelastyna penetruje do mózgu jedynie w niewielkim stopniu, co ogranicza jej potencjalne działania niepożądane na ośrodkowy układ nerwowy. ²

Kinetyka proporcjonalna do dawki

Badania farmakokinetyczne wykazały, że azelastyna charakteryzuje się kinetyką proporcjonalną do dawki. Oznacza to, że zwiększenie podawanej dawki leku prowadzi do proporcjonalnego wzrostu jego stężenia w osoczu. Ta właściwość ma istotne znaczenie kliniczne, gdyż pozwala na precyzyjne dostosowanie dawkowania do potrzeb pacjenta, z przewidywalnym wzrostem ekspozycji ogólnoustrojowej. ³

Metabolizm

Metabolizm azelastyny obejmuje kilka istotnych szlaków biochemicznych:

1. Hydroksylacja pierścienia – proces polegający na wprowadzeniu grupy hydroksylowej do struktury pierścieniowej cząsteczki, co zwiększa jej polarność i ułatwia eliminację
2. N-demetylacja – odłączenie grupy metylowej od atomu azotu, co prowadzi do powstania metabolitów o zmodyfikowanej aktywności
3. Oksydacyjne otwarcie pierścienia azepinowego – strukturalna modyfikacja cząsteczki, zmieniająca jej właściwości biologiczne

Powyższe przemiany metaboliczne mają na celu przekształcenie azelastyny w związki bardziej polarne, które mogą być łatwiej wydalane z organizmu. ⁴

Eliminacja

Eliminacja azelastyny chlorowodorku i jej metabolitów z organizmu zachodzi dwoma głównymi drogami:

• Z kałem – około 75% dawki
• Z moczem – około 25% dawki

Przewaga wydalania jelitowego nad nerkowym sugeruje istotną rolę krążenia wątrobowo-jelitowego w procesie eliminacji leku. ⁵

Farmakokinetyka w warunkach klinicznych

U pacjentów z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa przeprowadzono badania farmakokinetyczne, które dostarczyły istotnych danych na temat ekspozycji ogólnoustrojowej na lek. Po podaniu całkowitej dobowej dawki wynoszącej 0,56 mg azelastyny chlorowodorku (co odpowiada dwóm rozpyleniom do każdego otworu nosowego raz na dobę), stężenie substancji czynnej w osoczu w stanie stacjonarnym, mierzone dwie godziny po aplikacji, wynosiło około 0,65 ng/ml. ⁶

Co istotne z klinicznego punktu widzenia, obserwowane stężenie azelastyny w osoczu nie prowadziło do istotnych klinicznie, ogólnoustrojowych działań niepożądanych. Potwierdza to wysokie bezpieczeństwo stosowania leku w zalecanym dawkowaniu. Należy pamiętać, że zgodnie z zasadą proporcjonalności dawki, zwiększenie dobowej dawki leku będzie prowadzić do odpowiedniego zwiększenia jego stężenia w osoczu. ⁷