Dawkowanie w schizofrenii i zaburzeniach afektywnych dwubiegunowych

Produkt leczniczy Apra (arypiprazol) dostępny jest w czterech mocach: 5 mg, 10 mg, 15 mg i 30 mg w postaci tabletek. Dawkowanie leku powinno być dostosowane do wskazania klinicznego, wieku pacjenta oraz ewentualnych czynników wpływających na metabolizm leku.¹

Dawkowanie u pacjentów dorosłych

W schizofrenii zalecany schemat dawkowania obejmuje dawkę początkową 10 lub 15 mg na dobę oraz dawkę podtrzymującą 15 mg na dobę. Lek należy przyjmować raz dziennie o stałej porze, bez względu na posiłki. Zakres skutecznych dawek wynosi od 10 do 30 mg na dobę. Pomimo braku potwierdzenia większej skuteczności dawek przekraczających 15 mg na dobę, u niektórych pacjentów zastosowanie wyższych dawek może przynieść dodatkowe korzyści. Maksymalna dopuszczalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 30 mg.²

W leczeniu epizodów maniakalnych w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I, zalecana dawka początkowa wynosi 15 mg podawane raz na dobę, niezależnie od posiłków. Leczenie może być prowadzone w monoterapii lub schemacie skojarzonym. U niektórych pacjentów korzystne może być zastosowanie dawki wyższej, jednak maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 30 mg.³

W zapobieganiu nawrotom epizodów maniakalnych w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I należy kontynuować leczenie ustaloną wcześniej dawką arypiprazolu. Dostosowanie dawki dobowej, w tym jej potencjalne zmniejszenie, powinno być rozważone na podstawie aktualnego stanu klinicznego pacjenta.⁴

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

W leczeniu schizofrenii u młodzieży w wieku 15 lat i starszej, zalecana dawka produktu Apra to 10 mg na dobę przyjmowana raz dziennie, niezależnie od posiłków. Leczenie powinno być rozpoczęte od dawki 2 mg (stosując roztwór doustny 1mg/ml) przez 2 dni, następnie stopniowo zwiększanej do 5 mg przez kolejne 2 dni, aż do osiągnięcia zalecanej dawki dobowej 10 mg. Jeśli wskazane jest zwiększenie dawki, należy ją zwiększać jednorazowo o 5 mg, nie przekraczając maksymalnej dawki dobowej 30 mg.⁵

Skuteczność produktu Apra potwierdzono w zakresie dawek od 10 do 30 mg na dobę. Nie wykazano większej skuteczności dla dawek dobowych wyższych niż 10 mg, chociaż niektórzy pacjenci mogą odnieść korzyść z zastosowania większych dawek. Produkt Apra nie jest zalecany do stosowania u pacjentów ze schizofrenią w wieku poniżej 15 lat ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.⁶

W leczeniu epizodów maniakalnych w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I u młodzieży w wieku 13 lat i starszej, zalecana dawka produktu Apra to 10 mg na dobę podawana jednorazowo, niezależnie od posiłków. Leczenie należy rozpocząć od dawki 2 mg (stosując roztwór doustny 1 mg/ml) przez 2 dni, następnie dawkę należy stopniowo zwiększyć do 5 mg przez kolejne 2 dni, aż do osiągnięcia zalecanej dawki dobowej wynoszącej 10 mg.⁷

Czas trwania leczenia powinien być możliwie najkrótszy, konieczny do uzyskania kontroli objawów, i nie powinien przekraczać 12 tygodni. Nie wykazano większej skuteczności po zastosowaniu dawek dobowych wyższych niż 10 mg. Należy zaznaczyć, że dawka dobowa 30 mg wiąże się ze znacząco większą częstością występowania istotnych działań niepożądanych, w tym objawów pozapiramidowych (EPS), senności, zmęczenia oraz zwiększenia masy ciała.⁸

Z tego powodu dawki większe niż 10 mg na dobę należy stosować tylko w wyjątkowych przypadkach oraz z zachowaniem ścisłej kontroli klinicznej. Młodsi pacjenci są narażeni na zwiększone ryzyko działań niepożądanych związanych z arypiprazolem, dlatego produkt Apra nie jest zalecany do stosowania u pacjentów w wieku poniżej 13 lat.⁹

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby o nasileniu lekkim do umiarkowanego nie ma konieczności modyfikacji dawki arypiprazolu. W przypadku ciężkiej niewydolności wątroby dostępne dane są niewystarczające do ustalenia dokładnego dawkowania, dlatego u tych pacjentów dawkę należy ustalać z zachowaniem szczególnej ostrożności. Najwyższą dawkę dobową 30 mg należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby.¹⁰

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek nie ma konieczności modyfikacji dawki arypiprazolu.¹¹

Pacjenci w podeszłym wieku

Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania produktu Apra w leczeniu schizofrenii oraz epizodów manii w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu I nie zostały szczegółowo zbadane u pacjentów w wieku 65 lat i starszych. Ze względu na większą wrażliwość tej grupy pacjentów, należy rozważyć zastosowanie mniejszej dawki początkowej, jeśli pozwalają na to okoliczności kliniczne.¹²

Dostosowanie dawki na podstawie płci

Nie ma konieczności modyfikacji dawek leku w zależności od płci pacjenta.¹³

Palacze tytoniu

Biorąc pod uwagę metabolizm arypiprazolu, nie ma konieczności modyfikacji dawek u osób palących tytoń.¹⁴

Dostosowanie dawki z powodu interakcji lekowych

W przypadku równoczesnego podawania arypiprazolu z lekami o silnym działaniu hamującym wobec cytochromu CYP3A4 lub CYP2D6, należy zmniejszyć dawkę arypiprazolu. Po zakończeniu jednoczesnego stosowania inhibitora CYP3A4 lub CYP2D6, należy z kolei zwiększyć dawkę arypiprazolu do pierwotnie stosowanej.¹⁵

W przypadku jednoczesnego stosowania leków silnie indukujących CYP3A4, dawkę arypiprazolu należy zwiększyć. Po odstawieniu induktora CYP3A4, dawkę arypiprazolu należy ponownie zmniejszyć do zalecanej wartości.¹⁶

Sposób podawania

Tabletki Apra przeznaczone są do podawania doustnego. Należy podkreślić, że dla pacjentów mających trudności w połykaniu tradycyjnych tabletek Apra, alternatywą mogą być tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej Apra-swift.¹⁷

Tabela dawkowania preparatu Apra

CHAD – zaburzenie afektywne dwubiegunowe