Skręcenie stawu skokowego
Patofizjologia i mechanizm
Skręcenie stawu skokowego jest jednym z najczęstszych urazów układu mięśniowo-szkieletowego, stanowiąc około 14% wszystkich urazów sportowych, z mechanizmem dominującym polegającym na wymuszonym zgięciu podeszwowym i inwersji stopy, co prowadzi do uszkodzenia bocznych więzadeł, głównie więzadła skokowo-strzałkowego przedniego (ATFL). Uszkodzenia te klasyfikuje się na trzy stopnie: I – mikrourazy bez niestabilności, II – częściowe naderwanie z umiarkowaną niestabilnością, oraz III – całkowite zerwanie więzadeł z wyraźną niestabilnością i obrzękiem. W 66% przypadków uszkodzeniu ulega izolowane ATFL, a w 20% ATFL i więzadło piętowo-strzałkowe (CFL), co wiąże się z cięższym przebiegiem i dłuższym powrotem do zdrowia. Proces gojenia przebiega w trzech fazach: zapalnej (do 72 godzin), naprawczej (3-14 dni) i przebudowy, trwającej ponad 6 tygodni, z ryzykiem przewlekłej niestabilności stawu (CAI) wynikającej z zaburzeń propriocepcji i osłabienia mięśniowego, co podkreśla konieczność odpowiedniej rehabilitacji ukierunkowanej na reedukację nerwowo-mięśniową.
Patogeneza skręcenia stawu skokowego
Skręcenie stawu skokowego (Skręcenie stawu skokowego) to jedna z najczęstszych kontuzji układu mięśniowo-szkieletowego, dotykająca około 25 000 osób dziennie i stanowiąca około 14% wszystkich urazów sportowych12. Uraz ten powoduje uszkodzenie pasywnych struktur więzadłowych stawu skokowego, a jego mechanizm i nasilenie determinują rodzaj i stopień uszkodzenia3.
Mechanizm urazu
Najczęstszym mechanizmem urazu jest wymuszony zgięć podeszwowe stopy i inwersja (skręcenie stopy do wewnątrz), co prowadzi do uszkodzenia bocznych więzadeł stawu skokowego45. Mechanizm ten występuje w około 85% wszystkich skręceń stawu skokowego6. Podczas inwersji stopy w pozycji zgięcia podeszwowego, siły działające na staw skokowy powodują nadmierne rozciągnięcie struktur więzadłowych poza ich normalny zakres elastyczności, co prowadzi do ich uszkodzenia7.
Anatomicznie, mechanizm urazu można opisać jako sytuację, w której stopa jest ustawiona nierównomiernie na podłożu, co powoduje przekroczenie normalnej siły nacisku. Prowadzi to do rozciągnięcia więzadeł poza ich normalny zakres w nieprawidłowej pozycji8. Jeśli siła działająca na staw jest wystarczająco duża, może dojść do całkowitego zerwania włókien elastycznych więzadeł9.
Uszkodzenia więzadeł bocznych
Podczas skręcenia stawu skokowego, uszkodzenia więzadeł występują w określonej sekwencji. Więzadło skokowo-strzałkowe przednie (ATFL – anterior talofibular ligament), uważane za najsłabsze ze wszystkich, jest uszkadzane jako pierwsze10. Stanowi ono główne ograniczenie rotacji wewnętrznej i przywiedzenia kości skokowej przy odciążonym stawie skokowym11. ATFL jest najbardziej podatne na urazy i jego uszkodzenie często prowadzi do niestabilności przednio-tylnej12.
Po ATFL, uszkodzeniu może ulec więzadło piętowo-strzałkowe (CFL – calcaneofibular ligament), a w najcięższych przypadkach także więzadło skokowo-strzałkowe tylne (PTFL – posterior talofibular ligament)13. CFL odpowiada za ograniczenie nadmiernej inwersji stawu skokowego i jest bardziej obciążone przy końcowych zakresach zgięcia grzbietowego14. PTFL jest najmniej często uszkadzanym więzadłem z kompleksu bocznego, ponieważ wymaga dużej siły do jego uszkodzenia oraz jest napięte tylko w ekstremalnym zgięciu grzbietowym15.
Badania wskazują, że izolowane uszkodzenie ATFL występuje w 66% przypadków skręceń stawu skokowego, podczas gdy ATFL i CFL są uszkadzane jednocześnie w około 20% przypadków16. Uszkodzenie CFL razem z ATFL jest związane z cięższym przebiegiem urazu i dłuższym czasem powrotu do zdrowia17.
Inne mechanizmy i typy skręceń
Oprócz klasycznego skręcenia bocznego, istnieją również inne typy skręceń stawu skokowego:
- Skręcenie przyśrodkowe (medial ankle sprain) – spowodowane przez nadmierną ewersję (wywrócenie stopy na zewnątrz) i zgięcie grzbietowe stopy. Uszkodzeniu ulega silne więzadło deltoidalne znajdujące się po przyśrodkowej stronie stawu1819. Ten typ skręcenia występuje rzadziej ze względu na większą wytrzymałość więzadła deltoidalnego oraz anatomiczne połączenie między przyśrodkowym kostkowym a kością skokową20.
- Skręcenie wysokie (high ankle sprain) – dotyczy uszkodzenia więzadeł zespolenia piszczelowo-strzałkowego, które łączą dystalną część piszczeli i strzałki. Mechanizm urazu obejmuje nadmierne zgięcie grzbietowe i ewersję stopy z rotacją wewnętrzną piszczeli21. Podczas tego urazu kość skokowa zmusza strzałkę do oddzielenia się od piszczeli22. Ten typ skręcenia występuje rzadziej (około 10% wszystkich skręceń), ale jest bardziej upośledzający i wymaga innego leczenia niż typowe skręcenia23.
Stopnie ciężkości skręcenia stawu skokowego
Skręcenia stawu skokowego klasyfikuje się według trzech stopni ciężkości, w zależności od zakresu uszkodzenia więzadeł i nasilenia objawów klinicznych24:
Stopień I (lekkie skręcenie)
Charakteryzuje się niewielkim rozciągnięciem i drobnymi uszkodzeniami włókien (fibryli) więzadła25. Jest to mikroskopowe uszkodzenie bez makroskopowego rozerwania26. Więzadło nie jest wydłużone, więc nie stwierdza się niestabilności w badaniu klinicznym27. Objawy obejmują łagodny obrzęk i tkliwość28. Powrót do pełnej sprawności następuje zazwyczaj po 1-2 tygodniach29.
Stopień II (umiarkowane skręcenie)
Obejmuje częściowe naderwanie więzadła30. Badanie stawu skokowego wykazuje nieprawidłową ruchomość (wiotkość) stawu31. Więzadło jest częściowo zerwane, co powoduje rozciągnięcie, które może destabilizować staw, ale nadal wyczuwalny jest punkt końcowy podczas badania32. Występuje więcej bólu, obrzęku, tkliwości i/lub wybroczyn niż w przypadku skręcenia I stopnia33. Powrót do zdrowia trwa zazwyczaj 2-6 tygodni34.
Stopień III (ciężkie skręcenie)
Oznacza całkowite zerwanie więzadła35. Jeśli badający ciągnie lub popycha staw skokowy w określonych ruchach, widoczna jest znaczna niestabilność36. Skręcenia III stopnia charakteryzują się całkowitym przerwaniem więzadła z wyraźną niestabilnością i wiotkością37. Niestabilność może być jednak maskowana przez obrzęk lub napięcie obronne mięśni38. Całkowite zerwanie więzadeł stawu skokowego (stopień III) spowoduje niemal natychmiastowy i silny obrzęk oraz przebarwienia39. Powrót do pełnej sprawności może trwać 6 tygodni lub dłużej40.
Ciężkość skręcenia determinowana jest siłą urazu41. Im większa siła działająca na staw, tym poważniejsze uszkodzenie struktur więzadłowych. Nasilenie bólu zależy od stopnia rozciągnięcia i rozerwania więzadeł42.
Zmiany patofizjologiczne po skręceniu stawu skokowego
Hipermobilność stawu
Po uszkodzeniu stabilizatorów więzadłowych stawu skokowego dochodzi do zwiększenia ruchomości pomiędzy kośćmi kompleksu staw skokowy/stopa (hipermobilność)43. Ta zwiększona ruchomość może być oceniana jakościowo i empirycznie za pomocą różnych technik klinicznych, takich jak testy ręcznego naprężenia, artrometria instrumentalna i zdjęcia rentgenowskie z obciążeniem44.
Testy kliniczne stosowane do oceny uszkodzenia więzadeł obejmują test szuflady przedniej, który ocenia integralność więzadła skokowo-strzałkowego przedniego, oraz test naprężenia inwersyjnego, badający integralność więzadła piętowo-strzałkowego45.
Proces gojenia więzadeł
Proces gojenia się więzadeł po skręceniu stawu skokowego przebiega w trzech fazach: zapalnej, naprawczej i przebudowy46:
- Faza zapalna – występuje w ciągu pierwszych 72 godzin, gdy miejsce urazu jest zalewane ważnymi substancjami wspierającymi gojenie47.
- Faza naprawcza – uszkodzone komórki są zastępowane przez zdrowe. Kolagen, białko odpowiedzialne za nadanie więzadłom ich wytrzymałości, zaczyna formować się w sposób nieuporządkowany. Ten proces zaczyna się po 3-5 dniach i trwa około dwóch tygodni. W tej fazie więzadło może wytrzymać tylko niewielkie siły. Zbyt wczesny powrót do aktywności może zakłócić proces gojenia i doprowadzić do wygojenia więzadła w pozycji wydłużonej, co jest czynnikiem ryzyka rozwoju przewlekłej niestabilności stawu skokowego48.
- Faza przebudowy – następuje reorganizacja włókien kolagenowych, co zwiększa wytrzymałość więzadła na obciążenia49.
Obecna literatura sugeruje, że gojenie więzadeł trwa ponad sześć tygodni. Jednak badania wykazały również wiotkość stawu utrzymującą się nawet sześć miesięcy po urazie50. Przewlekła wiotkość odnotowywana w literaturze może wynikać z niewłaściwej rehabilitacji, co podkreśla potrzebę dalszych badań nad rodzajem opieki i leczenia, które najlepiej wspierałyby gojenie tkanek i przywracały normalną funkcję stawu51.
Zmiany w propriocepcji
Propriocepcja to zdolność do określania pozycji stawów (czucie pozycji stawu) i ich ruchu (kinestezja) bez kontroli wzrokowej52. Po skręceniu stawu skokowego dochodzi do zaburzenia mechanizmów proprioceptywnych, co zwiększa ryzyko ponownego urazu53.
Więzadła zawierają receptory czuciowe, w tym narządy ścięgniste Golgiego, które są bardzo wrażliwe zarówno na napięcie, jak i na ucisk54. Uszkodzenie tych receptorów podczas skręcenia stawu skokowego prowadzi do zakłócenia informacji zwrotnej do mózgu, co zaburza kontrolę postawy i równowagi55. Również tkanka bliznowata powstająca podczas gojenia nie jest wyposażona w receptory rozciągania, co dodatkowo upośledza propriocepcję56.
Kluczowe dla przywrócenia tego mechanizmu sprzężenia zwrotnego nerwowo-mięśniowego jest współpraca z fizjoterapeutą w zakresie propriocepcji i reedukacji nerwowo-mięśniowej. Odbywa się to w próbie odzyskania niektórych mechanizmów sprzężenia zwrotnego somatosensorycznego, które zostały wcześniej uszkodzone57.
Powikłania i następstwa skręcenia stawu skokowego
Przewlekła niestabilność stawu skokowego
Jednym z najpoważniejszych następstw skręcenia stawu skokowego jest rozwój przewlekłej niestabilności stawu skokowego (CAI – Chronic Ankle Instability). CAI występuje, gdy stabilność więzadłowa jest zaburzona, prowadząc do częstego uczucia „uciekania” stawu58. Może rozwinąć się po poważnym skręceniu stawu skokowego lub nawracających skręceniach, szczególnie gdy zaangażowanych jest wiele więzadeł59.
U osób z CAI występuje zmniejszona siła mięśni podudzia (ewertorów stopy i zginaczy podeszwowych), deficyty równowagi dynamicznej, zwiększony ból i zmieniona biomechanika stawu skokowego60. Między 50% a 70% osób, które doznały bocznego skręcenia stawu skokowego, rozwinie przewlekłą niestabilność stawu, charakteryzującą się utrzymującym się bólem, niestabilnością, nawracającymi urazami i trwałą niepełnosprawnością funkcjonalną61.
Najlepszym sposobem zapobiegania CAI jest właściwa rehabilitacja po początkowym urazie62. Leczenie CAI obejmuje początkowo ortezowanie lub trening nerwowo-mięśniowy. Jednak jeśli objawy utrzymują się, można rozważyć leczenie chirurgiczne63.
Uszkodzenia towarzyszące
Skręceniu stawu skokowego mogą towarzyszyć inne uszkodzenia, które komplikują proces leczenia i wpływają na rokowanie:
- Uszkodzenia chrząstki stawowej – powtarzające się skręcenia stawu skokowego mogą wywierać nadmierny nacisk na staw, powodując obrażenia kompresyjne lub ścinające na powierzchni chrząstki, znane jako defekty kostno-chrzęstne64. Jeśli nie są leczone, mogą ostatecznie utworzyć coś przypominającego krater w stawie skokowym65. W około 8-10% pacjentów cierpiących na ciężkie skręcenie stawu skokowego wystąpią związane z tym urazy chrząstki w stawie skokowym, które mogą prowadzić do utrzymujących się objawów66.
- Złamania – podczas skręcenia stawu skokowego w inwersji złamania kości piszczelowej lub stopy występują w nawet 15% przypadków67. Najczęstsze lokalizacje to boczny kostka strzałki, przyśrodkowy kostka piszczeli, V kość śródstopia i kość łódkowata.
- Uszkodzenia ścięgien strzałkowych – ścięgna strzałkowe mogą ulec uszkodzeniu przy tym samym mechanizmie urazu, który powoduje skręcenie bocznych więzadeł stawu skokowego – uraz inwersyjny68.
- Urazy trakcyjne nerwów – mogą powodować zaburzenia czucia i funkcji nerwów w obszarze urazu69.
Ryzyko nawrotów
Nadrzędnym czynnikiem predysponującym do skręcenia stawu skokowego jest historia wcześniejszego skręcenia stawu skokowego70. Oznacza to, że po pierwszym urazie ryzyko ponownego skręcenia jest znacznie wyższe. W ciągu pierwszych 6 miesięcy po powrocie do sportu po skręceniu stawu skokowego istnieje około 50% szans na ponowny uraz71.
Badania wykazały, że wcześniejsze skręcenie stawu skokowego jest najczęstszym urazem prowadzącym do wtórnego skręcenia tego samego lub przeciwległego stawu skokowego, co może być wyjaśnione czynnikami nerwowo-mięśniowymi72. Bez odpowiedniej rehabilitacji, zaburzenia propriocepcji i osłabienie mięśni mogą prowadzić do błędnego koła nawracających urazów73.
Zaburzenia przepływu krwi i powikłania zakrzepowe
Skręcenie stawu skokowego może prowadzić do zaburzeń przepływu krwi, co w rzadkich przypadkach zwiększa ryzyko powikłań zakrzepowych. Gdy dochodzi do skręcenia stawu skokowego, tkanki wokół stawu są uszkodzone, co prowadzi do stanu zapalnego i obrzęku. Ten stan zapalny może zwężać naczynia krwionośne, utrudniając normalny przepływ krwi74.
Zmniejszony przepływ krwi w połączeniu z gromadzeniem się krwi wokół miejsca urazu tworzy idealne środowisko do tworzenia skrzepów75. W rzadkich przypadkach może to prowadzić do zakrzepicy żył głębokich (DVT), która jest potencjalnie zagrażającym życiu stanem76.
Rozwój zmian zwyrodnieniowych po skręceniu stawu skokowego
Powtarzające się skręcenia stawu skokowego, szczególnie gdy nie są odpowiednio leczone, mogą prowadzić do rozwoju zmian zwyrodnieniowych (artrozy) stawu skokowego. Jeśli skręcenie stawu skokowego spowodowało uszkodzenie chrząstki stawu, może to przyspieszyć proces degeneracyjny77.
W przypadku całkowitego zerwania więzadeł bocznych, staw skokowy może stać się niestabilny po przejściu początkowej fazy urazu. Jeśli to nastąpi, istnieje możliwość, że uraz spowodował również uszkodzenie samej powierzchni stawu skokowego78. Z czasem ta niestabilność może prowadzić do uszkodzenia kości i chrząstki, gładkiej wyściółki stawu79.
Jeśli nawracające skręcenia stawu skokowego nie są leczone, prowadzi to do rozwoju artrozy stawu skokowego. Artroza stawu skokowego rozwija się zazwyczaj przez 20-30 lat80. Obecne leczenie bolesnej artrozy stawu skokowego obejmuje albo artrodezy (usztywnienie) stawu skokowego, albo endoprotezoplastykę (wymianę) stawu skokowego. Dlatego znacznie lepiej jest zapobiegać rozwojowi artrozy stawu skokowego poprzez rekonstrukcję więzadeł bocznych stawu skokowego81.
Celem leczenia operacyjnego jest przywrócenie długości (tj. skrócenie) wydłużonych więzadeł skokowo-strzałkowego przedniego i piętowo-strzałkowego82.
Czynniki ryzyka skręcenia stawu skokowego
Istnieje kilka czynników predysponujących do skręcenia stawu skokowego, które można podzielić na wewnętrzne (cechy własne) i zewnętrzne (zewnętrzny czynnik przyczynowy)83:
Czynniki wewnętrzne
- Wcześniejsze skręcenie stawu skokowego – jak wspomniano wcześniej, jest to najważniejszy czynnik ryzyka ponownego urazu84.
- Zaburzenia propriocepcji – upośledzenie zdolności do wyczuwania pozycji i ruchu stawu zwiększa ryzyko urazu85.
- Siła mięśniowa – im silniejsza koncentryczna funkcja mięśni antagonizujących przesadny ruch inwersji i supinacji, tym mniejsze prawdopodobieństwo skręcenia stawu skokowego86.
- Ograniczona elastyczność stawu – badania sugerują, że ograniczona elastyczność stawu może przyczyniać się do skręceń stawu skokowego87.
Czynniki zewnętrzne
- Typ aktywności – skręcenia stawu skokowego są częstsze w sportach wymagających gwałtownych zmian kierunku, skoków i lądowań, takich jak koszykówka, siatkówka i piłka nożna88.
- Nawierzchnia – nierówne podłoże, dziury lub pęknięcia w nawierzchni zwiększają ryzyko skręcenia89.
- Obuwie – niewłaściwe obuwie sportowe może zwiększać ryzyko urazu. Buty wysokie są zalecane do zapobiegania urazom w koszykówce i futbolu90.
- Intensywność treningu – nagłe zwiększenie intensywności lub objętości treningu może zwiększać ryzyko urazu91.
Zrozumienie tych czynników ryzyka jest kluczowe dla opracowania odpowiednich programów edukacyjnych i prewencyjnych, zarówno w sporcie amatorskim, jak i profesjonalnym92.
Anatomia funkcjonalna więzadeł stawu skokowego
Stabilność stawu skokowego jest utrzymywana zarówno przez strukturę kostną, jak i kompleks więzadłowy93. Więzadła stawu skokowego zapewniają stabilność mechaniczną, dostarczają informacji proprioceptywnych i kontrolują ruch stawu94.
Kompleks boczny
Kompleks więzadeł bocznych składa się z trzech głównych więzadeł:
- Więzadło skokowo-strzałkowe przednie (ATFL) – jest to główne ograniczenie rotacji wewnętrznej i przywiedzenia kości skokowej przy odciążonym stawie skokowym95. ATFL jest wewnątrztorebkowe, ma najniższą odporność na uszkodzenie i jest najważniejszym więzadłem w stabilności skokowo-strzałkowej. Jest poddawane maksymalnemu napięciu, gdy staw skokowy jest w zgięciu podeszwowym96.
- Więzadło piętowo-strzałkowe (CFL) – jest zewnątrztorebkowe, grubsze i silniejsze niż ATFL, i jako następne ulega uszkodzeniu w urazie zgięcia podeszwowego/inwersji97. Zarówno struktura kostna jamy stawu, jak i więzadło piętowo-strzałkowe ograniczają przywiedzenie kości skokowej przy obciążonym stawie skokowym98.
- Więzadło skokowo-strzałkowe tylne (PTFL) – jest najsilniejszym z trzech więzadeł i najmniej podatnym na uszkodzenie, ponieważ jest napięte tylko w ekstremalnych warunkach zgięcia grzbietowego99.
Kompleks przyśrodkowy
Stabilność przyśrodkowa stawu skokowego jest zapewniana przez silne więzadło deltaoidalne, więzadło piszczelowo-strzałkowe przednie i kostną jamę stawową100. Więzadło deltoidalne staje się napięte podczas ewersji stawu skokowego, przez co ulega uszkodzeniu, jeśli występują nadmierne siły ewersji i rotacji zewnętrznej (odwiedzenia) stopy w połączeniu z rotacją wewnętrzną podudzia101.
Więzadła zespolenia piszczelowo-strzałkowego
Zespolenie piszczelowo-strzałkowe obejmuje kilka struktur w dystalnej części stawu skokowego, w tym więzadło piszczelowo-strzałkowe przednie dolne (AITFL), więzadło piszczelowo-strzałkowe tylne dolne, więzadło międzykostne i więzadło poprzeczne piszczelowo-strzałkowe102. Razem więzadła te znacząco przyczyniają się do stabilności stawu skokowego i stabilizują dystalną architekturę piszczelowo-strzałkową, zapobiegając rozdzieleniu103.
Gdy obciążona jest noga, piszczel i strzałka doświadczają silnych sił, które je rozdzielają. Więzadła zespolenia, czyli syndesmoza, służą jako amortyzujące kable, które zapobiegają zbyt dalekiemu rozdzieleniu tych dwóch kości104.
Biomechanika urazu skręcenia stawu skokowego
Zrozumienie biomechaniki skręcenia stawu skokowego jest kluczowe dla badań nad zapobieganiem urazom105. Biomechanika ta jest rzadko opisywana w literaturze, ponieważ jest praktycznie niemożliwe i nieetyczne przeprowadzenie systematycznych dynamicznych testów skręcenia stawu skokowego w laboratorium106.
Mechanizm biomechaniczny
Istnieją dwie główne etiologie, które powodują uraz skręcenia stawu skokowego w inwersji107:
- Nieprawidłowa postawa podczas lądowania – z lekko odwróconym lub supinowanym stawem skokowym powoduje, że siła reakcji podłoża działająca na boczną krawędź stopy skierowana jest przyśrodkowo i nie przechodzi przez środek stawu skokowego, tworząc w ten sposób energiczny moment skręcający do wewnątrz, następnie nadmierną inwersję, a wreszcie wysokie napięcia więzadeł, które rozrywają więzadła boczne108.
- Reakcja mięśni strzałkowych, które funkcjonują, aby przeciwdziałać inwersji stawu skokowego, jest zbyt wolna (60-90 ms), aby nadążyć za nagłą wybuchową inwersją, która nastąpiła w ciągu 50 ms po uderzeniu stopy109.
Fuller zasugerował, że większość urazów skręcenia stawu skokowego była spowodowana zwiększonym momentem supinacji w stawie podskokowym, który był często wynikiem pozycji i wielkości pionowo rzutowanej siły reakcji podłoża przy początkowym kontakcie stopy110.
Analiza kinematyczna
Badania nad rzeczywistymi incydentami urazów dostarczyły cennych danych na temat biomechaniki skręcenia stawu skokowego111. Dane sugerują, że szczytowa inwersja osiąga 48 stopni, a taki zakres inwersji jest często uważany za normalny w literaturze112.
Szczytowa prędkość inwersji osiąga 638 stopni/s, i jest to pierwsza wartość tego typu odnotowana w badaniach113. Dalsze analizy z wykorzystaniem profilu danych kinematycznych stawu skokowego do napędzania obliczeniowego modelu stopy i stawu skokowego w celu symulacji urazu wykazały, że moment inwersji wynosił 23 Nm, a moment rotacji wewnętrznej 11 Nm, co skutkowało 15-20% odkształceniem więzadła skokowo-strzałkowego przedniego114.
Inna analiza geometryczna wykazała, że skręcenie stawu skokowego w inwersji z mechanizmem rotacji wewnętrznej spowoduje uszkodzenie więzadła skokowo-strzałkowego przedniego115.
Znaczenie właściwego leczenia i rehabilitacji
Właściwe leczenie i rehabilitacja są kluczowe dla pełnego powrotu do zdrowia po skręceniu stawu skokowego i zapobiegania przewlekłym powikłaniom116.
Badania nad leczeniem ostrych skręceń stawu skokowego wykazały, że leczenie funkcjonalne jest lepsze niż unieruchomienie117. Przegląd Cochrane wykazał, że podpory sznurowane lub półsztywne są bardziej skuteczne w leczeniu urazu stawu skokowego niż taśma czy elastyczne bandaże118.
Badania wykazują, że wskaźnik skręceń stawu skokowego można zmniejszyć o 50-60%, jeśli interwencje ćwiczeniowe są wykonywane dwa do pięciu razy w tygodniu przez 10-30 minut na sesję119. Istnieją również dowody wskazujące, że sznurowane stabilizatory stawu skokowego mogą zmniejszyć pierwsze i nawracające skręcenia stawu skokowego o 40-50%120.
Niestety, między 20% a 50% osób z pierwszym skręceniem stawu skokowego rozwinie długotrwałe problemy, a prawdopodobieństwo ponownego urazu tego samego stawu skokowego w ciągu następnych 12 miesięcy jest dwukrotnie większe121. Ponowne urazy mogą prowadzić do przewlekłego bólu, utrzymującego się obrzęku, niestabilności stawu skokowego i uczucia uciekania oraz zmniejszonej wydolności funkcjonalnej122.
Dlatego tak ważne jest, aby każde skręcenie stawu skokowego zostało ocenione, najlepiej wcześnie, przez odpowiednio wykwalifikowanego specjalistę, a najlepszym specjalistą jest fizjoterapeuta123. Badania nad postępowaniem w przypadku urazów stawu skokowego pokazują, że im wcześniej uraz zostanie oceniony i wdrożony plan postępowania oparty na dowodach, tym lepsze wyniki124.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.