Leki w grupie
„sartany”

Sartany, znane również jako antagoniści receptora angiotensyny II lub blokery receptora angiotensyny II (ARB), to grupa leków stosowanych głównie w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Działają one poprzez blokowanie receptorów angiotensyny II typu 1 (AT1), zapobiegając wiązaniu się z nimi angiotensyny II, co prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych, zmniejszenia oporu obwodowego i w konsekwencji obniżenia ciśnienia tętniczego.

Do najważniejszych substancji czynnych z grupy sartanów należą: losartan (Cozaar, Lorista, Xartan), walsartan (Diovan, Valsacor, Valtap), telmisartan (Micardis, Pritor, Telmizek), kandesartan (Atacand, Karbis, Candepres), irbesartan (Aprovel, Irprestan, Ifirmasta), olmesartan (Olmetec, Olimestra) oraz eprosartan (Teveten) i azilsartan (Edarbi).

Największą zaletą sartanów jest ich korzystny profil bezpieczeństwa w porównaniu z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi. Rzadko powodują kaszel (w przeciwieństwie do inhibitorów ACE), nie wpływają negatywnie na metabolizm glukozy i lipidów, mogą być stosowane u pacjentów z astmą i POChP. Wykazują działanie nefroprotekcyjne (ochronne dla nerek) i kardioprotekcyjne, szczególnie u pacjentów z cukrzycą, niewydolnością serca czy po zawale mięśnia sercowego.

Mimo dobrego profilu bezpieczeństwa, sartany mogą powodować pewne działania niepożądane. Najpoważniejsze zagrożenia obejmują hiperkaliemię (podwyższony poziom potasu we krwi), szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub stosujących jednocześnie leki moczopędne oszczędzające potas. Mogą również powodować hipotensję (niskie ciśnienie krwi), zawroty głowy, bóle głowy oraz upośledzenie czynności nerek u osób ze zwężeniem tętnicy nerkowej. Są przeciwwskazane w ciąży ze względu na potencjalne działanie teratogenne (uszkadzające płód).

Sartany można podzielić na podgrupy ze względu na ich właściwości farmakokinetyczne. Telmisartan i irbesartan mają najdłuższy okres półtrwania, co pozwala na dawkowanie raz na dobę i zapewnia całodobową kontrolę ciśnienia. Olmesartan i kandesartan wykazują najsilniejsze powinowactwo do receptora AT1. Walsartan i losartan (oraz jego aktywny metabolit) mają krótszy okres półtrwania, ale nadal pozwalają na dawkowanie raz dziennie. Azilsartan jest najnowszym sartanem o potencjalnie najsilniejszym działaniu hipotensyjnym w tej grupie leków.