Leki w grupie
„leki przeciwartretyczne”

Leki przeciwartetyczne (przeciwdnawe) to grupa leków stosowanych w leczeniu dny moczanowej (artretyzmu). Działają one poprzez obniżanie stężenia kwasu moczowego we krwi, zapobieganie jego odkładaniu się w stawach oraz hamowanie reakcji zapalnej związanej z obecnością kryształów moczanowych w tkankach.

Leki przeciwdnawe można podzielić na kilka grup w zależności od mechanizmu działania:
1. Inhibitory oksydazy ksantynowej – hamują produkcję kwasu moczowego poprzez blokowanie enzymu przekształcającego ksantynę w kwas moczowy. Główne substancje to allopurynol (Milurit, Argadopin, Allupol) oraz febuksostat (Adenuric, Druniler, Febuxostat Zentiva).
2. Leki urykozuryczne – zwiększają wydalanie kwasu moczowego przez nerki. Należą do nich: probenecyd, benzbromaron i sulfinpirazon (rzadko stosowane w Polsce) oraz lezynurad (Zurampic).
3. Inhibitory IL-1 – hamują interleukiny odpowiedzialne za reakcję zapalną, np. kanakinumab (Ilaris).
4. Oksydaza moczanowa (urykazą) – enzym rozkładający kwas moczowy, np. rasburykaza (Fasturtec) i peglotykaza (Krystexxa).

Najczęściej stosowanymi lekami przeciwdnawymi w Polsce są allopurynol (lek pierwszego wyboru w przewlekłej terapii), febuksostat (stosowany głównie gdy allopurynol jest przeciwwskazany lub nieskuteczny) oraz kolchicyna (Colchicum-Dispert), która jest wykorzystywana głównie w leczeniu ostrych napadów dny, hamując migrację neutrofilów i reakcję zapalną, choć nie wpływa bezpośrednio na poziom kwasu moczowego.

Największą zaletą stosowania leków przeciwdnawych jest skuteczne zapobieganie nawrotom ostrych ataków dny moczanowej, zmniejszenie ryzyka rozwoju guzków dnawych (tophi) oraz zapobieganie powikłaniom związanym z długotrwale podwyższonym poziomem kwasu moczowego, takim jak uszkodzenie nerek czy kamica moczowa. Leczenie to poprawia jakość życia pacjentów i zapobiega trwałym uszkodzeniom stawów.

Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem leków przeciwdnawych obejmują m.in. reakcje nadwrażliwości (szczególnie na allopurynol, które mogą być groźne dla życia), zaburzenia funkcji wątroby i nerek, interakcje z innymi lekami (np. allopurynol z azatiopryną czy merkaptopuryną), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności) w przypadku kolchicyny, a nawet toksyczność kolchicyny przy przedawkowaniu. Paradoksalnie, rozpoczęcie leczenia lekami obniżającymi poziom kwasu moczowego może wywołać ostry atak dny, dlatego często zaleca się jednoczesne stosowanie leków przeciwzapalnych w początkowym okresie terapii.