Leki w grupie
„leki na nadkwaśność”

Leki na nadkwaśność to grupa preparatów farmaceutycznych stosowanych w leczeniu chorób związanych z nadmierną produkcją kwasu solnego w żołądku, takich jak choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, refluks żołądkowo-przełykowy (GERD), czy zespół Zollingera-Ellisona. Działają one poprzez hamowanie wydzielania kwasu solnego, neutralizację już wydzielonego kwasu lub tworzenie ochronnej bariery na powierzchni błony śluzowej przewodu pokarmowego.

Główne podgrupy leków na nadkwaśność to: inhibitory pompy protonowej (IPP), antagoniści receptora H2, leki zobojętniające kwas solny (antacida) oraz leki osłaniające śluzówkę żołądka (cytoprotektory).

Inhibitory pompy protonowej (IPP) to najskuteczniejsze leki hamujące wydzielanie kwasu solnego. Blokują one enzym H+/K+ ATP-azę (pompę protonową) w komórkach okładzinowych żołądka, hamując ostatni etap produkcji kwasu. Do tej grupy należą: omeprazol (Helicid, Gasec, Polprazol), pantoprazol (Controloc, Nolpaza, IPP), esomeprazol (Nexium, Emanera), lanzoprazol (Lanzul), rabeprazol (Rabeprazol) oraz dekslanzoprazol (Dexilant).

Antagoniści receptora H2 hamują wydzielanie kwasu solnego poprzez blokowanie receptorów histaminowych H2 w komórkach okładzinowych żołądka. Są mniej skuteczne niż IPP, ale wciąż powszechnie stosowane. Należą do nich: ranitydyna (Ranigast, Zantac), famotydyna (Famotydyna), cymetydyna (Altramet) oraz nizatydyna.

Leki zobojętniające kwas solny (antacida) działają poprzez neutralizację kwasu już obecnego w żołądku. Należą do nich związki glinu (Alugastrin), magnezu (Maalox), wapnia i sodu. Często występują w preparatach złożonych, jak Maalox, Rennie, Gaviscon czy Rutinoscorbin.

Cytoprotektory to grupa leków osłaniających błonę śluzową przewodu pokarmowego. Należą do nich sukralfat (Venter), sole bizmutu oraz mizoprostol (analogu prostaglandyny E1).

Największą zaletą stosowania leków na nadkwaśność jest szybka i skuteczna ulga w objawach, takich jak zgaga, ból w nadbrzuszu czy uczucie pełności. IPP są szczególnie skuteczne w leczeniu GERD i choroby wrzodowej, a ich długotrwałe stosowanie może prowadzić do zagojenia owrzodzeń.

Do największych niebezpieczeństw związanych ze stosowaniem tych leków należą: przy długotrwałym stosowaniu IPP – zwiększone ryzyko złamań kości, niedoboru witaminy B12, magnezu, zapalenia płuc czy zakażeń przewodu pokarmowego (Clostridium difficile). Antacida mogą wpływać na wchłanianie innych leków, a preparaty glinu mogą powodować zaparcia, podczas gdy preparaty magnezu – biegunkę. U pacjentów z niewydolnością nerek stosowanie niektórych antacidów może prowadzić do kumulacji toksycznych substancji.