zwężenie źrenicy podczas zabiegów chirurgicznych wewnątrz gałki ocznej
Wskazanie

Zwężenie źrenicy podczas zabiegów chirurgicznych wewnątrz gałki ocznej to ważny element procedury operacyjnej, mający na celu ułatwienie dostępu do struktur oka i zwiększenie bezpieczeństwa zabiegu. Jest to kontrolowane zmniejszenie średnicy źrenicy (mioza), które zapewnia chirurgowi lepszą widoczność i dostęp do soczewki, ciała szklistego czy siatkówki, jednocześnie zmniejszając ryzyko uszkodzenia tęczówki.

Zwężenie źrenicy uzyskuje się poprzez zastosowanie odpowiednich leków nazywanych miotykami. W Polsce najczęściej stosowane preparaty to: Carbachol 0,01% (Miostat), Pilocarpinum (Pilocarpinum WZF), Acetylcholina (Miochol-E) oraz preparaty z grupy prostaglandyn. Leki te podawane są śródoperacyjnie, bezpośrednio do komory przedniej oka, gdzie wywołują skurcz mięśnia zwieracza źrenicy.

Mioza śródoperacyjna jest szczególnie istotna podczas zabiegów usunięcia zaćmy, witrektomii czy operacji jaskry. Prawidłowe zwężenie źrenicy pomaga utrzymać pigmentowy nabłonek tęczówki z dala od operowanego obszaru, zmniejsza ryzyko wypadania tęczówki oraz ułatwia implantację soczewki wewnątrzgałkowej.

Największe trudności podczas leczenia związane są z uzyskaniem odpowiedniego zwężenia źrenicy u pacjentów stosujących długotrwale leki rozszerzające źrenice (np. w leczeniu jaskry), u chorych z zespołem wiotkiej tęczówki (IFIS) oraz u osób z cukrzycą lub po urazach oka. W takich przypadkach może być konieczne zastosowanie wyższych dawek miotyków, użycie mechanicznych rozszerzaczy źrenicy lub specjalnych pierścieni podtrzymujących tęczówkę (np. pierścienie Malyugina czy haczyki do tęczówki).

Istotnym wyzwaniem jest również balansowanie między wystarczającym zwężeniem źrenicy a możliwością wystąpienia nadmiernego skurczu, który może prowadzić do pooperacyjnego bólu, stanu zapalnego czy przejściowego wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego. Dlatego dobór odpowiedniego środka miotycznego i jego dawki powinien być zindywidualizowany dla każdego pacjenta w zależności od rodzaju zabiegu i współistniejących schorzeń oka.